گالستؤك تاعؤدئث ارتئندا نة تذر؟
استانا. 2- اقپان. قازاقپارات - مةكتةپ قابئرعاسئندا وقئپ جذرگةن كةزئمئزدة ةسةيؤدئث ءبئر بةلگئسئ، جئگئت بولؤدئث نذسقاسئ رةتئندة 5-سئنئپتان باستاپ موينئمئزعا گالستؤك تاعا باستاعان كةزئمئز ةسئمئزدة. ءبئز مةكتةپكة بارا باستاعان جئلدارئ قئزئل يمپةريانئث قذلاؤئ سةبةپتئ پيونةر بولمادئق. سوندئقتان دا ءبئز موينئمئزعا پيونةر گالستؤگئن ةمةس، وسئ زاماناؤي «مويئن ورامالدئ» تاقتئق. سول ؤاقئتتا گالستؤكتئث ءوزئمئزدئ مادةنيةتتئ ذستاؤئمئزعا ماجبذرلةي باستاعانئ دا قئزئق.
بالا بولعان سوث الئس-جذلئس، قؤالاسپاق-تئعئلئسپاق، «مذرئن بذزباق» بولماي تذرمايدئ. مةكتةپ قابئرعاسئندا «ءبئرئنشئ اتامان» نةمةسة مةكتةپكة جاثا كةلگةن بالامةن «توبةلةستئرؤ» ياعني «كئم مئقتئ؟» دةگةن سةكئلدئ داستذرلةر بولاتئن. سوندا ءدال بذگئن توبةلةسة المايتئنئثدئ، ويتكةنئ موينئثدا گالستؤك بار ةكةنئن ايتاسئث. سذلؤ ساكةن (سةيفؤللين) جاعاسئن كئرلةتئپ الماؤ ءذشئن موينئن بذرماي، بذكئل دةنةسئمةن بذرئلئپ قارايدئ ةكةن دةگةن اثئزدارئمئز بولاتئن، سول سةبةپتئ گالستؤك تاققان كذنئ «شئكئرةيةسئث» دة قالاسئث. ال ءبئر قئزئعئ، ذيگة گالستؤگئث ارقاثا اسئلئپ نةمةسة سومكةثة سالئنئپ قايتاتئندئعئ. قئزدئ-قئزدئمةن ونئث سول جاسئمئزعا قاجةتتئگئ شامالئ ةكةندئگئن سةزئپ قوياتئن بولئپ تذرمئز-اؤ. جوعارعئ سئنئپتارعا وتة باستاعان تذستا قئزدار جئگئتتئث گالستؤگئنة، تؤفليئنة، شاش قويؤ ذلگئسئنة جانة قول ساعاتئنا قاراپ سئنايدئ ةكةن دةپ، ونئ گاردةروبئمئزدئث تذراقتئ وكئلئنة اينالدئرا باستادئق. مةكتةپ قابئرعاسئندا ةندئ-ةندئ ولةث جازئپ، «مةكتةپتئث اقئنئ» بولا باستاعان شاعئمئزدا «شئن اقئندار گالستؤك تاقپايدئ ةكةن، ولاردئث جاعاسئ اشئق، ءوز بولمئسئ سةكئلدئ القام-سالقام ءجذرؤئ كةرةك ةكةن»، «مذقاعالي گالستؤك تاقپاپتئ» دةگةن اثگئمةلةر ةستئپ، گالستؤكتةرئمدئ شذلةن تاراتقانداي تاراتا باستاعانئم بار. قوجاناسئردئث «ةسةية كةلة وزگةرگةن...» دةگةنئندةي، ؤنيأةرسيتةت قايتا تاقتئردئ. گالستؤكپةن دة ولةث جازؤعا بولادئ ةكةن دةپ شةشتئك. گالستؤكتئث وسئنداي دا جئرئ بولعان.
قازئر گالستؤكتئ زاماناؤي ادامنئث كيئم كيؤ يميدجئنة ةنگئزبةيتئندةر دة بار. ول تةك قانا مةملةكةتتئك قئزمةتكةرلةردئث، ونئ تاعؤدئ تالاپ ةتةتئن كومپانيالاردئث عانا كيئم كيؤ ذلگئسئنة ةنگةن. ول - رةسميلئكتئث بةلگئسئ. ماسةلةن، ةگةر مةملةكةتتئك لاؤازئمدئ قئزمةتكةرلةر كةزدةسؤگة گالستؤكسئز كةلسة، ول كةزدةسؤدئث بةيرةسمي جاعدايدا وتةتئنئن بئلدئرةدئ. سونداي-اق پرةزيدةنتتةردئث جةكة ءومئرئ نةمةسة بةلگئلئ ءبئر ماسةلةلةرگة جاي عانا ادامدئق كوزقاراستارئن كورسةتؤ ءذشئن «گالستؤكسئز» ذعئمئ قولدانئلادئ. گالستؤك تاعؤعا تئيئم سالئنعان جاعدايلار دا كةزدةسةدئ. مئسالئ، يتاليانئث دةنساؤلئق ساقتاؤ ءمينيسترئ فةررؤچچو فاسيو مةملةكةتتئك قئزمةتكةرلةردئث گالستؤك تاعؤئنا تئيئم سالؤ جونئندة ذسئنئس جاساعان. ونئث ايتؤئنشا، گالستؤك ةشقاشان جؤئلمايتئن بولعاندئقتان، زياندئ ميكروب تاراتؤشئ بولئپ تابئلادئ ةكةن. قازئر يتاليانئث دةنساؤلئق ساقتاؤ سالاسئنداعئ قئزمةتكةرلةرئ گالستؤك تاقپايدئ. ال جاپونيادا «جذمئسقا - گالستؤكسئز» جالپئ ذلتتئق ءذردئسئ باستالعان ةدئ.
سونئمةن، گالستؤك تاعؤ قايدان باستالدئ؟ ونئ كئمدةر ويلاپ تاپتئ؟ ءبئراز قئزئقتئ دةرةكتةرگة جولئعامئز. ءبئزدئث زامانئمئزعا دةيئنگئ ءذشئنشئ عاسئرعا جاتاتئن مويئن ورامالدئث ةث كونةسئن قئتاي ارحةولوگتارئ تاؤئپتئ. سونداي-اق ريم لةگيونةرلةرئ دة مويئن ورامال تاققان ةكةن. ياعني ونئ اؤئر ساؤئتتار مويئندئ قاجاپ جئبةرمةؤئ ءذشئن قولدانعان كورئنةدئ. ونئث مويئن ورامالدان قازئرگئ زاماناؤي گالستؤكتةرگة دةيئن ءوسؤ تاريحئنئث دا ةأوليؤسياسئ بار. «گالستؤك» ذعئمئ 30 جئلدئق سوعئستا حورأات اسكةرلةرئنئث موينئنا تاققان ورامالدارئن كورگةن فرانسؤز ساربازدارئ ولاردان «بذل نة؟» دةپ سذرايدئ. ونئ «سةندةر كئمسئثدةر؟» دةپ سذراپ تذر دةپ تذسئنگةن حورأاتتار «حورأات» دةپ جاؤاپ بةرئپتئ. ال فرانسؤزدار ونئ مويئن ورامالدئث اتئ ةكةن دةپ ذعئنعان. دةمةك، فرانسؤزدئث cravate ءسوزئ قازئرگئ گالستؤك ذعئمئنئث ارعئ اتاسئ بولئپ تابئلادئ. ال ورئس تئلئنة ول نةمئستئث Halstuch ياعني «مويئن ورامال» دةگةن سوزئنةن ةنگةن. گالستؤكتئث رةسةيگة، ودان بئزگة كةلؤئنة سةبةپكةر بولعان پةتر 1- ةكةن. ول رةسةيدئ وركةنيةتتةندئرؤ بارئسئندا گالستؤك تاعؤدئ دا مئندةتتةگةن.
ال گالستؤكتئث شئعؤ تاريحئن جانة ونئث سيمأوليكالئق ءمانئن زةرتتةؤشئلةر ونئ ماسوندئق ميستةريانئث ءبئر سيپاتئ رةتئندة قاراستئرادئ. ال تاعئ ءبئر نذسقادا ونئ حريستوستئث سيمأولئ بولئپ تابئلاتئن بالئق ةكأيأالةنتئ رةتئندة تانيدئ. گالستؤك تاعؤدئث تاعئ ءبئر سذمدئق ءمانئ بار. ونئ ءئبئلئستئث قذرئعئ دةپ بئلةتئندةر گالستؤك رؤحاني قذلدئقتئ كورسةتةدئ دةپ وتئر. حايؤانداردئث قارعئ باؤئ مةن گالستؤكتئ سالئستئرمالئ تذردة قاراستئرؤشئلار دا بار. ءبئزدئث قازاقئلئقتا دا ونئ ءيتتئث قارعئ باؤئنا بالاماؤشئ ما ةدئ. گالستؤكتئ ءيؤدانئث ئلمةگئ دةپ تذسئنةتئندةر ءيؤدانئث اسئلئپ ولؤئنة سئلتةمة جاسايدئ. ياعني گالستؤك ارعئ باسئن ذستاپ وتئرؤشئلارئ بار دار جئبئنة دة ذقساپ قالادئ. ارينة، مذنئث ءبارئ-ةزوتةريكا مةن ميستيكانئث تالقئلاماسئ. قئلمئستئق الةمدة ساتقئندئق جاساعان نةمةسة ءسوزدئ سئرتقا شئعارئپ قويعان ادامداردئث ءتئلئن كةثئردةگئنةن شئعارئپ جئبةرةتئن ءداستذر بار ةكةن. ونئ «كولؤمبيالئق گالستؤك»، «مةكسيكالئق گالستؤك»، «سيسيلليالئق گالستؤك» دةپ اتايدئ. شئنايئ ءوز ومئرئمئزدة، امةريكالئق زةرتتةؤشئلةر انئقتاعانداي، ونئ ذزاق ؤاقئت جانة قاتتئ ةتئپ بايلاؤ ءتذبئ كوزدةن قالؤعا الئپ كةلةدئ ةكةن. كوزدئث ناشارلاؤئ مويئن كذرةتامئرئ مةن مايدا تامئرلاردئث قئسئلؤئنان تؤادئ. ونئث مئندةتتئ تذردة كوز تامئرلارئنا اسةر ةتةتئنئ انئق.
گالستؤكتئ بايلاؤدئث وتئزعا جؤئق ءتذرئ بار. ءار ءتذرئنئث تؤؤ تاريحئ وزئنشة. ولاردئث ئشئندة ةث تانئمال تذرلةرئ «كةنت»، «وريةنتال»، «كةلأين»، «پراتت»، «قاسيةتتئ اندرةي»، «مانحةتتةن»، «پلاسبؤرگ»، «ديوگانال»، «كاأةنديش»، «بالتؤس»، «اسكوت»، «أيسمارا» سةكئلدئ بايلامدارئ بولئپ تابئلادئ. ايةلدةر تاعاتئن گالسؤك تذرلةرئ دة از ةمةس. ماسةلةن، «ا-ليا ستةينكةرك». ونئث تؤؤ بايانئ ءتئپتئ قئزئق . بةيقام وتئرعان فرانسؤزدارعا اعئلشئن اسكةرلةرئ اياق استئنان شابؤئل جاسايدئ. مويئن ورامالدارئن قالئپتاسقان ءداستذرلئ ةتيكةت بويئنشا بايلاپ ذلگةرمةگةن فرانسؤز وفيسةرلةرئ ونئ قالاي بولسا سولاي مويئنعا وراي سالادئ. اعئلشئندارعا ولار تويتارئس بةرةدئ. ءبئراق سارايدا جاثا ذلگئدة گالستؤك بايلاؤ ءسانئ پايدا بولادئ. ونئ «ا-ليا ستةينكةرك» دةپ اتاپ كةتةدئ.
بذگئنگئ ومئرئمئزدة گالستؤك تاعؤ ءار ادامنئث ءوز قالاؤئنا بايلانئستئ. ئثعايلئ، ئقشام كيئنؤدئ تالاپ ةتةتئن قاربالاس كةزةثئمئزدة كوبئنة گالستؤكتئ رةسمي وتئرئستار مةن ذلكةن كةشتةرگة، تةاترلار مةن كونسةرت زالدارئنا عانا تاعئپ بارامئز. ةگةر ءاربئر ءوز قولدانئسئمئزداعئ دذنيةلةردئث ءتذپ-توركئنئن زةرتتةي باستاساق وندا، ارينة، كوپ نارسةدةن باس تارتؤئمئزعا تؤرا كةلةر ةدئ.
ةرلان ءجذنئس
دةرةككوز: «ايقئن» گازةتتئ