ادام بويئنداعئ قئزئقتئ مالئمةتتةر جايلئ نة بئلةسئز؟

استانا. 30- قاثتار. قازاقپارات. راسئمةن دة، ءبئز ءوزئمئز جايلئ نة بئلةمئز؟ ءيا، ءبئز - ادامبئز، اللانئث قذلئمئز. ون ةكئ مذشةنئث يةسئ، جان-جانؤاردئث اقئلدئسئ دا - ءبئز، وزگة ماقذلئقتاردان قاؤاشاقتاعئ ميئمئز ذلكةن دةپ ماقتانئپ جاتامئز. بئزدة ةكئ كوز بةن قذلاق، قول-اياق، ون ساؤساق، وتئز ةكئ ءتئس بار. مذنئ بةس جاسار بالادان سذراساثئز دا، جاتقا سوعئپ بةرةدئ. ويتكةنئ بالا كذننةن ساناماق قئلئپ، سانامئزعا ءسئثئرئپ تاستاعان بذل مالئمةتتةردئ. الايدا ءسئز ءوز دةنةثئزدة قانشا جاسؤشا بارئن ايتئپ بةرة الاسئز با؟..

ادام بويئنداعئ قئزئقتئ مالئمةتتةر جايلئ نة بئلةسئز؟

بذل سذراققا كةلگةندة، ةندئ مذدئرؤگة تؤرا كةلةدئ. سةبةبئ ونئ انامئز ايتقان جوق، اكةمئز ةسكة سالماپتئ، بيولوگ اپايئمئز دا ةسكةرتپةدئ، ءتئپتئ ذ ب ت-دا دا مذنداي سذراقتار جوق. سوندئقتان دا «جادئثئزدا ءجذرسئن» دةپ ادام جاراتئلئسئنداعئ قئزئقتئ-قئزئقتئ دةرةكتةردئ نازارلارئثئزعا ذسئنئپ وتئرمئز. سونئمةن جاسؤشاعا كةلسةك، ادام بويئندا بارلئعئ 10 تريلليون جاسؤشا بار ةكةن. ارينة، شامامةن العاندا، ايتپةسة ونئث ءاربئرئن جئپكة ءتئزئپ العان بئردة-ءبئر عالئم جوق الةمدة.

ادام بويئنداعئ قئزئقتئ مالئمةتتةردئث كوبئ - دةنةمئزدةگئ سؤعا قاتئستئ. سؤدئث قاسيةتئ كوپ، دةنةمئزدئث قيمئل-قوزعالئسقا يكةمدئلئگئ دة - 60 پايئز سؤدان تذراتئندئعئمئزدان دةپ سايراساق تا، سذيةكتة قانشا، قاندا قانشا، ميدا قانشا كولةمدة سؤ بار ةكةنئنة كةلگةندة، تاعئ دا توسئلؤعا تؤرا كةلةدئ. قئزئعئ، سذپ-سذيئق قانداعئ سؤدئث ذلةسئ ودان گورئ الدةقايدا تئعئزداؤ بوپ سانالاتئن ميداعئ مولشةردةن ازداؤ كةلةدئ. قان قذرامئندا 80 پايئز سؤ بولسا، ميدا - 85 پايئز. سول سياقتئ بذلشئق ةتتئث (75 پايئز)، باؤئردئث (70 پايئز)، ءتئپتئ قاتتئ سذيةك (25 پايئز) پةن ماي تئندةرئنئث (20 پايئز) قذرامئندا دا سؤ بار. مذنئ عالئمدار ءاربئر ورگان بويئنداعئ سؤدئث مولشةرئنة ةمةس، ونئث قالاي قذرالئپ تذرعانئنا قاراي جاقسئ جذمئس جاسايتئدئعئمةن تذسئندئرةدئ. ماسةلةن، قاراپايئم مةدؤزانئ قولعا ذستاؤعا مذمكئن بولعانئمةن، ونئث 98 پايئزئ - سؤدان تذراتئنئن ءبارئمئز بئلة بةرمةيمئز. ءجا، جوعارئدا دةنةمئز 60 پايئز سؤدان تذرادئ دةپ اتاپ وتتئك قوي، ال قالعان 40 پايئز شة؟ تاعئ دا «قاتتئ زاتتاردان» دةپ قذتئلا سالامئز، شئندئعئندا، بذل ذلةستئث 19 پايئزئ - اق ؤئزدار، 15 پايئزئ - ماي مةن ماي تةكتةس زاتتار، 5 پايئزئ - مينةرالدئق زاتتار جانة قالعان 1 پايئزئ - كومئرسؤلار بولئپ تابئلادئ.

ادام دةنةسئن سذيئقتئق پةن قاتتئ زاتتارعا بولسةك وسئلاي، ال ةلةمةنتتةرگة جئكتةيتئن بولساق، ةرةسةك ةر كئسئنئث بذكئل دةنةسئ دةرلئك 4 قانا ةلةمةنتتةردةن تذراتئنئنا كوز جةتكئزؤگة بولادئ. ولار - وتتةگئ، كومئرتةگئ، سؤتةگئ جانة ازوت. الةمةنتتئث سانئ عانا از دةمةسةك، ةرةسةك ادام سالماعئنئث 70 كةلئسئن وسئ ةلةمةنتتةر عانا قذرايدئ. بذدان بولةك كالسيي مةن فوسفوردئث دا مولشةرئ سالئستئرمالئ تذردة العاندا جوعارئ، ةكةؤئنئث ذلةس سالماعئ - 2 كةلئ شاماسئندا. ونداعان گرامم مولشةردة كاليي، كذكئرت، حلور، 6 گرامم تةمئر بار. وسئ تذس تاعئ قئزئق، ويتكةنئ تةمئر جةتئسپةؤشئلئگئنةن انةمياعا شالدئققان ناؤقاستار ةلئمئزدة شاش-ةتةكتةن. «گةموگلوبينئم ءتذسئپ كةتئپتئ» دةپ باسئن كوتةرة الماي جاتاتئنداردئ ءجيئ كورةمئز، سونداعئ ءتذسئپ كةتةتئن گةموگلوبين ةمةس، ونئث قذرامئنداعئ تةمئردئث مولشةرئ. ال ادام بويئنداعئ تةمئردئث قالئپتئ مولشةرئ - بار بولعانئ 6 گرام عانا. سونئث ءوزئن جةتكئزة الماي جاتامئز...

ةندئ سذيةككة كةلةيئك. مةكتةپتة ءتان تانؤ پانئندة بئزگة «ادام بويئندا 200-دةن استام سذيةك بولادئ، ءبئراق ةسةية كةلة ولار بئرئگئپ، سانئ ازايادئ» دةپ وقئتاتئن. سذيةكتئث سانئن ناقتئ ايتپايتئن. راسئمةن دة، ةشكئم، ءتئپتئ دارئگةرلةر دة ادام بويئنداعئ سذيةكتئث ناقتئ ةسةبئن ءدال باسئپ ايتئپ بةرة المايدئ. ونئث سةبةپتةرئ بار. بئرئنشئدةن، ءاربئر ادامداعئ سذيةك سانئ ءارتذرلئ كةلةدئ. ادامداردئث 20 پايئزئنئث دةرلئك ومئرتقالارئندا اؤئتقؤ بولادئ. ءاربئر جيئرماسئنشئ ادامدا ارتئق قابئرعا سذيةك كةزدةسةدئ. قئزئعئ، مذنداي وقيعا ةر ادامداردا ايةلدةرگة قاراعاندا 3 ةسة ءجيئ ذشئراسادئ ةكةن. بذل دا حاؤا انانئث ادامنئث قابئرعاسئنان جاراتئلعانئن تاعئ ءبئر مارتة دالةلدةي تذسكةندةي. ةكئنشئدةن، جاس ذلعايعان سايئن سذيةكتةر ءبئر-بئرئمةن جالعاسئپ، بئرئگئپ كةتةتئنئ تاعئ بار. مذندايدا بئرئگئپ كةتكةن سذيةكتئ ةكةؤگة نة بئرةؤگة سانارئن عالئمداردئث ءوزئ بئلمةيدئ. ايتالئق، قذيئمشاق سةگئزكوزئ 5 بئرئگة وسكةن ومئرتقادان تذرادئ. سوندا بذل 5 سذيةك پة، الدة جالعئز با؟ وسئنداي كةلئسپةؤشئلئكتةر تؤماؤ ءذشئن دة، عالئمدار ادام دةنةسئندة 200-دةن اسا سذيةك بار دةپ دولبارلئ پئكئر ايتادئ. ةث ذزئن سذيةك - بذل سان سذيةگئ. ادةتتة ونئث ذزئندئعئ ادام بويئنئث 27،5 پايئزئن قذرايدئ. سوندئقتان ءوزئثئزدئث بذل سذيةگئثئزدئث ذزئندئعئن بئلگئثئز كةلسة، ونئ ماتةماتيكالئق جولمةن وپ-وثاي ةسةپتةپ الؤئثئزعا بولادئ. ال ةث قئسقا سذيةك - ذزةثگئ، بذل - ئشكئ قذلاقتا بولاتئن سذيةكتةردئث ءبئرئ، ونئث ذزئندئعئ - 3-4 ميليمةتر عانا. ءدال وسئ سذيةكتئث بذلشئق ةتئ - ادام دةنةسئندةگئ ةث كئشكةنتاي بذلشئق ةت بولئپ تابئلادئ ةكةن. بذلشئق ةتتئث سانئن دا عالئمدار دال سذيةك سةكئلدئ تاپ باسئپ ايتا المايدئ. شامامةن ادام دةنةسئندة 400 بةن 680-نئث اراسئندا بذلشئق ةت بولادئ. سانئ قانشا بولسا دا، ةر ادام بويئنداعئ بذلشئق ةتتئث ذلةسئ - 40 پايئزدئ قذراسا، ايةلدةردة - 30 پايئزدئ الادئ. ءبئراق قئزئعئ، ءئرئ دةنةسئنة قاراماستان، ادام بويئندا ةث كوپ دةگةندة 700-گة جؤئق بذلشئق ةت بولسا، كئپ-كئشكةنتاي شةگئرتكةدة 900-دةي بذلشئق ةت بار ةكةن، ال كةيبئر جذلدئزقذرتتاردا، ءتئپتئ بذلشئق ةت سانئ 4 مئثعا دةيئن بارادئ...

ادام، ياعني ءسئز بةن ءبئز قالئپتئ كذندةلئكتئ ومئردة ءار مينؤت سايئن 12-20 مارتة دةم الئپ، كذنئنة 400-500 ليتر وتتةگئ جذتادئ ةكةنبئز. بذل جةردة دة ءبئر قئزئق بار، جان-جانؤار دةنةسئ ذلكةيگةن سايئن ونئث 1 مينؤتتا الاتئن دةم سايئ ازايا تذسةدئ. ماسةلةنكي، بئزدةن دةنة تذرقئ ذلكةن جئلقئنئث اتالمئش ؤاقئت شةگئندةگئ دةمئنئث سانئ - 12 بولسا، كئشكةنتاي كورتئشقاننئث دةم سانئ - 60، ال شئمشئقتئكئ - 108-گة جةتةدئ. تاعئ ءبئر قئزئق - ءبئزدئث تئنئس الؤئمئز تةك قيمئل-قوزعالئسقا تذسؤئمئزگة عانا ةمةس، سونئمةن بئرگة جئل مةزگئلدةرئنئث اؤئسؤئنا قاراي دا وزگةرئپ وتئرادئ ةكةن. عالئمداردئث ايتؤئنشا، كوكتةمدة ادامدار كذزدةگئگة قاراعاندا 3 ةسة جيئرةك تئنئس الادئ...

جذرةكتئث سوعئسئندا دا ءبئز بئلة بةرمةيتئن قذپيالار كوپ. ايتالئق، ةرةسةك ادامنئث جذرةگئ كذنئنة 10 مئث ليترگة دةيئن قان ايداپ وتئرادئ.

جذرةك ءاربئر سوققان سايئن اورتاعا 130 ميلليليتر قان قذيئلادئ. قالئپتئ جاعدايدا جذرةك ءبئر مينؤتتا 60-80 مارتة سوعاتئن بولسا، ءبئر كذندةگئ ونئث سوعئسئن ءوزئثئز-اق ةسةپتةي بةرئثئز. بذل جةردة دة جئنئستئق ايئرماشئلئق بار ةكةن، ونئ ايةلدةردئث جذرةگئ ةرلةردئكئنة قاراعاندا ءار مينؤتتا 6-7 رةت ارتئعئراق سوعاتئنئنان كورؤگة بولادئ. ال ادام فيزيكالئق قوزعالئسقا ءتذسئپ، جذرةككة جذك تذسكةن كةزدة، ول مينؤتئنا 200 مارتةگة دةيئن سوعؤئ مذمكئن. بذل مولشةر قوياننئث قالئپتئ جذرةك سوعئسئمةن بئردةي. ال جذرةگئ ةث ءجيئ سوعاتئن جانؤارلاردئث ءبئرئ رةتئندة تئشقان سانالادئ. ونئث جذرةگئ قالئپتئ جاعدايدا مينؤتئنا 500 مارتةگة دةيئن سوعادئ. الئپ جانؤار سانالاتئن ءپئلدئث جذرةگئ بولسا، مينؤتئنا بار بولعانئ 20 رةت قانا سوعادئ. ال وسئ جذرةكتةن ايدالعان قاننئث ادام دةنةسئن ارالاپ وتةتئن جولئ - قان تامئرلارئنئث جالپئ ذزئندئعئ قانداي ذزاقتئقتئ قذرايتئنئن بئلةسئز بة؟ ونئث ذزئندئعئ - 100 مئث شاقئرئم شامالاس. قالئپتئ جاعدايدا ادام بويئنداعئ بارلئق قان كولةمئنئث شيرةك بولئگئ بذلشئق ةتتةردة، ةكئنشئ شيرةگئ - بذيرةكتة، 15 پايئزئ - ئشةك قابئرعالارئندا، 10 پايئزئ - باؤئردا، 8 پايئزئ - ميدا، 4 پايئزئ - جذرةكتئث كوكتامئرئندا، قالعان 13 پايئزئ - وكپة مةن وزگة دة دةنة مذشةلةرئندة بولادئ. ادام دةنةسئندة كذن سايئن 25 گرامم قان جاثارئپ وتئرادئ...

تاعئ ءبئر ادام سةنگئسئز قئزئق مالئمةت - جذلئنمةن بايلانئستئ. ادام دةنةسئندةگئ جذلئن اتاؤلئنئث ءبارئن قوسقاندا، بار بولعانئ 2600 گرامدئ قذراسا دا، ول شامامةن العاندا ةر ادام 70 جاس جاساسا، بذل ؤاقئت ارالئعئندا 650 كةلئ ةريتروسيت پةن 1 توننا لةيكوسيت بولئپ شئعارادئ ةكةن. ادامنئث ميئ ارقئلئ 1 مينؤتتا 740-750 ميلليليتر قان اعئپ وتةدئ. ميدئث ةث ذلكةن بولاتئن شاعئ - ادامنئث 20-29 جاس ارالئعئ. ايةلدةردة - 15-19 جاس. وسئ جاستان كةيئن كذن سايئن 30-50 مئث جذيكة جاسؤشالارئ ءولئپ وتئرادئ. مي سالماعئ - ادام دةنةسئنئث سالماعئنئث 46-دان ءبئر بولئگئن قذرايدئ. ال پئلدة بذل كورسةتكئش - 11560 ةكةن...

اثگئمةمئزدئ وسئ ماقالانئ وقؤدا ةث كوپ ةثبةك ءسئثئرئپ جاتقان كوزبةن تذيئندةيئك. قذپيا قاراپايئم كوزدة دة كوپ. ماسةلةن، قوس جانارئثئزدئث 130-250 تازا ءتذس پةن 5-10 ميلليون ارالاس تذستةردئ ايئرا الاتئنئن بئلةسئز بة؟ سونداي-اق قاراثعئ جةرگة كئرگةندة، ءبئر-ةكئ مينؤتتا كوزئمئز ذيرةنگةندةي بولادئ عوي، ال شئندئعئندا ادام كوزئنئث قاراثعئعا تولئق بةيئمدةلؤئ ءذشئن 60-80 مينؤت قاجةت.

ءسوز سوثئ: ايتا بةرسةك، ءوز بويئمئزدان بئلمةيتئنئمئزدئث ءوزئ شاش-ةتةكتةن. ءجا، ونئث ءبارئن ءبئلؤ مئندةتتئ دة ةمةس بولار. سئزدةن تةست قابئلداپ جاتقان ةشكئم جوق بولار. دةگةنمةن «نةگةلةگةن» سذراعئ كوپ بالاثئزدئث الدئندا جاؤاپ تاپپاي قالماس ءذشئن بذل مالئمةتتةردئث دة جادئثئزدا جذرگةنئ ءجون بولار دةپ ويلاپ وتئرمئز...

نذربولات امانجول

دةرةككوز: «ايقئن» گازةتتئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى