يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئنا ءتوراعالئعئمئز قازاق ةلئنئث حالئقارالئق ارةناداعئ سالماعئن ارتتئرا تذسةدئ

ات /قانات مامةتقازئ ذلئ/ - تابالدئرئعئمئزدان اتتاعان اعئمداعئ جئلدئث ةلئمئز ءذشئن باستئ ةرةكشةلئكتةرئنئث ءبئرئ - قازاقستان يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئنئث تئزگئنئن ذستايتئن بولادئ.

يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئنا ءتوراعالئعئمئز قازاق ةلئنئث حالئقارالئق ارةناداعئ سالماعئن ارتتئرا تذسةدئ

ةلئمئز 2010- جئلئ قارت قذرلئقتاعئ ذيئمداردئث ئشئندةگئ ةث ءئرئسئ ءارئ كذرةتامئرئ بولئپ سانالاتئن ة ق ئ ذ عا تابئستئ ءتوراعالئق جاسادئ. ةندئ مئنة قازاق ةلئنة يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئنا جةتةكشئلئك ةتؤ سةنئپ تاپسئرئلعالئ وتئر.

ة ق ئ ذ-نئث ةتةك-جةثئن ءجيئپ بةرگةن قازاق ةلئ ءذشئن يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئنا دا ءتوراعالئق ةتؤ ذلكةن مارتةبة، ءارئ ئرگةلئ ذيئمداردئث جذمئسئن ذيئستئرا بئلةتئن قازاقستان ءذشئن بذل ءتوراعالئق تا مةرةيئمئزدئ ودان سايئن تاسئتا ءتذسؤئ ءتيئس.

بذل رةتتة قازاقستان ةث الدئمةن ة ق ئ ذ-عا ءتوراعالئق ةتؤ بارئسئندا جيناقتاعان تاجئريبةلةرئن ي ك ذ-دا دا پايدالاناتئندئعئن، مادةني-گؤمانيتارلئق قاتئناستاعئ بذعان دةيئن ءوزئ ناقتئلاعان باعدارئن تةرةثدةتة تذسةتئنئن بئرنةشة مارتة مالئمدةگةن بولاتئن. ونئث ئشئندة قازاقستان باتئس پةن يسلام وركةنيةتئ اراسئنداعئ مادةني ديالوگ كوپئرئ رولئن ارتتئرؤ نيةتئن ذستانباق. سوندئقتان دا، ةؤروازيا قذرلئعئنداعئ بةدةلدئ ذيئم - ة ق ئ ذ جةتةكشئلئگئنةن كةيئن قولعا الئناتئن حالئقارالئق ارةناداعئ كةزةكتئ ءتوراعالئقتئث قازاقستان ءذشئن سالماعئ العاشقئسئنان ءبئر مئسقال دا كةم ةمةس.

جالپئ، قازاقستان ءوز تاؤةلسئزدئگئنئث العاشقئ كذنئنةن-اق بةيبئتشئلئك پةن حالئقتار اراسئنداعئ سةنئمدئلئكتئ كذشةيتؤگة باعئتتالعان ءبئرقاتار يگئلئكتئ جذمئستاردئ اتقارئپ تا، حالئقارالئق قاؤئمداستئق الدئندا ونداي يگئ ماقساتتارعا باستاماشئ بولئپ تا كةلةدئ. بذدان بولةك، حالئقتئث باسئم بولئگئ يسلام ءدئنئن ذستاناتئن ةل رةتئندة قازاقستان مذسئلمان الةمئمةن دة جانة ونئث ةث باستئ ورگانئ بولئپ تابئلاتئن يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئمةن قارئم-قاتئناستاردئ دامئتؤعا ايرئقشا مذددةلئلئك تانئتقانئ ءمالئم. سوندئقتان دا، بذعان دةيئنگئ سئرتقئ ساياساتتاعئ جةتةكشئلئك تاجئريبةلةردئ، اتاپ ايتقاندا ءوزارا كةلئسسوزدةر جذرگئزؤ، ناقتئ اتقارئلاتئن ورتاق شةشئمدةر قابئلداؤ مةن ديپلوماتيالئق ءذنقاتئسؤ تاجئريبةلةرئن بةدةلدئ ذيئمداعئ باسقوسؤلاردا قولدانؤدان ذتارئ كوپ. ويتكةنئ، قازئرگئ جاهاندئق قاتةرلةردئث الدئن الؤ مةن وركةنيةت قاؤئپتةرئنةن ساقتانؤدئث ءوزارا ساؤاتتئ كةلئسئمدةر ارقئلئ ءهام ءوزارا تذسئنئسة وتئرئپ، بئرلةسة كذرةسؤ ارقئلئ عانا شةشئمئن تاباتئنئن حالئقارالئق قاؤئمداستئق مويئنداپ كةلةدئ. وسئ تذرعئدان العاندا، ي ك ذ-عا قازاقستاندئق ءتوراعالئقتئث بارئسئندا جاثا مذمكئندئكتةردئث جذزةگة اسئرئلاتئنئنا سةنئممةن قارايتئندار بارشئلئق.

ةندئ جةر جاهانداعئ ب ذ ذ-دان كةيئنگئ ةث ذلكةن ذيئم سانالاتئن يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئنئث قئزمةتئنة توقتالساق. حالئقارالئق ذيئم قئزمةتئ بارئسئندا وزئنة مذشة مةملةكةتتةردئث ساياسي-ةكونوميكالئق جانة گؤمانيتارلئق مذددةلةرئن ئلگةرئلةتؤ جونئندةگئ اؤقئمدئ ءهام كوپ جوسپارلئ جذمئستارئن جذزةگة اسئرئپ كةلةدئ. يسلام الةمئنئث باستئ ورگانئ رةتئندة الةمدئك قوعامداستئقتا ةرةكشة ورئن الاتئن ذيئم قازئرگئ تاثدا ازيا، افريكا، ةؤروپا جانة وثتذستئك امةريكا قذرلئقتارئندا ءومئر ءسذرئپ جاتقان 1،5 ميللياردتان استام تذرعئنئ بار 57 مةملةكةتتئث باسئن قوسئپ وتئر. ال رةسةي، بوسنيا مةن گةرسةگوأينا جانة تايلاند سةكئلدئ مةملةكةتتةر ذيئمعا باقئلاؤشئ مارتةبةسئن يةلةنگةن. قذرئلؤ تاريحئنا كةلةتئن بولساق، ذيئم 1969- جئلئ 25- قئركذيةكتة مذسئلمان مةملةكةتتةرئ باستاماسئمةن جاساقتالعان بولاتئن. قذرئلعاننان كةيئنگئ العاشقئ جئلدارئ «يسلام كونفةرةنسياسئ فورؤمئ»، «بذكئل الةمدئك يسلام كونفةرةنسياسئ» سةكئلدئ اتتارمةن دة بةلگئلئ بولدئ. جالپئ، ساراپشئلاردئث سوزئنة قاراعاندا، ذيئمعا مذشة ةلدةر جةر شارئنئث بةستةن ءبئر بولئگئن الئپ جاتئر. بذدان بولةك، مذشة مةملةكةتتةردئث جالپئ ئشكئ ءونئمئ 2009- جئلدئث وزئندة-اق 7،5 تريلليون ا ق ش دوللارئن قذراعان. الةمدئك اؤقئممةن الئپ قاراعاندا ذيئم مةملةكةتتةرئنئث تابيعي رةسؤرستارئ دا وتة باي سانالادئ. تاؤ-كةن بايلئعئن وندئرؤدة دة ذيئمعا مذشة ةلدةر دذنية ءجذزئ بويئنشا ذلكةن بةدةلگة ية ةكةن. ال ساياسي ماسةلةلةرگة كةلسةك، ءئ ي ك ذ بذگئنگئ كذنئ حالئقارالئق ارةنادا بةلسةندئ رول اتقارئپ، دذنيةجذزئلئك گةوساياسي جاعدايعا دا ءوزئنئث وث ئقپالئن تيگئزؤدة.

ءدئني ةمةس، ذكئمةت ارالئق ذيئم سانالاتئن ي ك ذ-نئث نةگئزگئ ماقساتئنا كةلةر بولساق، ونئث ساياسي سالاداعئ باستئ نازاردا ذستايتئن نةگئزگئ ماسةلةسئ - پالةستينا مةن يزرايل اراسئنداعئ تةكةتئرةس پةن پالةستينالئقتاردئث جاعدايئنا الاثداؤشئلئق. سونداي- اق مذسئلمان ةلدةرئنئث ءوزارا قارئم-قاتئناستارئن تةرةثدةتة ءتذسئپ، ناسئلدئك كةمسئتؤشئلئكتئ جانة وتارلاؤدئث بارلئق تذرلةرئن جويؤ، ادئلدئككة نةگئزدةلگةن حالئقارالئق بةيبئتشئلئك پةن قاؤئپسئزدئكتئ ساقتاؤ ءذشئن قاجةت شارالاردئ قولدانؤ، يسلام ءذشئن قاسيةتتئ سانالاتئن جةرلةردئ قورعاؤ جانة مذشة مةملةكةتتةر اراسئنداعئ ئنتئماقتاستئقتئ قولداؤ، ساياسي-ةكونوميكالئق، الةؤمةتتئك-مادةني جانة عئلئمي سالالاردا ئنتئماقتاستئقتئ بةكئتؤ.

بذل رةتتة ذيئمعا مذشة بارلئق مذسئلمان ةلدةرئ 1969- جئلدان بةرئ ءوتئپ كةلة جاتقان ماجئلئستةرئندة يزرايل تاراپئنان پالةستينا مةن ليأاننئث باسئپ العان جةرلةرئن جانة سيريانئث گولان قئرقالارئن ازات ةتؤئن تالاپ ةتئپ كةلةتئنئن ةسكة سالعان دا ورئندئ. سونئمةن قاتار ذيئم جةرگة جانة ةتنوسارالئق ماسةلةلةرگة بايلانئستئ تؤئنداپ وتئراتئن شيةلةنئستئ جاعدايلاردئ دا قاراستئرادئ. بذعان قوسا حالئقارالئق لاثكةستئككة، ءوثئرارالئق نةمةسة جةرگئلئكتئ جانجالدارعا، قاقتئعئستارعا، سونداي-اق وسئ ماسةلةدةگئ ب ا ق جذمئستارئنا دا نازار اؤدارئپ وتئرادئ. ماسةلةن، سوثعئ كةزدةرئ الةمدة، ونئث ئشئندة ةؤروپا ةلدةرئندة ةرةكشة ةتةك جايعان يسلاموفوبيا مةن ةتنوفوبيا ماسةلةلةرئنة دة ءئ ي ك ذ دةر كةزئندة نازار اؤدارئپ كةلةدئ. فرانسياداعئ حيدجابقا، شأةيسارياداعئ مةشئت مذنارالارئنئث قذرئلئسئنا جانة دانيا گازةتتةرئندةگئ مذحاممةد پايعامبار (س.ع.س.) جايلئ كةلةمةج سؤرةتتةرگة بايلانئستئ ذيئم اتئنان ءتيئستئ قارارلار مةن ذندةؤلةر قابئلدانعان. ذيئم حاتشئلئعئندا يسلاموفوبيا جانة ادام قذقئعئمةن ارنايئ اينالئساتئن كوميتةتتةر دة جذمئس ئستةيدئ. ساياسي ماسةلةلةرئمةن قاتار، ذيئم الةؤمةتتئك-ةكونوميكالئق، عئلئمي-تةحنيكالئق، مادةني سيپاتتاعئ ءتذرلئ ماسةلةلةردئ شةشؤمةن اينالئسئپ كةلةدئ.

ال قازاقستان 1995- جئلئ يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئنا مذشةلئككة كئرئپ، ذيئمنئث كوپ قئرلئ قئزمةتئ مةن ءئس-شارالارئنا بةلسةنة ارالاسئپ، ونئث الةمدئك قوعامداستئق الدئنداعئ بةدةلئنئث ءوسؤئ مةن يسلام الةمئنئث ابئرويلئ فورؤمئ رةتئندة بذدان بئلاي دا نئعايا بةرؤئنة اتسالئسئپ كةلةدئ. سونداي-اق قازاقستان ةث الدئمةن يسلامدئ بةيبئتشئلئك پةن ئلگةرئلةؤشئلئك ءدئنئ رةتئندة تانئتؤ بارئسئندا ي ك ذ مذسئلمان الةمئنئث ءتيئمدئ ءارئ بةدةلدئ فورؤمئ بولئپ قايتا ورلةؤئن قولدايتئن بولادئ. ال 2011- جئلعئ ءتوراعالئق ةتؤ قازاقستانعا يسلام جانة باتئس الةمدةرئ اراسئنداعئ دانةكةر رولئن نئعايتؤعا، قذندئلئقتاردئ بئرئكتئرئپ، ءتذرلئ سالادا تاجئريبةمةن الماسؤ ءذشئن جاعداي تؤعئزؤعا مذمكئندئك بةرةدئ. ءوز كةزةگئندة حالئقارالئق قاؤئپسئزدئكتئ نئعايتؤ، ةكونوميكالئق ئنتئماقتاستئقتئ دامئتؤ، تاتؤلئق پةن مادةنيةت ءارالؤاندئعئن ساقتاؤ جانة وركةنيةتتةر اراسئندا ديالوگتئ دامئتؤ ماسةلةلةرئندة يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئنئث الةؤةتئن پايدالانؤ ماثئزدئ بولئپ تابئلاتئنئن ةستةن شئعارماعان ماثئزدئ.

ال قازاقستاننئث ذيئمعا ءتوراعالئققا سايلانؤئنا كةلةتئن بولساق، بذنئث ءوزئ الةمدئك مذسئلمان قاؤئمداستئعئنئث ةلگة دةگةن زور سةنئمئ، رةسپؤبليكادا جذزةگة اسئپ جاتقان شارالارعا بةرئلگةن جوعارئ باعاسئ دةپ قاراعان لازئم. بذل رةتتة ذلتارالئق تاتؤلئق پةن كونفةسسياارالئق كةلئسئمدئ قامتاماسئز ةتؤدةگئ ةلةؤلئ جةتئستئكتةرئ ءذشئن قازاقستاننئث ءتوراعالئعئنان تئث باستامالار كذتئلةتئنئ دة ايقئن. ويتكةنئ، دئندةر مةن حالئقتار اراسئندا ءذنقاتئسؤدئ دامئتؤ قازئرگئ زاماننئث ةث ماثئزدئ شارتئ ءهام ؤاقئتتئث زور تالابئ بولئپ وتئرعانئ شئندئق. بذدان بولةك، قازاقستان ءذشئن تولةرانتتئلئق قاعيداتئ - ساياسي مادةنيةتتئث نورماسئ عانا ةمةس، سونئمةن قاتار، مةملةكةتتئك قاعيدات بولئپ سانالادئ. سونداي-اق قازاقستاننئث الپاؤئت ذيئمعا ءتوراعا بولؤئ الةم مةملةكةتتةرئ الدئندا بةدةلئن ارتتئرئپ قانا قويماي، جوعارئدا ايتقانئمئزداي باتئس دذنيةسئ مةن يسلام الةمئن بايلانئستئراتئن، ئمئرالاستئراتئن التئن كوپئرگة اينالماق.

ال ةندئ ادةتتةگئشة، «كةزةكتئ ذيئمعا ءتوراعالئق ةتؤ قازاقستانعا نة بةرةدئ؟»، دةگةنگة كةلةيئك. بئرئنشئدةن، جوعارئدا ايتقانئمئزداي ءسوزسئز قازاقستاننئث بةدةلئن كوتةرةدئ. باتئس پةن يسلام وركةنيةتئ اراسئندا وركةنيةتتةرئنئث دة ءبئر ارنادا دامؤئنا مذمكئندئك جاساپ، ءوز ذستانئمئن ودان سايئن نئقتاي تذسةدئ. ةكئنشئدةن، ةؤروپادان الارئ بار قازاقستانعا يسلام الةمئنةن دة الاتئنئ جوق ةمةس. بذل رةتتة ةث الدئمةن ةلدئث رؤحاني بايلئعئن العا تارتؤعا بولادئ. يسلام ةلدةرئمةن ئنتئماقتاستئقتئ دامئتا وتئرئپ، ةلدةگئ رؤحاني ازئقتئ ورئستةتؤدئث جاعدايئ تؤارئ ءسوزسئز.

ءسوز سوثئندا ئ ي ك ذ-عا ءتوراعالئق بارئسئندا اتقارئلؤئ جوسپارلانعان شارالارعا توقتالساق. 2011- جئلعئ 7-9- ماؤسئم كذندةرئ استانا قالاسئندا VII بذكئل الةمدئك يسلام ةكونوميكالئق فورؤمئ وتةتئنئ جوسپارلانئپ وتئر. سونئمةن قاتار قازاقستان ءتوراعالئق بارئسئندا ذيئمعا مذشة ةلدةر سئرتقئ ئستةر مينيسترلةرئنئث 38-كةثةسئن، 7- الةمدئك يسلامدئق ةكونوميكالئق فورؤمئن، «ت م د ةلدةرئندةگئ يسلام رولئ» اتتئ حالئقارالئق كونفةرةنسيانئ جانة باسقا دا ءئرئ شارالار وتكئزؤدئ جوسپارعا سالعان. قازاقستاننئث يسلام كونفةرةنسياسئ ذيئمئنا ءتوراعالئعئنئث قارساثئندا ذيئم حاتشئلئعئ قازاقستاندئقتاردئ بذگئندة مذسئلمان الةمئن تولعاندئرئپ وتئرعان مالئمةتتةرمةن، ذيئمعا مذشة مةملةكةتتةردئث الدارئنا قويئلعان مئندةتتةرمةن، وزةكتئ حالئقارالئق پروبلةمالاردئ شةشؤگة قوسقان ذيئمنئث ذلةستةرئمةن تانئستئرؤدئ ماثئزدئ دةپ سانايتئنئن مالئمدةگةن ةدئ. وسئعان بايلانئستئ تاراپتار جئلدئث سوثئنا دةيئن وسئ باعئتتا ءبئرقاتار بئرلةسكةن شارالار جذزةگة اسئرماق.

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى