د.ا.قونايةأتئث مذراجاي -ءذيئ - مادةني مذرانئث ناسيحاتتاؤشئسئ- مذراجايدئث باس قور ساقتاؤشئسئ گ. بةكمذراتوأا

قپارات /ةرلئك ةرجان ذلئ/ - كةشة مةملةكةت جانة قوعام قايراتكةرئ، اكادةميك دئنمذحامةد احمةت ذلئ قونايةأتئث تؤعانئنا 99 جئل تولدئ

د.ا.قونايةأتئث مذراجاي -ءذيئ - مادةني مذرانئث ناسيحاتتاؤشئسئ- مذراجايدئث باس قور ساقتاؤشئسئ گ. بةكمذراتوأا

وسئعان وراي الماتئداعئ د. ا. قونايةأ مذراجاي-ءذيئ «100 جئلدئققا 100 شارا» باعدارلاماسئ اياسئندا «تذعئرئ بيئك تذلعا» دةگةن تاقئرئپپةن ءبئرقاتار ءئس-شارالار وتكئزدئ. ءبئز وسئعان وراي مذراجايدئث باس قور ساقتاؤشئسئ گذلميرا بةكمذراتوأانئ اثگئمةگة تارتقان ةدئك.

- گذلميرا سئدئعالئ قئزئ، الدئمةن د.ا.قونايةأ اتئنداعئ مذراجاي-ءذيئ قاشان جانة قالاي اشئلعانئ تؤرالئ از-كةم ماعلذمات بةرئپ وتسةثئز؟

- د.ا.قونايةأ اتئنداعئ مذراجاي-ءذيئن اشؤدئث باستئ نيةتشئسئ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث پرةزيدةنتئ نذرسذلتان نازاربايةأ. 1994- جئلدئث 24- اقپانئندا ةلباسئنئث «د.ا.قونايةأتئث ةسئمئن ماثگئ ةستة قالدئرؤ ماقساتئندا» قاؤلئسئ شئققان بولاتئن. وندا دئنمذحامةد احمةت ذلئنئث قازاقستانعا سئثئرگةن ةرةكشة ةثبةگئ ءذشئن الماتئ قالاسئندا د.ا.قونايةأتئث مذراجاي -ءذيئن قذرؤ تؤرالئ ايتئلدئ. وسئعان وراي 2001- جئلدئث قاراشا ايئندا الماتئ قالاسئ اكئمدئگئنئث جانة حالئقارالئق قونايةأ قورئنئث كومةگئمةن مذراجاي رةسمي تذردة اشئلدئ. مذراجايدئث ديرةكتورئ بولئپ ب. باتتالحانوأ تاعايئندالدئ. مذراجايدئث اشئلؤئنا بةلگئلئ مةملةكةت جانة قوعام قايراتكةرلةرئ: ك.اؤحاديةأ، س.جيةنبايةأ، ا. كذلةبايةأ، ش.بةكبولاتوأ، ج.اسقاروأا، ءئ.بالتاعذلوأ، س.ءابدئرايئموأ (مارقذم)، ا.ةرمةگيايةأ، ش.ءؤاليحانوأ، ا.گورياينوأ جانة تاعئ باسقالار ذلكةن ذلةس قوستئ.

جالپئ 2002- جئلدئث 12- قاثتارئندا د.ا.قونايةأتئث 90 جئلدئق مةرةيتويئندا مذراجاي-ءذيئ سالتاناتتئ تذردة 920 كورةرمةننئث قاتئسؤئمةن اشئلدئ. لةنتا قيؤ ءراسئمئ بةلگئلئ مةملةكةت جانة قوعام قايراتكةرئ بايكةن ءاشئموأ پةن قونايةأتئث قارئنداسئ گاؤحار احمةت قئزئنا تاپسئرئلدئ. ءبئز جذمئسئمئزدئ جادئگةرلةر مةن ماتةريالدار جيناؤدان باستادئق. بذگئنگئ تاثدا مذراجايدا قونايةأتئث بيؤستئ، جةكة قولدانعان زاتتارئ، پورترةتتةرئ، كئلةمدةرئ، تاريحي قذجاتتارئ بار. جادئگةرلةردئث جالپئ سانئ - 2999. د.ا.قونايةأ مذراجايئندا كوركةمدئك كةثةس قذرئلئپ، تابئستئ جذمئس ئستةپ كةلةدئ. كةثةسكة قونايةأتئث قئزمةتتةس ارئپتةستةرئ مةن بةلگئلئ قوعام قايراتكةرلةرئ مذشة بولدئ. كةثةس ءار جئلدئث ةسةبئن تئثداپ، جاثا جئلدئث جوسپارئن بةكئتئپ وتئرادئ.

- قونايةأ مذراجايئ ءوزئنئث ومئرشةثدئگئن دالةلدةدئ. بذل بذرئنعئ كةثةستئك رةسپؤبليكالار اؤماعئندا مةملةكةت باسشئلارئنا ارنالئپ اشئلعان بئردةن-ءبئر مذراجاي ءذيئ بولئپ تابئلادئ. ونئث وزئندئك ةرةكشةلئكتةرئ قانداي؟

- مذراجاي تاجئريبةسئندة مةموريالدئ-تذرمئستئق ةكسپوزيسيانئ قذرئلعان مةموريالدئ ورئننان بولةك جةردة قالپئنا كةلتئرؤ ءتارئزدئ قذبئلئستار سيرةك كةزدةسةدئ. بذل پروسةسس از زةرتتةلگةن جانة قالئپتاسقان ادئستةمةسئ جوق. بذل جةردة بئرنةشة جايتتئ شةشئپ الؤ قاجةت بولدئ. بئرئنشئدةن، ةث الدئمةن نةنئ قالپئنا كةلتئرؤ كةرةكتئگئ جايلئ ويلادئق. ةكئنشئدةن، قونايةأ تذلعاسئن، ونئث مةملةكةتتئ دامئتئپ وركةندةتؤدةگئ رولئ مةن ةثبةگئن مويئنداؤمةن قاتار سحةماتيزاسيالاؤدان باس تارتؤ، قونايةأتئ كورسةتؤ جانة ونئث تازا ادامگةرشئلئك قاسيةتتةرئ مةن ءومئرئنئث تذرمئستئق جاعئنا قئزئعؤشئلئق تؤعئزؤ مئندةتئ تذردئ. ءذشئنشئدةن، تاريحي تذلعانئث جذمئس كابينةتئنئث ينتةرةرئن جانة باسقا دا ساقتالعان، كذندةلئكتئ ومئردة تذتئنعان زاتتارئن تابؤ قاجةت بولدئ.

قونايةأتئث شئنايئ تذلعاسئن انئق اشؤعا، ياعني ونئ قاراپايئم تذلعا رةتئندة كورسةتؤگة «قونايةأ كابينةتئ» مةموريالدئق ورنئ كةث مذمكئندئك بةرةدئ. بذل ورئن، ءبئزدئث ويئمئزشا، قونايةأتئ تةك مةملةكةت قايراتكةرئ رةتئندة عانا ةمةس، شئنايئ ومئردة بولعان تذلعا رةتئندة دة اشئپ كورسةتةدئ. بذل ةكسپوزيسيا ءذشئن وتكةن عاسئردئث 55-60- جئلدارداعئ ؤاقئت شةثبةرئ تاثدالئپ الئندئ. وسئ كةزةث قونايةأتئث تذلعا رةتئندة جانة مةملةكةت قايراتكةرئ رةتئندة قالئپتاسؤ جئلدارئ بولدئ.

د.ا.قونايةأ كابينةتئ - جادئگةرلةردئث تولئقتاي شئنايئلئعئمةنةن ةرةكشةلةنةدئ، ونئ جابدئقتاؤ بارئسئندا قونايةأتئث كابينةتئندة بئرنةشة رةت بولعان مةموريالدئ تذلعانئث زامانداستارئ مةن دوستارئنئث كومةگئ كوپ بولدئ. قونايةأتئث جةكة زاتتارئنا جاتاتئن دذنيةلةر ةرةكشة قئزئعؤشئلئق تؤعئزادئ. بذلار كوپتةگةن كؤالئكتةر، قالامدار، اشةكةيلئ وتتئقتاردئث جيئنتئعئ، قولدان جاسالعان ءتذرلئ پئشاقتار، لؤناحود، تانكتةردئث سؤأةنيرلةرئ. وسئنئث بارلئعئن قولمةن ذستاپ كورؤگة بولادئ. الماتئنئث ةشقانداي مذراجايئندا مذنداي بذيئمدار جوق. بذل جاستاردئث ذلكةن قئزئعؤشئلئعئن تؤعئزادئ. ويتكةنئ قازئرگئ جاستار وتة ءبئلئمدار، ءار نارسةگة ةرةكشة قئزئعا قارايدئ.

ءتذپنذسقالاردئث مةموريالدئ مذراجايدا ةرةكشة قئزئعؤشئلئق تؤعئزاتئنئ بةلگئلئ. ءبئزدئث مذراجايدئث وسئنداي ورتاسئ بئرئنشئدةن، ةكسپوزيسيا تولئقتاي شئنايئ مةموريالدئق دذنيةلةردةن جيناقتالؤئندا. ةكئنشئدةن، سول زاماننئث كابينةتتئك ءستيلئ ساقتالعان. جوعارئ وقؤ ورئندارئنئث ستؤدةنتتةرئ، اسئرةسة، تاريح فاكؤلتةتئنئث ستؤدةنتتةرئ مذراجايعا ءجيئ كةلئپ، قونايةأ كابينةتئندة بولعاندا شئنايئ تاريحي ءارئ ؤاقئتتئق ورتاعا تذسكةندةي كذي كةشةدئ. ونئث ذستئنة ولاردئ د.ا.قونايةأتئث جةكة كذزةت باستئعئ، ك گ ب پولكوأنيگئ ا.ي.گورياينوأ جةتةلةپ جذرةدئ، بذكئل ةكسكؤرسيا بارئسئندا تةك كةثةستئك كةزةثدةگئ پارتيا كوشباسشئسئنا، قونايةأ مذراجايئنا ءتان اتموسفةرانئ تؤعئزادئ.

- جادئگةرلةر جيناؤدا قيئندئقتار دا از بولماعان شئعار؟

- ءبئز تاپقان زاتتار ءار ءتذرلئ سورةلةردة جةرتولةلةر مةن سارايلاردا جاتقان بولاتئن. سوندئقتان ول زاتتاردئ باستاپقئ قالپئنا كةلتئرؤ قيئنعا سوقتئ. ول ءذشئن مذراجايدئث جادئگةرلةرئن ساقتايتئن ارنايئ قور دايئنداپ اشتئق. مذراجايعا جادئگةرلةردئ قابئلداؤ بارئسئندا دا كوپتةگةن قيئندئقتار تؤدئ: ياعني جادئگةردئث شئعؤ تاريحئ، تاريحي ماثئزدئلئعئ، جاسالعان ؤاقئتئ، جاسالئنعان جةرئ مةن اأتورئن انئقتاؤ دةگةن سياقتئ. جادئگةردئث شئعؤ تاريحئن (جادئگةر تؤرالئ دةرةك) انئقتاؤ ءذشئن كئتاپحانالار مةن مذراعاتتاردا وتئرئپ ءبئراز جذمئس ئستةؤدئ قاجةت ةتتئ. ول وتة كوپ ؤاقئتئمئزدئ الدئ. ءار جادئگةردئث تاريحئ انئقتالماعانشا ول كورمة زالئنا ةكسپوزيسياعا قويئلمادئ.

مذراجايدا بئرتة-بئرتة كئتاپحانا اشئلئپ، وندا قونايةأتئث جةكة ءوزئنئث كئتاپتارئ مةن قئزمةتتةس ارئپتةستةرئنئث كئتاپتارئ ورئن الدئ. وندا د.ا.قونايةأ تؤرالئ جازئلعان 66 كئتاپ توپتاماسئ بار. كئتاپتاردئث سانئ 3000 دانادان اسادئ. ودان ةلئمئزدة ذلئ وتان سوعئسئنا دةيئنگئ كةزةثدةردةگئ قوثئرات كةنئشئندةگئ جذمئسشئ-قئزمةتكةرلةردئث ءوسؤ كورسةتكئشئ، ولاردئث تذرمئس-تئرشئلئگئ جايلئ دا قذندئ دةرةكتةردئ تابا الاسئز. مذراجاي شةثبةرئندة «قونايةأ تانؤ» عئلئمي-زةرتتةؤ ورتالئعئ جذمئس ئستةپ كةلةدئ. عئلئمي ورتالئقتئث كةثةسئ قذرامئنا ةلئمئزدئث تانئمال عالئمدارئ كئردئ. ولار: اكادةميك ك.نذرپةيئسوأ، ك.نارئبايةأ، ة.تذركةبايةأ، ة.گوسسةن، ن.نادئروأ، ك.بذرحانوأ، س.گاليةأ، ا.بئرتانوأ، ب.باتتالحانوأ. كةثةس ءتوراعاسئ قونايةأ ؤنيأةرسيتةتئنئث رةكتورئ، زاث عئلئمدارئنئث دوكتورئ، پروفةسسور ءو. قوپابايةأ.

- وسئ ارادا مذراجاي قئزمةتكةرلةرئنئث ذيئتقئ بولؤئمةن كةشة ذيئمداستئرئلعان ءئس-شارالار جونئندة ايتئپ بةرسةثئز.

- د.ا.قونايةأتئث تؤعانئنا 99 جئل تولؤئنا بايلانئستئ مذراجايدا جاثا ةكسپوزيسيالئق زال اشئلدئ. ول زال «قئزئل زال» دةپ اتالادئ. ول د.ا.قونايةأتئث بالالئق، جاستئق شاعئ، ةثبةك جولئنئث باستالؤئ كةزةثدةرئن قامتئعان. سونداي-اق قونايةأ مذسئنئنة گذل شوقتارئ قويئلدئ. وعان د.ا.قونايةأتئث قئزمةتتةس ارئپتةستةرئ مةن تؤئستارئ قالا تذرعئندارئ قوناقتار قاتئستئ. سونداي-اق مذراجايدا د.ا.قونايةأتئث «وتتئ داؤرةن وسئلاي» اتتئ مةمؤار كئتاپتارئنئث ةلةكتروندئ نذسقاسئنئث تذساؤ كةسةرئ ءوتتئ. وندا الماتئ مةن تالعار قالالارئنداعئ ءتذرلئ وقؤ ورئندارئنئث ستؤدةنتتةرئ د.ا.قونايةأقا ارناعان ولةثدةرئن وقئدئ. بذگئن قاپشاعاي قالاسئنداعئ قونايةأ مةكتةبئندة وقؤشئلار اراسئندا ايتئس وتكئزئلمةك.

-اثگئمةثئزگة راحمةت

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى