اگرەسسيۆتى الكوگول: قوستاناي وبلىسىندا ىشىمدىكتى نەگە كوپ ىشەدى؟

الكوگول سالدارىنان بولاتىن قىلمىستار ءوسىپ كەلەدى

رەسمي مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك، ايماقتا الكوگولدى تۇتىنۋ دەڭگەيى تۇراقتى جوعارى. «الكوگوليزم» دياگنوزىمەن ەسەپكە الىناتىن تۇرعىندار سانى جىل سايىن كوبەيىپ جاتىر. سونىڭ سالدارىنان ماس كۇيىندە جاسالاتىن قىلمىستار دا وسكەن.

- 2024 -جىلى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ 27 پايىزى ماس كۇيىندە جاسالدى. قابىلدانعان شارالارعا قاراماستان، ولاردىڭ سانىن ازايتۋ مۇمكىن بولمادى. قوستاناي وبلىسى وسى كورسەتكىش بويىنشا ەلىمىزدە ەكىنشى ورىندا تۇر (رەسپۋبليكالىق كورسەتكىش - 13,7 پايىزدى قۇرايدى)، - دەپ حابارلادى قوستاناي وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى.

وبلىستا 20 اۋدان بولسا، سونىڭ سەگىزىندە ءوسىم بار. كەيبىر اۋىل-ايماقتا الكوگولدىڭ سالدارىنان بولعان قىلمىستار بىردەن 100 پايىزعا كوبەيگەن.

- التىنسارين اۋدانىندا - 100 پايىز، فەدوروۆ اۋدانىندا - 93,3 پايىز، رۋدنىي قالاسىندا - 48,6 پايىز، ليساكوۆ قالاسىندا - 42,4 پايىز. سونداي-اق، قامىستى، مەڭدىقارا اۋداندارىندا، ارقالىق پەن وبلىس ورتالىعىندا دا ايتارلىقتاي ءوسىم بار، - دەيدى پوليتسيا.

ال، ماس كۇيىندە جاسالاتىن قىلمىستارعا كەلەتىن بولساق، قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزۋ مەن بۇزاقىلىق ءورشىپ تۇر. توبەلەس، جاراقاتتاۋ جانە كىسى ءولتىرۋ دە جيى كەزدەسەدى.

ادامدار نەلىكتەن ىشىمدىك ىشەدى؟

ناركولوگ دارىگەر ناعيما تيۋلەندينانىڭ ايتۋىنشا، حالىقتىڭ بەلگىلى ءبىر توبىن الكوگولگە قۇمار دەپ ايتۋعا بولمايدى. ءبىراق ادامدى ىشىمدىك ىشۋگە يتەرمەلەيتىن فاكتورلار بار.

- بىرىنشىدەن، بۇل الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق فاكتورلار. تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىنىڭ قيىندىعى، شاراسىزدىق، جۇمىستىڭ بولماۋىنان ادامدار وسى ماسەلەلەردى ۇمىتۋ ءۇشىن الكوگولگە جۇگىنەدى. جاقىندا عانا قابىلداۋىمدا اۋىلدان كەلگەن ءبىر ناۋقاس بولدى. ونىڭ جۇمىسى ماۋسىمدىق ەكەن. بوس ۋاقىتىندا ىشىمدىك ىشەدى. مىنە، وسىنداي جاعدايلاردا ولار ماسەلەنىڭ شەشىمى ءىشۋ دەپ ويلاپ، بىرتىندەپ ۇيرەنىپ كەتەدى. ويتكەنى، ىشىمدىككە تاۋەلدىلىك - بىردەن پايدا بولمايدى، - دەيدى دارىگەر.

ماماننىڭ ايتۋىنشا، باسقا دا فاكتورلار، ونىڭ ىشىندە ادامنىڭ پسيحولوگيالىق جاعدايى ۇلكەن ءرول اتقارادى. قورشاعان ورتا جاعدايلارىنا بەيىمدەلۋ قيىندىقتارى، ۇرىس-كەرىس، وزىنە كوڭىلى تولماۋ، سترەسس، دەپرەسسيا نەمەسە جالعىزدىق سياقتى جاعدايلار پسيحولوگيالىق ىڭعايسىزدىق تۋدىرىپ، ىشىمدىك ىشەتىندەر بار.

- ادام اۋىرسىنۋدى باسۋ ءۇشىن ىشەدى. سودان سوڭ ول جەڭىلدەيدى، ءبىراق ودان كەيىن تاعى ءدا ىشۋ كەرەك بولادى. ونىڭ سالدارى اۋىر، - دەيدى ناركولوگ.

ماسكۇنەمدەردە اسقىنۋ سيندرومى بولدى. ولار اۋىرۋدى باسۋ ءۇشىن، الكوگولدىڭ كولەمىن ارتتىرا تۇسەدى. وسىلايشا، بۇكىل اعزاسى سپيرتتىك ىشىمدىككە ۋلانىپ جاتقانىن تۇسىنبەي دە قالۋى مۇمكىن.

- الكوگوليزم - بۇل اۋرۋ. الكوگولگە پاتولوگيالىق قۇمارلىق، پسيحيكالىق جانە فيزيكالىق تاۋەلدىلىك قالىپتاسادى، - دەيدى دارىگەر.

سىرا- ءبىرىنشى ورىندا

حالىق اراسىندا الكوگولدىڭ تانىمال ءتۇرى - سىرا. ناركولوگ دارىگەر ناعيما تيۋلەندينانىڭ پىكىرىنشە، سىرانىڭ اشىق ساتىلۋى، قولجەتىمدىلىك الكوگوليزمنىڭ بەلەڭ الۋىنا ىقپال ەتىپ وتىر.

- نەگىزىنەن جاستار، ەرەسەكتەر دە سىرا ىشەدى. سەبەبى، اراق نەمەسە كونياك سەكىلدى سپيرتتىك سۋسىندار حالىقتىڭ بارلىعىنا بىردەي قولجەتىمدى بولا بەرمەيدى. سوسىن ولار ارزان شاراپتارمەن شەكتەلەدى. ءبىراق سىرا - جەتەكشى ورىن الىپ تۇر. سىرا دۇكەندەرىنىڭ كوپتىگى جانە الكوگولگە وڭاي قولجەتىمدىلىك، وكىنىشكە قاراي، بۇل ءۇردىستى ودان ءارى دامىتىپ جاتىر، - دەيدى ناعيما تيۋلەندينا.

ەمدەۋ شارالارى كومەكتەسە مە؟

ايماقتا 2023 -جىلى الكوگولدى اسىرا پايدالاناتىن 6 مىڭ جارىمنان استام ادام ەسەپتە تۇرعان. ال 2024 -جىلعى مالىمەتتەر بويىنشا ىشىمدىككە قۇمار تۇرعىندار سانى – 6600 گە جەتتى. ەرلەر مەن ايەلدەردى سالىستىرعاندا، ماسكۇنەم ەرلەر كوپ.

ماماندار ماسكۇنەم تۇرعىندارعا كومەك ەرىكتى كەلىسىم بويىنشا جانە ءماجبۇرلى تۇردە كورسەتىلەتىنىن ايتادى. سوت ارقىلى كۇشتەپ، وقشاۋلاپ ەمدەيتىن دە وقيعالار بار. الايدا، مۇنداي جاعدايلاردان كەيىن دە، كەيبىر ناۋقاس ادەتىنەن باس تارتپاي، ءىشۋدى جالعاستىرا بەرەدى. الكوگولگە تاۋەلدىلىكتەن قۇتىلامىن دەيتىن تۇرعىنداردا عانا ناتيجە بولادى.

- ناۋقاسقا العاشقى كەزدە جەدەل دارىلىك تەراپيا تاعايىندالادى. ونى تاۋەلدىلىكتەن شىعارۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەيمىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، ادامنىڭ ەسىن جيعىزامىز، - دەيدى ناركولوگ.

ال، ءدارى-دارمەكپەن ەمدەۋ، ناۋقاستىڭ بولىمشەگە تۇسكەن كەزىندەگى جاعدايىنىڭ اۋىرلىعىنا بايلانىستى بولادى. ول نەعۇرلىم ۇزاق ىشىمدىك ىشكەن بولسا، ءدارى-دارمەكپەن ەمدەۋ پروتسەدۋراسى سوعۇرلىم ۇزاق بولادى.

- ەمدەۋدىڭ دارىلىك كەزەڭىنەن وتكەننەن كەيىن، وڭالتۋ مەن قالپىنا كەلتىرۋدىڭ ۇزاق جانە وتە نازىك پروتسەسى باستالادى. بۇل ەم جاعدايدىڭ قايتالانباۋىنا، الكوگول جوق ومىرگە ورالۋعا، قوعامعا ورالۋعا كومەكتەسەدى. مۇندا كوپ نارسە ادامنىڭ ەرىك-جىگەرىنە جانە قالاۋىنا بايلانىستى. ەڭ تاباندىلار جەڭىپ شىعادى. تاجىريبەمدە ءبىرجولا باس تارتقان ادامدار بار، - دەيدى ناكولوگ.

قوستاناي وبلىسىندا «ۆيتا» مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك وڭالتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. ناركولوگتىڭ ايتۋىنشا، وبلىستاعى ىشىمدىككە تاۋەلدى تۇرعىندارعا كومەكتەسۋ ءۇشىن مۇندا بارلىق مۇمكىندىك قاراستىرىلعان.

قوستاناي وبلىسىندا مەديتسينالىق ايىقتىرعىشتار كوپ

ال، وبلىستا مەديتسينالىق ايىقتىرعىشتار نەمەسە ۋاقىتشا بەيىمدەلۋ جانە دەتوكسيكاتسيا ورتالىقتارى وتە كوپ. ولار قوستاناي، رۋدنىي، ارقالىق جانە توبىلدا جۇمىس ىستەيدى. قوستاناي وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى قارابالىق، ليساكوۆ جانە ءجىتىقارا قالالارىندا دا اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. ولاردىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي مەكەمەلەردىڭ سانى جەتكىلىكسىز. سەبەبى، بىلتىردىڭ وزىندە 25 مىڭنان استام ادام اتالعان ورتالىقتارعا ورنالاستىرىلعان (2023 -جىلى بۇل كورسەتكىش 14 مىڭ ادامدى قۇرادى).

- دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىمەن بىرلەسىپ، قوستاناي قالاسىنىڭ ۋاقىتشا بەيىمدەۋ جانە دەتوكسيكاتسيا ورتالىعىنىڭ (مەديتسينالىق ايىقتىرعىشتىڭ) توسەك-ورىندارىن كەڭەيتۋ ماسەلەسى قارالدى. بۇگىندە وبلىس بويىنشا 75 توسەك-ورىنعا ارنالعان 4 مەديتسينالىق ايىقتىرعىش بار (قوستاناي، ارقالىق، رۋدنىي، توبىل قالالارىندا) بۇل جەتكىلىكسىز. تەك قوستانايدا ءبىر كۇندە پوليتسەيلەر 50 گە جۋىق ماس ادامدى ورنالاستىرادى. سوندىقتان قوستانايداعى توسەك-ورىن سانى 14 تەن 25 كە دەيىن، رۋدنىي قالاسىندا 20 دان 30 عا دەيىن، ارقالىق قالاسىندا 10 نان 15 كە دەيىن ارتتىرىلدى. توبىلدا 10 ورىندىق ورتالىق اشىلدى. ەندى ليساكوۆ قالاسىندا، ءجىتىقارادا جانە قارابالىق كەنتىندە مەديتسينالىق ايىقتىرعىشتار قۇرۋ جوسپاردا، - دەپ پوليتسيا دەپارتامەنتى رەداكسيانىڭ سۇراۋىنا جاۋاپ بەردى.

وعان قوسا، قوستانايدا ەمحانالاردىڭ بازاسىندا جانە 73 اۋىلدىق وكرۋگتە مەديتسينالىق كۋالاندىرۋ پۋنكتتەرى قوسىمشا جۇمىس ىستەيدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن، فەلدشەرلىك اكۋشەرلىك پۋنكتتەرى بار اۋداندار مەن اۋىلدىق وكرۋگتەردە ساراپتاما جۇرگىزۋ ءۇشىن، سەرتيفيكاتى بار مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن.

ىشىمدىك ىشەتىندەر ماسەلەسىن قالاي شەشۋگە بولادى؟

ناركولوگ ناعيما تيۋلەندينا جان-جاقتى قولداۋ مەن كەشەندى جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا ستاتيستيكانى تومەندەتۋگە بولاتىنىن ايتادى. پسيحيكالىق دەنساۋلىق سالاسىنداعى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى تاراپىنان پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار جۇرگىزىلىپ، از دا بولسا ناتيجەلەرگە قول جەتىپ جاتىر.

- جۇمىس تەك ەسەپتە تۇرعان ادامدارمەن عانا ەمەس، حالىقپەن دە جۇرگىزىلۋى ءتيىس. مىسالى، ءبىزدىڭ پسيحولوگ وزگە ۆەدومستۆولارعا، فيرمالار مەن كومپانيالارعا بارادى، وندا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ وزدەرى قوعامداعى الكوگولگە تاۋەلدىلىك ماسەلەسىنە الاڭداۋشىلىق تانىتادى، - دەيدى مامان.

ىشىمدىك ماسەلەسىندە قۇقىق قورعاۋ جاعى دا نازاردا. ماسەلەن، ماسكۇنەمدىكتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن وبلىستا 2024-2025 -جىلدارعا ارنالعان «مادەني قوعام» جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. سونىڭ اياسىندا الكوگول ءونىمىن زاڭسىز ساتقان 300 گە جۋىق كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. الدىڭعى جىلى ولاردىڭ سانى 251 بولعان. ال جالپى وڭىردە ىشىمدىك ساتاتىن 5 مىڭنان استام ساۋدا نۇكتەسى بار.

- ءبىراق، مۇنداي شارالار ناتيجە بەرە بەرمەيدى. مىسالى، قوستانايداعى دۇكەن يەسى ءبىر جىل ىشىندە 6 رەت اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى (148 مىڭ تەڭگەدەن 2 ايىپپۇل، ليتسەنزيانى توقتاتا تۇرۋ جانە 2 رەت ليتسەنزيادان ايىرۋ)، ءبىراق ول ءالى كۇنگە دەيىن قىزمەتىن جالعاستىرىپ كەلەدى، - دەيدى پوليتسەيلەر.

قوستاناي وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ءۇيدىڭ جانىنداعى دۇكەندەردە الكوگول ساتۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزگەن. سونىمەن قاتار، قىلمىسقا بەيىم تۇرعىنداردى (ماسكۇنەمدەر، قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزۋشىلار، وتباسىلىق دەبوشيرلەر جانە ت. ب.) قاداعالاۋدى كۇشەيتتى. ازاماتتاردىڭ وسى ساناتىنا قاتىستى، ءتىپتى، ۇيدە دە ىشىمدىك ىشۋگە تىيىم سالىندى. وسىنداي 4 مىڭعا جۋىق شەشىم قابىلدانعان. بۇل تۇرعىندار ەسەپكە الىنعان.

- 2024 -جىلى قوعامدىق ورىنداردا ىشىمدىك ىشكەنى ءۇشىن 17 مىڭنان استام ادام جاۋاپقا تارتىلدى. 3 مىڭنان استام ادام قايتادان بۇزعانى ءۇشىن جازا الدى، ونىڭ 2287 ى اكىمشىلىك قاماۋعا الۋ تۇرىندە جازاسىن وتەدى، - دەپ حابارلايدى پوليتسيا.

ماسەلەنى شەشۋدىڭ جولى بار ما؟

قوستاناي وبلىسىنداعى الكوگوليزم - جاي عانا مەديتسينالىق نەمەسە الەۋمەتتىك ماسەلە ەمەس. بۇل قىلمىس دەڭگەيىنە، ەكونوميكاعا، ءتىپتى، ءوڭىردىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىس-تىرشىلىگىنە اسەر ەتەتىن وزەكتى ماسەلە. ماس كۇيىندە جاسالعان قىلمىستار سانىنىڭ ءوسۋى، ناركولوگتاردىڭ ەسەبىندە تۇرعان ادامدار سانىنىڭ ارتۋى جانە الكوگولدىڭ بارلىق جەردە ساتىلۋى - مۇنىڭ ءبارى الاڭداتارلىق جاعداي. بيلىك، دارىگەرلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ماسەلەمەن كۇرەس جۇرگىزىپ كەلەدى. ءبىراق ستاتيستيكا بويىنشا بۇل شارالار جەتكىلىكسىز. سوندىقتان ماسەلەنىڭ شەشىمى - كەشەندى كوزقاراس پەن قوعامنىڭ پروبلەمانى مويىنداپ جانە ونى شەشۋگە دەگەن ۇمتىلىسىنا بايلانىستى بولماق.

بۇعان دەيىن اقتوبە وبلىسىندا ىشىمدىكتەن باس تارتقان 33 اۋىل بار ەكەنى حابارلاندى.

اۆتور

اياگوز ءىزباساروۆا

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى