اقتوبەدە عۇن كەزەڭىندە تابىلعان التىن بۇيىمدار رەستاۆراتسيالاندى

سونىمەن بىرگە ارحەولوگتار بىرنەشە اۋداندا وسى كەزەڭنىڭ ەسكەرتكىشىنە قازبا جۇمىسىن جۇرگىزىپ، تابىلعان قۇندى جادىگەرلەردى تانىستىردى، دەپ حابارلايدى Kazinform.

بيىل اقتوبە وبلىسىنىڭ ارحەولوگتارى عۇن كەزەڭىنە باسىمدىق بەرىپ، الدىمەن بارلاۋ جۇمىسىن جۇرگىزدى. شامامەن وسى كەزەڭنىڭ 400 دەن استام ەسكەرتكىشى بار دەپ ەسەپكە الىندى. قازبا جۇمىسى قوبدا، ايتەكە بي، ويىل، بايعانين اۋداندارىندا جۇرگىزىلدى. ياعني اقبۇلاق، دەربىسالى 2، اققيسىق جانە ەدىگە جالى 2 قورىمدارى زەردەلەندى.

«بيىل نىسانداردى ساقتاۋعا باسىمدىق بەرىپ، قازبا جۇمىستارىنا وزگەرتۋ ەنگىزدىك. بۇرىن نىسانداردى قازىپ، الىپ تاستايتىن ەدىك. بۇل جولى توپىراقتىڭ بەتىن الىپ، تومەنگى بولىگىنىڭ فورماسى شىعارىلدى. گانتەل ءتارىزدى دەپ ايتقانىمەن، ادامدار تۇسىنبەي قالاتىن. قازىر سونى ناقتى كورسەتۋدىڭ ۋاقىتى كەلدى. كەيبىر نىساندار تونالعان بولدى. كەيبىرى ولجالى شىقتى. ماسەلەن ايەل ادامنىڭ موينىنا تاعاتىن مونشاعى بۇرىن جىپكە تىزىلەتىن ەدى، بۇل جولى كۇمىستى جىپتەي جەڭىشكە ەتىپ، سونى پايدالانعان. الاستاۋعا ارنالعان زاتتار، قىلىش تا بار. ەڭ قىزىعى بۇل كەزەڭدە قايشى دا پايدا بولا باستاعان ەكەن» ، - دەدى ءا. مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ باتىس قازاقستان بويىنشا فيليالىنىڭ ديرەكتورى اسلان مامەدوۆ.

اقتوبە وبلىسىندا بۇعان دەيىن عۇن ءداۋىرىنىڭ ەسكەرتكىشتەرى زەرتتەلگەنىمەن، ول وتە از بولدى. بيىل وسى كەزەڭگە باسىمدىق بەرىلدى.

«اقتوبە وبلىسى عۇن تايپالارى شوعىرلانعان ۇلكەن مەكەن بولدى. ولار وسى جەردە كۇش جيناپ، 2-3 عاسىر تۇردى. بۇرىن بولجام ايتىلسا، بيىل زەرتتەۋلەر ناقتى دالەل بولدى. قازبا جۇمىستارى مامىردا باستالىپ، قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا اياقتالدى. عۇن- سارماتتاردىڭ ەسكەرتكىشتەرى 10 نان استام نىساننان تۇرادى. كەيبىرىندە 200 نىسان بولادى. سارماتتاردا دوڭگەلەك ءتارىزدى قورعان بولسا، ال عۇن- سارماتتار مادەنيەتىندە جەرلەۋ ءراسىمى وزگەردى. سونىمەن بىرگە ەليتالارى ءوز كەلبەتىن دە وزگەرتكەن. بالانىڭ باسىن قاتتى وراپ، سوپاقشا قىلىپ وسىرگەن. ەليتا باسقا تايپالاردان ەرەكشەلىگىن كورسەتۋ ءۇشىن ءدال وسىلاي جاساعان دەگەن عىلىمي كوزقاراس بار»، - دەدى اسلان مامەدوۆ.

حالىقارالىق كونفەرەنتسياعا تۇركيا، ۆەنگريا، موڭعوليا، رەسەي، وزبەكستان، قىرعىزستاننىڭ تاريحشىلارى، ارحەولوگتارى، عىلىمي- زەرتتەۋ ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قاتىستى. جيىن كەزىندە «التىنقازعان جەرلەۋ- راسىمدىك كەشەنى (Ⅲ- VI ع. ءبىرىنشى جارتىسى) » مونوگرافياسى مەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرى جيناعى. اقتوبە وبلىسى. 1- شىعارىلىم. قارعالى اۋدانى» مونوگرافياسى شىعارىلدى.

سونىمەن بىرگە ەلەك I جەرىنەن كەزدەيسوق تابىلعان عۇن ءداۋىرىنىڭ التىننان جاسالعان ات ابزەلى، قارۋ- جاراعى مەن جاۋىنگەر كيىمى قالپىنا كەلتىرىلدى. ونى رەسەيلىك ماماندار رەكونسترۋكتسيالادى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى