امەريكالىق عالىمدار مىسىردا ۇلكەن سفينكس تۋرالى كۇتپەگەن جاڭالىق اشتى
نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى مىسىردا 4500 دەن استام جىل بۇرىن ۇلكەن سفينكس ءمۇسىنىنىڭ قالاي پايدا بولعانىن اقىرى ناقتى انىقتادىق دەپ مالىمدەدى. Kazinform اگەنتتىگى بۇل تۋرالى New York Post باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.
ساراپشىلار ونداعان جىلدار بويى گيزاداعى ءنىل وزەنىنىڭ بويىنان تابىلعان اكتاس ءمۇسىننىڭ بەتىن تاس قالاۋشىلار قولمەن ويىپ سالعان بولۋى مۇمكىن دەگەن پىكىرگە كەلىستى، ءبىراق ولار ءمۇسىننىڭ ۇلكەن دەنەسىنىڭ قالاي جاسالعانى تۋرالى قورىتىندىعا كەلگەن جوق.
نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى جۇرگىزگەن جانە Physical Review Fluids جۋرنالىندا جاريالاۋعا قابىلدانعان زەرتتەۋ ەروزيانىڭ سفينكس ءتارىزدى پىشىندەردى جاساي الاتىنىن انىقتادى.
زەرتتەۋدىڭ اعا اۆتورى لەيف ريستروفتىڭ ايتۋىنشا، الىنعان قورىتىندى مۇنداي ۇلكەن مۇسىندەردىڭ ەروزيانىڭ ناتيجەسى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن دالەلدەيدى.
بۇل ۇلكەن ءمۇسىننىڭ جاسالۋىندا تابيعات ءرول اتقارىپ، مىسىرلىقتاردى ونى مۇسىنگە اينالدىرۋعا شابىتتاندىرعان بولۋى مۇمكىن.
ۋنيۆەرسيتەت كومانداسى ءوز تەورياسىن تەكسەرۋ ءۇشىن جەلدىڭ شولدەردە كەزدەسەتىن ياردانگا - ەرەكشە جارتاس قۇرىلىمدارىنا قارسى قالاي پايدا بولىپ، قوزعالاتىنىن تالدادى.
زەرتتەۋشىلەر مىسىردىڭ سولتۇستىك- شىعىسىنداعى ايماققا ۇقساتۋ ءۇشىن ىشىنە قاتتىراق، ەروزياعا كوپ ۇشىراماعان ماتەريالى بار جۇمساق ساز ۇيىندىلەرىن الىپ، سودان كەيىن ونى جەل سياقتى ارەكەت ەتەتىن سۋدىڭ جىلدام اعىنىمەن شايدى.
ساز اقىرىندا سفينكس ءتارىزدى فورماتسياعا ۇقساي باستادى. ادامدار كەيىن ونى ناقتى، ەگجەي-تەگجەيلى پىشىندەرگە اينالدىرا العان بولۋى مۇمكىن.
ۇلكەن سفينكس پيراميدالاردى قورعاۋ ءۇشىن ب. د. د. 2500 -جىلى، 4-اۋلەت كەزىندە گيزانىڭ ۇلى پيراميدالارىمەن بىرگە سالىندى دەپ سانالادى.
ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى جۇرگىزگەن ەكسپەريمەنت 1981 -جىلى گەولوگ فارۋك ءال-باز ۇسىنعان تەوريانى تەكسەردى. ول ۇلكەن سفينكس تابيعي جولمەن، جەل ەروزياسىنان پايدا بولعانىن ايتتى.
