پاۆلودار مۋزەيىندە بيىكتىگى قوسقاباتتى ۇيمەن تەڭ الىپ بۇعى ساقتاۋلى تۇر
پاۆلودار. KAZINFORM - زىلگە پارا-پار الىپ بۇعىنىڭ بيىكتىگى 4-5 مەتر بولعان. ال سالماعى شامامەن 700 كيلوگرام تارتقان.
ءمۇيىزىنىڭ اراقاشىقتىعى 4 مەتردەن اساتىن، جالپى بيىكتىگى قوسقاباتتى ۇيمەن تەڭ الىپ بۇعى كورىپ پە ەدىڭىز؟
پاۆلودارداعى «Ertis» مۋزەيىنە بارساڭىز، ەجەلگى الەمدەگى جان-جانۋارلاردىڭ ورتاسىنا ەنگەندەي كۇي كەشەسىز.
اسىرەسە كىرەبەرىستە قاسقايىپ قارسى الاتىن الىپ بۇعىنىڭ تۇتاس قاڭقاسى كورگەن ادامدى تاڭعالدىرادى.
- سۇتقورەكتى جانۋاردىڭ سۇيەكتەرى 1972 -جىلى قازىرگى اققۋلى اۋدانىنىڭ جامبىل اۋىلى ماڭىندا، ەرتىس وزەنىنىڭ جارىنان تابىلىپتى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، جەر بەتىنەن كونە زاماندا جويىلىپ كەتكەن الىپ بۇعى پلەيستوتسەندە (پالەوليت پەن مەزوليت كەزەڭى) جانە ەرتە گولوتسەندە (مۇز ءداۋىرى) تىرشىلىك ەتكەن. تۇرقىنىڭ بيىكتىگى - 2,5 مەتر، ال جالپى بيىكتىگى 4-5 مەتردەن اساتىن تىرشىلىك يەسىنىڭ سالماعى شامامەن 600-700 كيلوگرام بولعان دەپ بولجانادى. ەرتەدە مۇنداي بۇعىلار ەرتىس-بايان ءوڭىرىنىڭ جازىق جەرلەرىن، توعاي شەتىن، وزەن جايىلماسىنداعى، سۋ ايدىندارى ماڭىنداعى ىلعالدى شالعىنداردى مەكەندەگەن بولۋى كەرەك. سەبەبى الىپ مۇيىزىمەن ورمان اراسىندا تىرشىلىك ەتۋ مۇمكىن ەمەس ەدى، - دەيدى مۋزەي باسشىسى گۇلجاينات اليەۆا.
قازاقستاندا ءىرى ءمۇيىزدى بۇعىلار نەگىزىنەن ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك وڭىرلەرىنەن تابىلعان.
ال مۇنداي بۇعىنىڭ تولىق قاڭقاسى الەمدە 10-نان اسپايدى. پاۆلوداردا تۇرعان قاڭقا تولىق ءبىر جانۋاردىڭ سۇيەكتەرىنەن تۇرادى، سونىسىمەن ەرەكشە.
مۇيىزدەرىنىڭ سالماعى شامامەن 40 كەلى بولىپ قالادى.
عالىم تىلەۋكەن ەڭسەبايەۆتىڭ «پاۆلودار ءوڭىرىنىڭ تاريحى تۋرالى وچەركتەر» كىتابىندا مۇنداي الىپ بۇعىلاردى ەرتەدە «مارالدار نەمەسە اسىل بۇعىلار» دەپ اتاعان دەلىنەدى.
ءىرى تۇياقتى جانۋاردىڭ تارام-تارام قوس ءمۇيىزى بولعان. ۇرعاشىلارىنىڭ ءمۇيىزى تۇقىل، قۇلاقتارى ۇزىن كەلەدى.
قازبا جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە الىپ بۇعىلار وبلىستاعى ءۇرلىتۇپ جانە چەرنوياركا ەلدى مەكەندەرىنىڭ ماڭىنان دا تابىلعان.
بۇل سۇتقورەكتىلەردىڭ ءبىزدىڭ زامانىمىزعا جەتكەن تۇرلەرى XVIII عاسىردا قازاقستاننىڭ سولتۇستىك، وڭتۇستىك جانە شىعىس ولكەلەرىن مەكەن ەتكەن.
كەيىن ونى جەرگىلىكتى اڭشىلاردىڭ تاعىلىعىنان جەرگىلىكتى تۇقىمى جويىلىپ، اسىل بۇعى تەك التايدىڭ، تارباعاتاي مەن جوڭعار الاتاۋىنىڭ تاۋلى ورماندارىندا ساقتالىپ قالىپتى.
اۆتور
مۇرات اياعان
