الەمدە باسەكە كۇشەيگەن شاقتا كوشىرمەمەن تابىسقا جەتۋ مۇمكىن ەمەس – ج ي ساراپشىسى

اڭگىمە بارىسىندا ول جاساندى ينتەللەكتىنى مەملەكەتتىك باسقارۋدا پايدالانۋ تاجىريبەسى، قىتاي ۇلگىسىنىڭ ەرەكشەلىگى جانە قازاقستان ءۇشىن ىقتيمال دامۋ جولدارى تۋرالى ايتىپ بەردى.

- قازىرگى تاڭدا جاساندى ينتەللەكتىنى مەملەكەتتىك باسقارۋ سالاسىندا پايدالانۋ جاھاندىق ۇردىسكە اينالدى. ءسىز بۇل ءۇردىستى قالاي باعالايسىز؟ قازاقستان ءۇشىن قاي ەلدىڭ تاجىريبەسى پايدالى بولۋى مۇمكىن؟

- قىتايدىڭ تاجىريبەسىن ەرەكشە اتاپ وتەر ەدىم. بۇل ويىمدى قىتايدا جۇمىس ىستەگەنىم ءۇشىن ەمەس، ءار ەلدىڭ جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋدا ءوز ەرەكشەلىگى بار بولعاندىقتان ايتىپ وتىرمىن. ا ق ش نەگىزىنەن جەكەمەنشىك كومپانيالاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرەدى. ەۋروپا بولسا، قاتاڭ رەتتەۋدى كوزدەيدى. بۇل تاسىلدەردىڭ ەكەۋى دە ءتيىمدى ۇلگى بولا المايدى.

قىتايدا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ماڭىزى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە ايقىندالىپ، ناقتى ستراتەگيالىق ماقساتتار قويىلادى. مىسالى، ۇلتتىق دامۋ جانە رەفورمالار كوميسسياسى الداعى ەكى جىل ىشىندە التى نەگىزگى سالادا جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانۋ دەڭگەيىن 70 پايىزعا جەتكىزۋدى مىندەت ەتىپ وتىر. مۇنداي كورسەتكىشتەر بۇكىل سالانىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى، سەبەبى كومپانيالار مەن ماماندار ناقتى ماقساتقا باعىتتالادى.

ەڭ باستىسى - قىتاي مەملەكەتتىك جانە ۇلتتىق كومپانيالاردى جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋدىڭ نەگىزگى الاڭى رەتىندە قاراستىرادى. بۇل - كۇردەلى، ءبىراق قاجەتتى قادام. ا ق ش- تا مۇندايدى ىسكە اسىرۋ قيىن، ال قىتايدا ول مۇمكىن بولىپ وتىر. قازاقستان ءۇشىن دە وسى ۇلگى قۇندى بولماق.

ا ق ش- تا جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ كوبىنە جاھاندىق باسىمدىققا ۇمتىلۋمەن بايلانىستى. ماسەلەن، ميلليونداعان چيپ ساتىپ الىپ، AGI جاساۋعا تىرىساتىن ءىرى كورپوراتسيالار بار. ءبىراق مۇنداي جولدى بارلىق ەلدىڭ تاڭداۋعا مۇمكىندىگى جوق.

قىتايدىڭ ەرەكشەلىگى - پراگماتيكالىق كوزقاراس. ۇكىمەت تە، بيزنەس تە ەڭ الدىمەن ناقتى ءارى پايدالى قولدانبالاردى دامىتۋعا نازار اۋدارادى. قازاقستان ءۇشىن دە وسى باعىت ءتيىمدى، سەبەبى ەلدىڭ الدىندا باستى مىندەت - جاساندى ينتەللەكتىنى ءومىردىڭ ناقتى سالالارىندا قولدانا وتىرىپ، ەكونوميكالىق قۇندىلىق قالىپتاستىرۋ.

- ءسىز جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا مول تاجىريبە جينادىڭىز. قازاقستانداعى IT- ماماندارعا قانداي كەڭەس بەرەسىز؟

- ەڭ باستىسى - العا قاراۋ. قازىر بۇرىنعىداي «باسقالار جاساپ قويدى، ءبىز دە قايتالايىق» دەگەن ءتاسىل ناتيجە بەرمەيدى. الەمدە باسەكە كۇشەيگەن شاقتا كوشىرمەمەن تابىسقا جەتۋ مۇمكىن ەمەس.

دۇرىس قادام - ناقتى نارىقتىق قاجەتتىلىكتى انىقتاۋ جانە تولىق جەتىلمەگەن، ءبىراق قولدانۋعا دايىن تەحنولوگيالاردى دەر كەزىندە ەنگىزۋ. سوندا عانا باسەكەدە وزىق بولۋعا بولادى.

ەگەر تولىعىمەن ءپىسىپ جەتىلگەن تەحنولوگياعا جۇگىنسەڭىز، ول سالادا قاتاڭ باسەكە ءجۇرىپ جاتقاندىقتان، قوسىمشا قۇن تابۋ قيىن. ال ورىندالمايتىن ماقساتتار قويۋ - رەسۋرستى بوسقا ىسىراپ ەتۋ.

سوندىقتان ەڭ ماڭىزدىسى - جاساندى ينتەللەكتىنىڭ دامۋ باعىتىن الدىن الا بولجاۋ، سول باعىتتى باعدار ەتىپ الىپ، ىسكە اساتىن ءارى زاماناۋي شەشىمدەر جاساۋ. سوندا عانا جارقىن ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولادى.

- سۇحبات بەرگەنىڭىز ءۇشىن العىس ايتامىز.

اۆتور دانا نۇرباقىت

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى