الماتىدا «قاڭعىباستار» جوق، ولار قايدا كەتتى

الماتى. KAZINFORM - ەلىمىزدىڭ ەڭ كورىكتى قالالارىنىڭ ءبىرى - الماتىدا قاڭعىباستار مەن قايىرشىلاردىڭ سانى ازايدى. ءقازىر قالا كوشەلەرىندە جۇپىنى كيىنگەن، ءۇستى- باسى كىر-قوجالاق ادامداردى كوپ كەزىكتىرمەيسىز. ولار قايدا جوعالىپ كەتتى؟ Kazinform تىلشىلەرى انىقتاپ كورۋگە تىرىستى.

Алматы вокзал
فوتو: الما مۇقانوۆا/kazinform

بەلگىلى تۇراعى، مەكەنجايى جوق جانداردى «بومج» دەگەن ءبىر سوزبەن اتاعاندا-اق ءبارى تۇسىنىكتى. ماسكۇنەمدىككە سالىنىپ، ءوز ءومىرىن قور ەتىپ، قوعامنىڭ دەرتىنە اينالاتىن جاندار ادەتتە ۇلكەن قالادا كوپ بولادى. اسىرەسە، وسىنداي قاڭعىباستار نەمەسە قايىرشىلار الماتىنىڭ ورتالىعىندا، بازار مەن مەشىت، جەراستى وتكەلدەرى، ساياباق، قاڭىراپ بوس تۇرعان عيمارات پەن تەمىرجول ۆوكزالىنىڭ ماڭىندا جۇرەدى. الايدا، سوڭعى كەزدەرى ءىرى مەگاپوليستە ءۇي-كۇيسىز جۇرگەن ادامدار ازايعان. ارينە، ولاردىڭ ناقتى سانىن ايتۋ مۇمكىن ەمەس، ويتكەنى رەسمي دەرەك جوق. دەگەنمەن، ۆيزۋالدى تۇرعىدا بايقاۋعا بولادى. Kazinform تىلشىلەرى جۇرەدى-اۋ دەگەن ورىندارعا بارىپ كوردى.

مىناۋ - قالا ورتالىعىندا قاراۋسىز قالعان عيماراتتىڭ ءبىرى. كۇندىزگى ۋاقىتتا بۇل جەردە ەشكىم جوق. جاقىن ماڭدا تۇراتىندار ولاردىڭ تۇنگى ۋاقىتتا كەلەتىنىن ايتتى.

заброшенное здание Алматы
فوتو: الەكساندر پاۆسكيي/kazinform
бос ғимарат
فوتو: الەكساندر پاۆسكيي/kazinform

اس اۋقاتىن قوقىس جاشىگىنەن ىزدەپ جۇرگەن نەمەسە ماس بولىپ كوشە بويىندا جاتىپ قالعانداردى كەزىكتىرمەدىك.

اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى، الەۋمەتتانۋشى، ساياسي عىلىمدارىنىڭ دوكتورى جومارت قۇدايبەرگەن ۇلى قاڭعىباستار مەن قايىرشىلاردىڭ ازايىپ كەتۋىنىڭ بىرنەشە سەبەبىن اتادى.

«الماتى - ۇلكەن اگلومەراتسيا. مۇندا بومجدار مەن قايشىلاردىڭ بولۋى - زاڭدىلىق. الايدا، سوڭعى جىلدارى ولاردىڭ كورىنبەي كەتكەنى قاراپايىم ادامدارعا دا بايقالادى. 2019-2023 -جىلدار ارالىعىندا سانى ازايدى. جاسىراتىنى جوق، ەڭ الدىمەن كورونوۆيرۋس دەرتىنىڭ قۇربانى بولعان وسىلار. بۇلاردىڭ ىزدەۋشىسى بولماعاندىقتان زەرتتەلمەي قالدى. سونداي-اق مەگاپوليستەگى سيفرلىق رەفورما دا اسەر ەتتى. مەكەنجايى جوق جاندارعا، ەڭ الدىمەن تاماق، اقشا قاجەت. ونى ولارعا كىم بەرەدى؟ تۇرعىندار. ال، قازىر حالىقتىڭ باسىم بولىگى قولما-قول اقشا ۇستامايدى. وسى اسەر ەتتى. الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكپەن كەشەندى كۇرەس جۇرگىزگەن جەرگىلىكتى اكىمدىك پەن پوليتسيانىڭ ەڭبەگى بار. ولاردىڭ كوشىپ-قونۋعا بەيىم ەكەنى انىق. قايىرشىلار مەن قاڭعىباستار قالاداعى قىمباتشىلىقتىڭ اسەرىنەن دە قونىس اۋدارۋى مۇمكىن»، - دەيدى ساراپشى.

ول كوشەدە قايىر سۇرايتىن، جاعدايى مۇشكىل، مۇگەدەك جاندار ءالى دە بار ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.

мүгедек
فوتو: الما مۇقانوۆا/kazinform
қайыршы
فوتو: الما مۇقانوۆا/kazinform

«قازىر قايىر سۇرايتىن جاندار جاڭا فورماتقا كوشىپ كەتتى. ەگەر ءبولىپ قارايتىن بولساق، بىرىنشىدەن - ينديۆيد. ەكىنشىدەن، كوشەدە قايىر سۇرايتىن جاعدايى مۇشكىل، مۇگەدەك جاندار ءالى دە بار. ۇشىنشىدەن، ساداقانى كاسىپ ەتىپ، سودان ءناسىپ تاباتىندار بەلگىلى ۋاقىتتا عانا شىعادى. تورتىنشىدەن، الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ساداقا جينايتىندار، كەرىسىنشە كوبەيىپ كەتتى. وسىنى ەسكەرىپ، زەرتتەۋمىز كەرەك»، - دەيدى الەۋمەتتانۋشى.

قازىر بارلىق ايماقتا ءومىردىڭ قيىن جاعدايىنا تۇسكەن ادامداردى بەيىمدەۋگە ارنالعان ورتالىقتار جۇمىس ىستەيدى. سونىڭ ءبىرى - الماتىدا 24 جىلدان بەرى قىزمەت كورسەتەتىن «پانا» ورتالىعى.

пана
فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform
пана
فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform

پاناسىز قالعان پەندەلەر مەن قالا كوشەلەرىندە كۇن كورەتىن قاڭعىباستارعا قامقورلىق كورسەتەتىن مەكەمەنىڭ بيىل جاڭا بولىمشەسى اشىلدى. وندا قىزمەت الۋشىلارعا قولايلى جاعداي جاسالعان. جاڭا ورتالىق 155 توسەك-ورىنعا ارنالعان، قازىر مۇندا 88 ادام تۇرىپ جاتىر. ولارىڭ ەڭ جاسى - 22 دە. كوبىنە ەر ادامدار.

панасыз адамдар
فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform
панасыз адамдар
فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform

«بىزگە ادامدار ءار وڭىردەن كەلەدى. كەيبىرەۋى بارار جەرى، باسار تاۋى قالماعاندىقتان وزدەرى كەلسە، ەندى بىرەۋلەرىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى كوشەدەن الىپ كەلەدى. مىندەتتى تۇردە مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتكىزەمىز. ولارمەن پسيحولوگتەر دە جۇمىس ىستەيدى. سودان كەيىن بەيىمدەلەدى»، - دەيدى ورتالىقتىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى رازيا سەيپۇلدانوۆا.

пана
فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform
пана
فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform
пана
فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform

سونداي-اق ول ورتالىقتىڭ نەگىزگى مىندەتى قىزمەت الۋشىلاردىڭ جوعالعان الەۋمەتتىك مارتەبەسىن قالپىنا كەلتىرۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارى وسىندا تۇسكەندەرگە زەينەتكە شىعۋعا، مۇگەدەكتىك جاردەماقى الۋىنا، قارتتار ۇيىنە وتۋىنە كومەكتەسەدى. ودان بولەك، جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتارىن قالپىنا كەلتىرىپ بەرەدى»، - دەيدى ول.

ءرازيا سەيپۇلدانوۆانىڭ ايتۋىنشا، مۇندا ءتۇرلى تاعدىرلى جاندار ءارتۇرلى جولمەن تۇسەدى. سولاردىڭ ءبىرى - جىلدار بويى كوشە كەزىپ، ماسكۇنەمدىككە سالىنعان ۆەرا ەسىمدى كەلىنشەك.

«مەن الماتى وبلىسىندا تۋدىم. اتا-انامنان جاس كەزىمدە ايىرىلىپ قالدىم. سودان بەرى دالادا تۇنەپ كەلەم. ناقتىراق ايتسام، ءبىرىنشى تەمىرجول ۆوكزالى ماڭىندا جىلدار بويى ءجۇردىم. ماسكۇنەمدىككە سالىندىم. «بومج» بولدىم. قازىر جاسىم 57 دە. ەشكىمىم جوق. مەنى مۇندا پوليتسەيلەر الىپ كەلدى. ماعان ۇنادى. قازىر قۇجاتىمدى جاساپ جاتىر. سونى العان سوڭ جۇمىس ىستەيمىن»، - دەيدى ول.

ال وسىنداعى تاعى ءبىر تۇرعىن يگوردىڭ ءبىرىنشى توپ مۇگەدەكتىگى بار. الايدا، ونى راستايتىن قۇجاتى جوق.

«1990 -جىلدارى توعىز جاسىمدا كولىك قاعىپ كەتىپ، سالدارىنان ءبىر اياعىمنان ايىرىلدىم. ماعان مۇندا جاقسى قارايدى. تاماعىم توق. ۋاقتىلى ءدارىمدى بەرىپ، ەمدەپ جاتىر»، - دەيدى ول.

пана
فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform
пана
فوتو: الەكساندر پاۆسكي/kazinform

الماتى اكىمدىگىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، مۇندا جىل باسىنان بەرى 416 ادامعا ءتۇرلى قىزمەت كورسەتىلگەن.

اۆتور
الما مۇقانوۆا

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى