الاش ارىستارى جازىپ كەتكەن وقۋلىقتاردى بىلەسىز بە؟
قازاق دالاسىنا XIX عاسىردىڭ اياعى مەن XX عاسىردىڭ باسىندا ءبىلىم- عىلىم ۇعىمى كەلدى. وسى ۋاقىتتا الاش زيالىلارى حالىقتىڭ كوزىن اشۋ ماقساتىندا كىتاپتار شىعارا باستادى.
- ماعجان جۇمابايەۆ، "پەداگوگيكا". م. جۇمابايەۆتىڭ "پەداگوگيكا" اتتى وقۋلىعى - پەداگوگيكا جانە ادىستەمە عىلىمدارىنا قوسىلعان ۇلكەن ۇلەس. وقۋلىق العاش رەت 1922 -جىلى ورىنبوردا باسىلدى. بۇل عىلىمي ەڭبەك 15 بولىمنەن تۇرادى. ءار بولىمىندە پەداگوگيكا عىلىمىن جان- جاقتى سارالاعان.
قازىرگى كەزدە "پەداگوگيكا" اتا- انا، مۇعالىمدەر، ستۋدەنتتەر مەن وقۋشىلار ءۇشىن اسا باعالى ەڭبەككە اينالدى.
- ج. ايماۋىتوۆ، "پسيحولوگيا". وسى عىلىم سالاسىندا قازاق تىلىندە جازىلعان تۇڭعىش كىتاپ 1926 -جىلى باسىلىپ شىقتى، 382 بەتتەن تۇرادى. اۆتور بۇل ەڭبەگىندە ادام پسيحولوگياسىن تەرەڭىنەن زەرتتەيدى. ونىڭ بۇل سالانى زەرتتەپ، جازعان ماسەلەلەرى قازاق عىلىمىندا وعان دەيىن ەشكىم كوتەرمەگەن تاقىرىپتار ەدى.
- م. دۋلات ۇلى، "ەسەپ قۇرالى". "ەسەپ قۇرالى" وقۋلىعى 1914 -جىلى ورىنبوردا باسىلىپ شىعارىلدى. ماتەماتيكانى قازاقشا وقىتۋ ماقساتىن كوزدەي وتىرىپ جازعان بۇل ەڭبەگىندە ول كوپتەگەن تەرميندەردى ويلاپ تاۋىپ، ءبىرقاتارىن ورىس تىلىنەن تىكەلەي اۋداردى.
ءمىرجاقىپ - ماتەماتيكا ءپانىنىڭ باستاۋىش مەكتەپ وقۋلىقتارىنان باستاپ قولدانىلاتىن نەگىزگى اتاۋلارىن العاش جاساعان ءتىل جاناشىرى. قاراپايىم اريفمەتيكالىق ۇعىمداردى بىلدىرەتىن بۇل اتاۋلار بۇگىنگە دەيىن تۇراقتى تۇردە قولدانىلىپ ءجۇر.
- احمەت بايتۇرسىن ۇلى، "ءتىل - قۇرال". "ءتىل - قۇرال" - قازاق ءتىلىنىڭ تۇڭعىش وقۋلىعى. وقۋلىق نەگىزىنەن ءار جىلعى سىنىپتارعا جەكە- جەكە جازىلعان. ءبىرىنشى، "ءتىل تانىتقىش كىتاپ: دىبىس جۇيەسى مەن تۇرلەرى" (1914)، ەكىنشى، "ءسوزدىڭ جۇيەسى مەن تۇرلەرى" (1914-1915)، ءۇشىنشى، "سويلەم جۇيەسى مەن تۇرلەرى" (1923). بارلىعى دا ورىنبوردا جارىق كورگەن.
"ءتىل - قۇرال" - قازاق لينگۆيستيكاسىنىڭ فونەتيكالىق جانە گرامماتيكالىق قۇرىلىمىن تالداپ، جۇيەلەپ بەرگەن العاشقى كىتاپ. عالىم قازاق ءتىلى گرامماتيكاسىنا قاتىستى كاتەگوريالاردىڭ ءارقايسىسىنا قازاقشا اتاۋ ۇسىندى جانە تەرميندەر جاسادى. بۇل كىتاپتاعى ءسوز تاپتارى، ەرەجەلەر جانە لينگۆيستيكالىق اتاۋلار قازىر دە قولدانىلىپ ءجۇر.
Bugin.kz
