اكىمشىلىك ايىپپۇلداردا 50 پايىزدىق جەڭىلدىك قالاي الۋعا بولادى

استانا. KAZINFORM - ەلىمىزدە اكىمشىلىك ايىپپۇلدىڭ جارتى سوماسىن عانا تولەپ وتەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن تەتىك جۇمىس ىستەيدى. مۇنداي جەڭىلدىك بارلىق جاعدايدا بىردەي قولجەتىمدى ەمەس ءارى ۋاقىت جاعىنان قاتاڭ شەكتەلگەن. بۇل جەڭىلدىكتىڭ نە ءۇشىن ەنگىزىلگەنى، تولەۋ مەرزىمىن قالاي دۇرىس ەسەپتەۋ كەرەكتىگى جانە تولەم الدىندا نەنى ەسكەرۋ ماڭىزدى ەكەنىن Kazinform ءتىلشىسى زەردەلەپ كوردى.

ا
Фото: Видеодан скриншот

اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا قىسقارتىلعان ءوندىرىس تەتىگى قاراپايىم قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى قاراۋدى جەدەلدەتۋ جانە سوتتارداعى داۋلاردىڭ سانىن ازايتۋ ءۇشىن ەنگىزىلگەن. نەگىزىندە، مەملەكەت زاڭ بۇزۋشىعا ىمىرا ۇسىنادى - ەگەر ءسىز قۇقىق بۇزۋشىلىق فاكتىگە داۋلاسپاي، ايىپپۇلدى جىلدام تولەۋگە دايىن بولساڭىز، وندا ونى 50 پايىز جەڭىلدىكپەن وتەي الاسىز. بۇل جۇرگىزۋشىلەر مەن باسقا ازاماتتار ءۇشىن ماسەلەنى تەزىرەك جانە ارزان شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ال مەملەكەت ءۇشىن بۇل قۇقىق قورعاۋ جانە سوت ورگاندارىنىڭ جۇكتەمەسىن ايتارلىقتاي ازايتۋعا جول اشادى.
جەڭىلدىك الۋدىڭ نەگىزگى شارتتارى
ايىپپۇلدى جەڭىلدىكپەن تولەۋ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى ىستەر بويىنشا قىسقارتىلعان ءوندىرىس تۇرىندە قاراستىرىلادى. ايىپپۇلدىڭ جارتىسىن تولەۋ قۇقىعى تەك مىناداي ءۇش مىندەتتى شارت ورىندالعاندا عانا بەرىلەدى:
- قۇقىق بۇزۋشىلىق فاكتىنى مويىنداۋ.
ەگەر ءسىز ايىپپۇل قاتە سالىندى دەپ ساناساڭىز، جەڭىلدىكتى قولدانباعان ءجون، الدىمەن شاعىمدانۋ قاجەت.
- 50 پايىز سومانى تولەۋگە كەلىسۋ.
بۇل ارى قاراي داۋلاسۋدان باس تارتۋ دەگەندى بىلدىرەدى.
- شاعىمنىڭ بولماۋى.
ەگەر شاعىم بەرىلسە، وندا جەڭىلدىك اۆتوماتتى تۇردە قولدانىلمايدى.
مۇنان بولەك، قىسقارتىلعان ءوندىرىس كەلەسى ءۇش جاعدايدا قولدانىلمايدى:
1. قۇقىق بۇزۋشىلىق ەسكەرتۋ مەن ايىپپۇلدان باسقا جازا تۇرلەرىن قاراستىرادى.
ياعني، جەڭىلدىك تەك ەسكەرتۋ نەمەسە ايىپپۇلعا قاتىستى جازالارعا عانا بەرىلەدى. ەگەر اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ بابىندا، مىسالى، اكىمشىلىك قاماۋ، مۇلكىن تاركىلەۋ، جۇرگىزۋ قۇقىعىنان ايىرۋ، دەپورتاتسيالاۋ، قوعامدىق جۇمىس، قىزمەتىن توقتاتۋ جانە باسقالارى كوزدەلگەن بولسا، وندا قىسقارتىلعان ءوندىرىس قولدانىلمايدى. دەمەك، 50 پايىزدىق جەڭىلدىك جوق.
مىسال رەتىندە كەلتىرە كەتسەك، جول ەرەجەسىن بۇزعانى ءۇشىن كوپ جاعدايدا ايىپپۇلدى 50 پايىزدىق جەڭىلدىكپەن تولەۋگە بولادى. الايدا، ىشىمدىك ءىشىپ كولىك باسقارعانعا مۇنداي جەڭىلدىك بولمايدى.
بۇل جاعدايدا ونى جۇرگىزۋ قۇقىعىنان ايىرۋ دا، ايىپپۇل دا قاراستىرىلعان. ال بۇل جازانىڭ وزگە دە تۇرلەرى بولىپ شىعادى. دەمەك، ايىپپۇلدىڭ جارتىسىن تولەپ ءىستى جابۋعا جول بەرىلمەيدى.
2. قۇقىق بۇزۋشى يممۋنيتەتكە يە.
بۇل زاڭعا سايكەس يممۋنيتەتكە يە ديپلوماتتار مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە، حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە، دەپۋتاتتارعا (كەيبىر جاعدايلاردا)، سۋديالارعا جانە باسقا دا تۇلعالارعا قاتىستى. مۇنداي تۇلعالار ارنايى راسىمدەرگە جاتادى، سوندىقتان ولار ءۇشىن ءتىپتى قاراپايىم زاڭ بۇزۋشىلىق بولسا قىسقارتىلعان ءوندىرىس قولدانىلمايدى.
3. ءىستى مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى نەمەسە ۇلتتىق بانك قاراستىرىپ جاتىر.
ەگەر ءسىزدىڭ قۇقىق بۇزۋشىلىعىڭىز سالىق، كەدەن تولەمدەرى، ۆاليۋتالىق رەتتەۋ، قارجىلىق مونيتورينگ، بانكتىك زاڭنامالار، ساقتاندىرۋ سالاسىنا قاتىستى جانە ونى سالىق ورگاندارى نەمەسە ۇلتتىق بانك قارايتىن بولسا، وندا قىسقارتىلعان ءوندىرىس قولدانىلمايدى. بۇل جاعدايدا 50 پايىز جەڭىلدىك اۆتوماتتى تۇردە قولدانىلمايدى.
بۇل شەكتەۋلەردىڭ بارلىعى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستە جازىلعان.
7 تاۋلىكتى قالاي دۇرىس ساناۋعا بولادى
جەڭىلدىكپەن تولەۋدىڭ مەرزىمى ناقتى بەكىتىلگەن - 7 جۇمىس كۇنى. ءبىراق مۇندا كەيبىر ماڭىزدى نيۋانستار بار. ولاردى ءبىلۋ ءار ادامعا پايدالى.
ەسەپتەۋ كەلەسى كۇننەن باستالادى. ياعني، ەگەر ينسپەكتور حاتتامانى وقيعا ورنىندا 1-تامىزدا، دۇيسەنبى كۇنى جازىپ بەرسە، وندا تولەم مەرزىمىنىڭ ءبىرىنشى كۇن - 2-تامىز (سەيسەنبى)، ال سوڭعى كۇن - 10-تامىز (سارسەنبى).
ەگەر قۇقىق بۇزۋشىلىق كامەرالارعا تىركەلگەن بولسا، وندا جەڭىلدىك مەرزىمى ايىپپۇلدىڭ ءىىم بازاسىنا تۇسكەن كۇنىنەن باستاپ ەسەپتەلەدى. دەمەك، قىزمەتكەر الدىمەن ماتەريالداردى سارالاپ، ودان كەيىن ايىپپۇل تولەۋ تۋرالى ۇيعارىم شىعارادى. بۇل پروتسەسس سوزىلىپ كەتۋى مۇمكىن. ءبىراق ادەتتە ايىپپۇلدار قۇقىق بۇزۋشىلىق جاسالعاننان كەيىن 3-5 ساعات ىشىندە كەلەدى.
ايىپپۇلدى قايدان تەكسەرۋگە جانە تولەۋگە بولادى
مۇنى بىرنەشە ادىسپەن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بار.
ءبىرىنشىسى - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسى قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتىنىڭ Qamqor.gov.kz سايتى. تەكسەرۋ ءۇشىن «وزىڭنىڭ ايىپپۇلدارىڭدى ءبىل» بولىمىنە كىرىپ، ج س ن ءنومىرىن، جەكە كۋالىك ءنومىرى مەن بەرىلگەن كۇنىن ەنگىزۋ قاجەت.
ەكىنشىسى - Egov.kz ەلەكتروندى ۇكىمەت سايتى. «ىزدەۋ جانە اكىمشىلىك ايىپپۇلداردى تولەۋ» بولىمىنە كىرەمىز. وندا ە س ارقىلى اۆتوريزاتسيادان ءوتۋ كەرەك بولادى. مۇندا جسن ارقىلى ىزدەۋ مۇمكىندىگى جوق. دەمەك، تەك ءوز ايىپپۇلدارىڭىزدى بىلە الاسىز.
مەملەكەتتىك قىزمەتتەرمەن ءىوپالداستىرىلعان ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ موبيلدى قوسىمشالارىندا باس پروكۋراتۋرا سايتىندا ايىپپۇل تۋرالى حابارلاما شىققان ساتتە بىردەن كورىنەدى. ىڭعايلىسى اىپپۇلدىڭ سالىنعانى تۋرالى حابارلاما بىردەن تەلەفونىڭىزعا كەلەدى ءارى ونى بانك قوسىمشاسى ارقىلى العاشقى 7 كۇننىڭ ىشىندە تولەگىڭىز كەلسە اۆتوماتتى تۇردە 50 پايىزدىق جەڭىلدىك سوماسى ۇسىنىلادى.
سونىمەن قاتار «قازپوشتا» ا كاسالارى نەمەسە تەرمينالدارى ارقىلى دا اكىمشىلىك ماتەريالداردىڭ ءنومىرىن كورسەتە وتىرىپ، 204106-ەسەپ ايىرىسۋ شوتى ارقىلى ايىپپۇلدى تولەي الاسىز.
تولەم كۇنى
ءسىز ءۇشىن قولما قول اقشاسىز تولەگەن كەزدە تولەم وپەراتسيا ىسكە اسقان كەزدە، ال قولما- قول اقشامەن تولەم جاساعان جاعدايدا اقشانىڭ الىنعان ساتىندە جۇزەگە اسقان بولىپ سانالادى.
بانكتەردىڭ وزدەرى قاراجاتتى بيۋدجەتكە اۋدارۋعا مىندەتتى. ولاردا ءار ءتۇرلى تولەم ادىستەرىنە بايلانىستى ءتۇرلى مەرزىم بار. ءبىراق ءبىز ءۇشىن ماسەلە تولەم جاسالعان ساتتە اياقتالادى.
جەڭىلدىكپەن تولەم جاسار الدىندا نە نارسەنى ەسكەرۋ ماڭىزدى؟
50 پايىزدىق جەڭىلدىكتى ءسىز زاڭ بۇزۋشىلىقتى مويىنداعان جاعدايدا عانا پايدالانعا دۇرىس - تولەم جاسالعاننان كەيىن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ءىس جابىلعان بولىپ ەسەپتەلەدى جانە شەشىمدى قايتا قاراۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ەگەر ايىپپۇلدىڭ زاڭدىلىعىنا كۇمانىڭىز بولسا، الدىمەن ءىس ماتەريالدارىن تەكسەرىپ، قاجەت بولعان جاعدايدا شاعىمدانۋ كەرەك. SMS- حابارلامالارعا سەنە بەرمەڭىز. قۇجاتتى ناقتى تاپسىرۋ كۇنى نەمەسە دەرەكتەردىڭ بازاعا ەنگىزىلگەن كۇنى ماڭىزدى. تولەم تۋرالى تۇبىرتەكتى ءارقاشان ساقتاپ قويىڭىز. سەبەبى ايىپپۇلدىڭ مارتەبەسىنىڭ جۇيەدە جاڭارتىلۋى بىرنەشە كۇندى الۋى مۇمكىن.
بۇعان دەيىن ارناۋلى سالىق رەجيمىنە ەنگەندەر جەكە كاسىپكەرلىك تىركەمەي-اق 4 پايىز تولەم ارقىلى جۇمىس ىستەيتىنىن جازعان ەدىك.  

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى