ا ق ش پەن وزبەكستان كەلىسىمى: ساياسي سينەرگيا، ەكونوميكالىق تاۋەكەل جانە وڭىرلىك ينتەگراتسيا
تاشكەنت. KAZINFORM - تاياۋدا ا ق ش پەن وزبەكستان تاراپتارى ەڭ قىمبات كەلىسىمگە قول قويدى. وسىلايشا، رەسمي تاشكەنت ۆاشينگتونمەن اراداعى سەرىكتەستىككە جاڭاشا رەڭك بەرۋگە تىرىستى. وسى ورايدا، Kazinform اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ساراپشىلاردىڭ پىكىرى نەگىزىندە «ۇلى كەلىسىمنىڭ» ەكونوميكالىق تيىمدىلىگى مەن ىقتيمال تاۋەكەلدەرىنە تالداۋ جاساپ كوردى.
ۇمتىلىس پەن ۇسىنىس قۇنى
وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيەيەۆتىڭ 20-24-قىركۇيەك ارالىعىندا ا ق ش- قا جاساعان رەسمي ساپارى بارىسىندا تاراپتار قۇنى 8 ميلليارد دوللار بولاتىن كەلىسىمگە قول قويدى. اتاپ ايتقاندا، بۇل قاراجاتقا رەسمي تاشكەنت «Boeing» كورپوراتسياسىنان 22 ۇشاق ساتىپ الماق.
250 جولاۋشى تاسىمالداۋعا قاۋقارلى «787 Dreamliner» اۋە كەمەسىنىڭ بۇگىنگى نارىقتاعى قۇنى 239 ميلليوننان باستالىپ، 300 ميلليون دوللارعا دەيىن جەتەدى. بۇل رەتتە ساتىپ الۋدان بولەك، ۇشاقتارعا قىزمەت كورسەتۋ اقىسى دا وزبەكستان مەن ا ق ش اراسىندا جاسالعان 8 ميلليارد دوللارلىق كەلىسىمنىڭ ىشىندە قامتىلعان.
ياعني، ءارقايسىسى 300 ميلليون دوللار تۇرۋى ىقتيمال 22 ۇشاقتىڭ قۇنى 6,9 ميلليارد دوللاردى شامالايدى. بۇل رەتتە ولارعا قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن 1 ميلليارد دوللاردان استام قاراجات باعىتتالۋى مۇمكىن ەكەنىن جوبالاۋعا بولادى.
اۋە كەمەلەرىنىڭ العاشقى لەگى تاشكەنت اۋەجايىنا 6 جىلدان كەيىن، ياعني 2031-جىلى كەلىپ قونباق. وسى رەتتە اق ءۇي باسشىسى دونالد ترامپ «Truth Social» الەۋمەتتىك جەلىسىندە اتالعان كەلىسىمگە قول جەتكىزگەن وزبەكستاندىق ارىپتەسى شاۆكات ميرزيەيەۆتى قۇتتىقتادى.
- بۇگىن پرەزيدەنت شاۆكات ميرزيەيەۆتى «Boeing» كورپوراتسياسىمەن ۇلى كەلىسىمگە قول قويعانىمەن قۇتتىقتايمىن! 8 ميلليارد دوللاردان استام سوماعا «Uzbekistan Airways» 22 «787 Dreamliner» ۇشاعىن ساتىپ الادى. ءوز كەزەگىندە بۇل مامىلە ا ق ش- تا قوسىمشا 35 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، - دەپ جازدى دونالد ترامپ.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ەلدەگى جۇمىس تاپشىلىعى ماسەلەسىن ءىشىنارا شەشۋگە تىرىسقان ۆاشينگتون ءۇشىن اتالعان كەلىسىم ۇتىمدى سانالادى. ياعني، 35 مىڭنان استام امەريكالىق الداعى 6-7 جىلدا تۇراقتى قىزمەتپەن قامتىلادى.
- بۇل كەلىسىمدەردىڭ ميللياردىن ەسەپتەپ اۋرە بولۋدىڭ قاجەتى جوق. مۇنى ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ا ق ش- تىڭ جاڭا بيلىگىمەن قارىم-قاتىناس قۇرۋعا باعىتتالعان ۇمتىلىسى دەپ باعالاعان ورىندى بولار. رەسمي ۆاشينگتون سەرىكتەستىكتى نىعايتۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە بيزنەس كەلىسىمدەر جاساۋدى قۇپ كورەدى. بۇل - قازىرگى ساياسات تالابى. ياعني، ا ق ش وعان قاي مەملەكەت كوپ پايدا اكەلەتىنىن، قانشا جۇمىس ورنىن قۇراتىنىن كورىپ، ناتيجەنى باعامداۋى كەرەك. سوندىقتان ميللياردتاعان كەلىسىمدى ءوڭىر ەلدەرىن ۇلكەن جوباعا تارتۋعا جاسالعان العاشقى قادام دەپ ساناۋ ويعا قونىمدى، - دەدى Kazinform تىلشىسىنە سۇحبات بەرگەن قىرعىزستاندىق ساياساتتانۋشى شايربەك دجۋرايەۆ. اتالعان كەلىسىم ارقىلى ا ق ش- تىڭ ەڭبەك نارعىندا 35 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ مۇمكىندىگىن ۇسىنىپ وتىرعان وزبەكستاننىڭ 781 مىڭنان استام تۇرعىنى بۇگىندە رەسمي جۇمىسسىز رەتىندە تىركەۋدە تۇر. مۇنداي دەرەكتەردى العاشقى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسىن شىعارعان ەلدىڭ ەڭبەكپەن قامتۋ جانە كەدەيلىكتى قىسقارتۋ مينيسترلىگى جاريالادى. سونداي-اق، سىرتقى كوشى-قون اگەنتتىگىنىڭ بيىل قاڭتارداعى ەسەبىنە سايكەس، 1 ميلليون 340 مىڭ وزبەكستاندىق شەت مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىندا ءتۇرلى قىزمەت اتقارىپ ءجۇر.
امەريكالىق ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، رەسمي ۆاشينگتون ەكىجاقتى سەرىكتەستىكتىڭ بولاشاق وزەگى رەتىندە كاسىپكەرلىك باعىتتى تاڭداپ وتىر. حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ جونىندەگى امەريكالىق كەڭەستەردىڭ ستراتەگيالىق دامۋ بويىنشا اتقارۋشى ۆيتسە- پرەزيدەنتى مايكل كەرتيس اتاپ وتكەندەي، بۇگىندە ا ق ش وزىنىنە ءتيىمدى بيزنەس مۇددەنى ىلگەرىلەتۋگە بەت الدى.
- ءبىز نەگىزىنەن ءبىلىم سالاسىنا قاتىستى بيزنەس جوبالارعا باسىمدىق بەرەمىز. اتاپ ايتقاندا، بۇل باعىت ەكونوميكانىڭ ىلگەرىلەۋىنە نەگىز بولادى. سوندىقتان ونىڭ ىرگەتاسىن قالىپتاستىرا ءبىلۋ ماڭىزدى. امەريكالىق كومپانيالار مەن وزبەكستان ۇكىمەتى اراسىندا وتكەن كەلىسسوزدەر كاسىپكەرلىك بايلانىستاردى دامىتۋعا، ونىڭ ىشىندە ا ق ش بيزنەسىنە سەرپىن بەرۋگە ىقپال ەتپەك، - دەپ پىكىر قوستى مايكل كەرتيس Kazinform تىلشىسىنە سۇحبات بەرە وتىرىپ.
شەتەلدىك ەكونوميستەردىڭ پايىمىنشا، ءبىر تاراپتىڭ باسىم مۇددەسىنە باعىتتالعان ىقپالداستىق ەلدەر اراسىنداعى دامۋ تەڭگەرىمىن ساقتاۋ مۇمكىندىگىن شەكتەۋى ىقتيمال. اتاپ ايتقاندا، ساراپشىلاردىڭ ويى مۇنداي سەرىكتەستىك سىرتقى قارىزدىڭ ءوسۋىن جەدەلدەتەدى دەگەنگە سايادى.
توقتالا كەتەيىك، العاشقى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس، رەسمي تاشكەنتتىڭ سىرتقى قارىزى 72,2 ميلليارد دوللارعا جەتتى. وزبەكستان ورتالىق بانكىنىڭ ەسەبىندە كورسەتىلگەندەي، ونىڭ 36,8 ميلليارد دوللارى مەملەكەتتىك بەرەشەك بولسا، 35,4 ميلليارد دوللارى كورپوراتيۆتىك قارىز سانالادى. وسىلايشا، جىل باسىنان بەرى ەلدىڭ حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارى الدىنداعى بەرەشەگى 8 ميلليارد دوللارعا ءوستى.
بۇل رەتتە بيىلدىڭ سوڭىنا قاراي وزبەكستان بيلىگى ءوز الدىنا ىشكى جالپى ءونىم كولەمىن 130 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ جوسپارىن قويىپ وتىر. تيىسىنشە، بۇل جاعدايدا ەلدىڭ جيىنتىق قارىزى ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ 56 پايىزىنا تەڭەلۋى مۇمكىن.
وسى ورايدا، وزبەكستاننىڭ سىرتقى تاۋار اينالىمىنداعى وڭ ديناميكانى اتاپ وتكەن ءجون. ۇلتتىق ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە، بيىل 8 ايدا كورشىلەس مەملەكەتتىڭ ەكسپورت الەۋەتى 19,8 پايىزعا ارتىپ، 51 ميلليارد دوللاردان استى. الىس-بەرىس اراسىنداعى تەرىس سالدو 20 پايىزعا قىسقاردى. دەگەنمەن ەكسپورتتىڭ 35 پايىزدان استامى التىن ساۋداسىنان تۇسكەن كىرىسكە تيەسىلى. ياعني، قاڭتار-تامىز ارالىعىندا تاشكەنت 8,42 ميلليارد دوللاردىڭ التىنىن شەت ەلدەردىڭ نارىعىنا شىعاردى. بۇل 2024-جىلدىڭ سەگىز ايىمەن سالىستىرعاندا 68,9 پايىزعا كوپ.
ورتالىق ازياداعى ا ق ش مۇددەسى
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ا ق ش- تىڭ ءتۇرلى دارەجەدەگى كەلىسىمدەر جاساي وتىرىپ، ورتالىق ازيامەن سەرىكتەستىكتى نىعايتۋ جوسپارى ءوڭىردىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى جانە گەواساياسي ارەناداعى ءرولىنىڭ ارتقانىمەن بايلانىستى. ماسەلەن، وسىدان بىرىنەشە جىل بۇرىن ۆاشينگتوننىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا قابىلداعان ستراتەگياسى تولىق جۇزەگە اسقان جوق. ەندى حالىقارالىق قارىم-قاتىناس جۇيەسىنىڭ كەلبەتى وزگەرە باستاعان ۋاقىتتا قوس ايماق اراسىنداعى ىقپالداستىققا ۆاشينگتون جاڭاشا رەڭك بەرۋگە تىرىسىپ جاتىر.
- ا ق ش تىڭنان تۇرەڭ سالىپ، تەك ءبىزدىڭ وڭىرمەن سەرىكتەستىكتى نىعايتۋعا باسىمدىق بەرىپ جاتىر دەپ ايتۋ ورىنسىز. بۇل ءۇردىس دونالد ترامپتىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتتىك مەرزىمىندە باستالعان. ول ۋاقىتتا ۆاشينگتون ورتالىق ازيامەن ىقپالداستىقتى تەرەڭدەتۋگە اسا ءمان بەردى. تيىسىنشە، «س5+1» فورماتىنىڭ جۇمىسى جاندانا ءتۇستى. سونداي-اق، ا ق ش ءبىزدىڭ ءوڭىر بويىنشا ستراتەگيا قابىلدادى. وندا ايماقپەن ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتۋ جوبالارى قامتىلدى، - دەدى وزبەكستاندىق بەلدى ساياساتتانۋشى، «ءبىلىم كەرۋەنى» عىلىمي ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى فارحود توليپوۆ.
ساراپشىنىڭ ويىنشا، قازىرگى ۋاقىتتا سول ستراتەگيانىڭ قانشالىقتى وزەكتى ەكەنىن باعامداۋ ماڭىزدى. قۇجاتقا ناقتى وزگەرىس ەنگىزەتىن كەزەڭ كەلدى. فارحود توليپوۆ اتاپ وتكەندەي، جيى قۇبىلىپ جاتقان گەوساياسي ۇردىستەر ىقپالداستىققا اسەر ەتپەي قويمايدى. سوندىقتان ورتالىق ازيا بويىنشا ا ق ش ستراتەگياسىن وزەكتەندىرە ءتۇسۋ ورىندى.
- دجوزەف بايدەننىڭ بيلىگى كەزەڭىندە سەرىكتەستىك قارقىنى تومەندەدى. دەگەنمەن بايلانىس مۇلدە ءۇزىلىپ قالدى دەپ ايتۋعا بولمايدى. ال قازىرگى ۋاقىتتا ا ق ش ورتالىق ازيامەن قارىم-قاتىناستى جانداندىرا تۇسۋگە نيەتتى. الەمدىك ءتارتىپ وزگەردى، تيىسىنشە بۇل كەزەڭدە ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ ماڭىزى مەن ءرولى ارتىپ كەلەدى. بەلدى ساراپشىلاردىڭ پايىمىنشا، ايماقتا «ۇلكەن ويىن» دەگەن بەيرەسمي اتاۋعا يە گەوساياسي ويىن باستالدى. وسىعان بايلانىستى ا ق ش بيلىگى اتالعان ۇردىستەن تىس قالماۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. ياعني، ورتالىق ازيامەن ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە نيەتتى قىتاي مەن رەسەيدىڭ بەلسەندىلىگى ۆاشينگتوندى الاڭداتپاي قويمايدى، - دەدى ساراپشى.
فارحود توليپوۆتىڭ پىكىرىنشە، الەم ەلدەرى وڭىردەگى ەنەرگيا رەسۋرستارى قورىن ەسكەرە وتىرىپ، ورتالىق ازياعا قىزىعۋشىلىق تانىتا باستادى. اسىرەسە، سيرەك كەزدەسەتىن مينەرالداردىڭ نارىقتاعى تاپشىلىعى حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ نازارىن وڭىرگە اۋدارتىپ جاتىر. تەحنولوگيالىق دامۋ جولىنا تۇسكەن كەز كەلگەن مەملەكەت ەنەرگيا رەسۋرستارىنا ءزارۋ.
ساراپشىنىڭ پايىمىن قىرعىزستاندىق ساياساتتانۋشى شايربەك دجۋرايەۆ تا قۋاتتاپ وتىر. ياعني، گەوساياسي مۇددەدەن تىس، ا ق ش ورتالىق ازيادا «س5+1» نەگىزىندە «ۆ5+1» فورماتىن قۇرىپ جاتىر. بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە وڭىرمەن، ونىڭ ىشىندە وزبەكستانمەن كاسىپكەرلىك بايلانىستاردى نىعايتۋعا باعىتتالعان.
- كەلەشەك ىنتىماقتاستىقتىڭ قانداي بولاتىنىن بولجاۋ قيىن. وعان كۇندە قۇبىلىپ جاتقان گەوساياسي جاعدايلار اسەر ەتەدى. دەگەنمەن ءبىز بۇرىنعى قارىم-قاتىناس ءداۋىرىن اياقتاپ، جاڭا كەزەڭگە قادام باستىق. وسىعان دەيىن ورتالىق ازيا مەن ا ق ش بايلانىستارى تەك گەوساياسي جانە اسكەري مۇددەگە نەگىزدەلسە، قازىر ول بيزنەسكە باعىتتالىپ وتىر. ۆاشينگتون ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ ماڭىزىن تولىق تۇسىنەدى. ياعني، ورتالىق ازيا - سيرەك كەزدەسەتىن مينەرالدار مەن ەنەرگيا رەسۋرستارىنا باي. سونداي-اق، ايماق - شىعىس پەن باتىستى جالعاپ جاتقان كوپىر، - دەپ پىكىر ءبىلدىردى شايربەك دجۋرايەۆ.
وسى ورايدا، نيۋ-يوركتە وزبەكستان ۇكىمەتى مەن ا ق ش كومپانيالارى اراسىندا جاسالعان كەلىسىمدەردىڭ باسىم بولىگى ەنەرگيا رەسۋرستارىنىڭ وندىرىسىنە قاتىستى بولدى. ياعني، امەريكالىق تاراپ كورشىلەس ەلدىڭ اۋماعىندا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە نيەتتى ەكەنىن ءبىلدىردى. تيىسىنشە، قازىپ الىنعان شيكىزات ۆاشينگتونعا ەكسپورتتالماق. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ەكونوميكالىق ىلگەرىلەۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە دايىن تاۋار شىعارۋ ىسىنە دەن قويۋ ماڭىزدى. اتاپ ايتقاندا، رەسۋرستاردى قازىپ الۋ مەن ونى ەكسپورتتاۋعا قاراعاندا، ەلدە تولىق ءوندىرىس تسيكلىن قۇرۋ ورىندى.
وسى رەتتە Kazinform تىلشىسىنە سۇحبات بەرگەن ساراپشىلار قازاقستان مەن ا ق ش اراسىندا قول قويىلعان قۇجاتتاردى ەسكە الدى. نيۋ- يورككە رەسمي ساپارمەن بارعان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ امەريكالىق كومپانيا جەتەكشىلەرىمەن كەزدەسە وتىرىپ، ولاردى ەلىمىزدە سيفرلىق ترانسفورماتسيا جۇرگىزۋ پروتسەسىنە قاتىسۋعا شاقىردى. وسىلايشا، نەگىزىنەن ەنەرگيا رەسۋرستارىنىڭ ەكسپورتىنا تاۋەلدى قازاقستان ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ باستالدى.
ماسەلەن، وزبەكستاندىق ساياساتتانۋشى راۆشان نازاروۆ قازاقستان ەلدىڭ كەلەشەك سۇلباسىن قالىپتاستىرۋعا كىرىسىپ كەتكەنىن ءمالىم ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، تەحنولوگيالىق دامۋ بولماي، ستراتەگيالىق مەجەلەرگە قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس.
- قازاقستاننىڭ سيفرلىق ترانفورماتسياعا بەت بۇرىپ جاتقانى ءبىزدى ەرەكشە قۋانتادى. تيىسىنشە، بالالاردىڭ سيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ بويىنشا قاسىم-جومارت توقايەۆ كوتەرگەن باستاما ءوز ۋاقىتىندا جاسالعان ۇسىنىس دەپ ەسەپتەيمىن. قازىردەن قام جاساعان مەملەكەت ءارقاشان الدا بولادى. بۇل ءوز كەزەگىندە ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا، تاتۋ كورشىلىك قاعيداسىنا نەگىزدەلگەن ەلدەردىڭ ىقپالداستىعىن بەكەمدەي تۇسەدى، - دەپ توقتالدى راۆشان نازاروۆ.
ا ق ش پەن ورتالىق ازيا سينەرگياسى: ساياسي تەڭگەرىم مەن ۇلتتىق مۇددە
اق ءۇي بيلىگى ورتالىق ازياعا نازار سالا باستاعان كەزەڭدە وڭىردەگى گەوساياسي تەڭگەرىمدى ساقتاۋعا ءمان بەرۋ ماڭىزدى. ساراپشىلاردىڭ پايىمىنا ساي، مەملەكەت باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋلەرى وسى توڭىرەكتەگى ماسەلەلەردى اشىق تالقىلاپ، ورتاق ۇستانىم ازىرلەۋگە سەپ بولادى.
- الەمدىك دەرجاۆالاردىڭ وڭىرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتقان شاقتا ساياسي تەڭگەرىمدى ساقتاپ قالۋ ماڭىزدى. دەگەنمەن ول وتە قيىن. ويتكەنى، ول ەلدەردىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ ايماققا قاتىستى ورتاق ساياسات جۇرگىزىپ جاتقان جوق. ءار دامىعان مەملەكەتتىڭ وڭىرمەن ىنتىماقتاستىق توڭىرەگىندەگى ستراتەگياسى ءار ءتۇرلى. سوندىقتان بىزگە ءوز مۇددەمىزگە باسىمدىق بەرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن، - دەدى فارحود توليپوۆ.
قىرعىزستاندىق ساياساتتانۋشى شايربەك دجۋرايەۆ تا ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ءوزىنىڭ مۇددەسىن جوعارى قويۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. ول وڭىردەگى ەنەرگيا رەسۋرستارىن يگەرۋگە تىرىسقان الەمدىك دەرجاۆالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن پايدالانا وتىرىپ، ەكونوميكالىق تۇراقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ورتاق ستراتەگيا ازىرلەۋ ورىندى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- ءبىز ءتيمىدى تەڭگەرىمدى ساقتاۋ كەرەك ەكەنىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. الايدا، بۇل وڭاي بولمايدى. ءبىز ا ق ش پەن رەسەي، ماسكەۋ مەن بەيجىڭ اراسىندا قانداي جاعدايلار بولىپ جاتقانىن ءبىلىپ وتىرمىز. وسى رەتتە، اتالعان مەملەكەتتەردىڭ ورتاسىندا ورنالاسقان بىزگە ساياسي قىسىم بولارى ءسوزسسىز. سيرەك كەزدەسەتىن مينەرەالدار ءۇشىن كۇرەس ءجۇرىپ جاتىر. بۇل جەردە كىمنىڭ ءبىرىنشى بولىپ نارىققا كىرەتىنىن ساراپتاي الۋ ماڭىزدى. گەوساياسي فاكتوردان ارىلا المايمىز، ول - دالەلدى قاجەت ەتپەيتىن جايت. سوندىقتان بىزگە ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق مۇددەمىزدى ءتۇسىنىپ، سوعان ساي ارەكەت ەتۋ كەرەك، - دەدى شايربەك دجۋرايەۆ.
ءوزارا سەنىم مەن تاتۋ كورشىلككە نەگىزدەلگەن ىنتىماقتاستىق، تۇتاس ايماقتىڭ ينتەگراتسياسى ءوڭىردىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ورنىن ايشىقتاي تۇسەدى. ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ باعالاۋىنشا، ايماقتانۋ ءۇردىسى اتالعان فاكتورلاردى جويىپ، ىقتيمال تۇيتكىلدەردىڭ الدىن الۋعا سەپ بولادى.
- كوپتەگەن قاتەر مەن تاۋەكەلدىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان لوگيكالىق شەشىم - ول ايماقتانۋ ۇردىسىنە بەت الۋ. ياعني، ورتالىق ازياعا حالىقارالىق قارىم-قاتىناس جۇيەسىنىڭ ءبىرتۇتاس بولىگى رەتىندە قاراۋ كەرەك. بۇل باعىتتا اۋقىمدى ىستەر اتقارىلىپ جاتىر. ماسەلەن، مەملەكەت باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋى - وسىنىڭ جارقىن كورىنىسى. بيىل جەتىنشى وتىرىس وتەدى. مەنىڭ ويىمشا، بۇگىندە ءوڭىر ەلدەرى اراسىنداعى سەرىكتەستىك ينستيتۋتسيونالدىق ينتەگراتسياعا ويىسىپ كەلەدى. ءبىرتۇستاستىق - ءتۇرلى گەوساياسي تۇراقسىزدىقتىڭ الدىن الىپ، ىلگەرىلەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن قۇرال، - دەپ تۇيىندەدى فارحود توليپوۆ.