قىزىلوردالىق 8- سىنىپ وقۋشىسى ءۇيدى جىلىتۋ ءتاسىلىن ويلاپ تاپتى

  قىزىلوردا قالاسىنداعى حيميا- بيولوگيالىق باعىتتاعى نازاربايەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى الەمدەگى تابيعات رەسۋرستارىنىڭ تەز تاۋسىلىپ جاتقانىنا الاڭداۋلى. وسى ورايدا، ول اينالاعا زالالىن تيگىزبەي تۇرعىن ءۇي جانە مال قورالاردى جىلىتۋعا بولاتىن بيوگاز الۋدى ويلاپ تاپتى.

 «الەم عالىمدارى جەل، كۇن كوزىنەن قۋات كوزىن الۋدى ويلاپ ءجۇر. ال ءبىز كادىمگى مال قيىنان الىنعان بيوگازدى ۇسىنامىز. ونى تۇرعىن ۇيلەردى جىلىتۋعا وتىن رەتىندە پايدالانۋعا بولادى»، - دەيدى ماقسات قارلىحان. قۇرىلعى بيوگاز ءتۇزۋ ءۇشىن قولداناتىن بيوماسسا مەن باكتەريا اراسىندا جۇرەتىن رەاكسيا رەزەرۆۋارى، گاز قوسپاسىنان تازارتاتىن سۇزگىش رەزەرۆۋارى جانە گازدى ساقتايتىن رەزەرۆۋاردان تۇرادى.

«ءبىرىنشى رەزەرۆۋاردا ارالاسقان گاز قوسپاسى باسقا گاز قوسپالارىنان تازالانۋ ءۇشىن ەكىنشى رەزەرۆۋارعا تۇسەدى. ناتيجەسىندە مەتان ءبولىنىپ شىعىپ، ءۇشىنشى رەزەرۆۋارعا بولىنەدى. جۇمىسىمىزدىڭ كەلەسى كەزەڭى - بيوگازدىڭ شىعۋىن ۇلعايتۋ ءۇشىن اناەروبتى باكتەريالاردى ءوسىرۋ. قيىندىعى - جاساعان ورتادا كيسلورودتىڭ جەتىسپەۋى بولىپ وتىر. ول ءۇشىن پەتري ىدىسىندا جابىق كەڭىستىك جاسايمىز. قۇنارلى ورتا رەتىندە اگار- اگاردى قولدانامىز. اۋانى شىعارۋ ءۇشىن كومىرقىشقىل گازى بار اگار- اگار كومەكتەسەدى»، - دەپ ءتۇسىندىردى مەكتەپ وقۋشىسى.

ماقسات جوبا جەتەكشىسى، حيميا ءپانىنىڭ مۇعالىمى مارات اتابايەۆپەن بيوماسسا قۇرامىنىڭ ساپاسى مەن سانىنا قولايلى جاعداي جاساۋ جۇمىستارىمەن اينالىسۋدا.

اۆتور: ەلۋباي اۋەزوۆ

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى