استانادا اۆتوبۋستار سانى 878 گە جەتسە دە ونىڭ قىزمەتىنىڭ ساپاسى سىنعا ۇشىرادى - ب ا ق
اكىم اۆتوبۋس پاركىنىڭ باسشىلارىنا: «اۆتوكولىكتەرىڭدى قويىپ، وزدەرىڭ اۆتوبۋسپەن قاتىناڭىزدار. سوندا جاعدايدى ءوز كوزدەرىڭىزبەن كورىپ، سەزىنەسىزدەر. ورىن الىپ جۇرگەن ولقىلىقتاردى قالاي رەتكە كەلتىرۋدىڭ جولىن تابارسىزدار. الەمدەگى ايشىقتى ەلوردالاردىڭ ءبىرى - استانادا قوعامدىق كولىكتىڭ قىزمەت ساپاسى مۇنداي تومەن دەڭگەيدە بولماۋى كەرەك» دەدى.
وسى ماسەلە بويىنشا قالالىق «استانا اقشامى» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ەلورداداعى اۆتوبۋستاردىڭ ءجۇرۋ كەستەسىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاپ، ايالدامادالاردا قوعامدىق كولىك كۇتكەن قالا تۇرعىندارىنىڭ ءوتىنىش-شاعىمدارىنا قۇلاق ءتۇردى. «قازاقپارات» ح ا ا وقىرماندارعا ماقالانىڭ قىسقارتىلعان نۇسقاسىن ۇسىنادى.
قوعامدىق كولىكتەردەگى قىزمەت ساپاسى وسىنداي دەڭگەيگە تومەندەگەنى استانا قالاسى اكىمىنىڭ دە جانىنا باتىپ، قاتتى الاڭداتىپ ءجۇر ەكەن. ادىلبەك جاقسىبەكوۆ جاقىندا ارنايى وتكىزگەن ءبىر جيىندا قالاداعى جولاۋشىلار تاسىمالىن قاتتى سىنعا الدى. اۆتوبۋستاردىڭ لاستىعىن، كوندۋكتور مەن جۇرگىزۋشىلەردىڭ دورەكىلىگىن ايتقان اكىم اۆتوبۋس پاركىنىڭ باسشىلارىنا: «اۆتوكولىكتەرىڭدى قويىپ، وزدەرىڭ اۆتوبۋسپەن قاتىناڭىزدار. سوندا جاعدايدى ءوز كوزدەرىڭىزبەن كورىپ، سەزىنەسىزدەر. ورىن الىپ جۇرگەن ولقىلىقتاردى قالاي رەتكە كەلتىرۋدىڭ جولىن تابارسىزدار. الەمدەگى ايشىقتى ەلوردالاردىڭ ءبىرى - استانادا قوعامدىق كولىكتىڭ قىزمەت ساپاسى مۇنداي تومەن دەڭگەيدە بولماۋى كەرەك. قوعامدىق كولىكتەردىڭ قاتىناۋ جيىلىگى تىم ۇزاق، قاجەتتى مارشرۋتتارىن ساعاتتاپ كۇتەتىن تۇرعىندار ءجيى شاعىم ايتادى. سونىڭ ءبارىن رەتكە كەلتىرىڭدەر» دەدى.
ءبىز سول كۇنى-اق قوعامدىق كولىكتەردىڭ قاتىناۋ ارالىعىن ءوز كوزىمىزبەن تەكسەرىپ كورمەك بولىپ الدىمەن دوستىق كوشەسى بويىنداعى «كەرۋەن» ساۋدا- ويىن- ساۋىق جانە ساۋدا ورتالىعى ايالداماسىنا كەلىپ تۇردىق. بۇل ارادان №№ 12, 32, 40, 46, 56 اۆتوبۋس باعىتتارى قاتىنايدى ەكەن. ساعات 12.05 تە كەلىپ، تۇسكى بىرگە جيىرما مينۋت قالعانشا تۇرعانىمىزدا № 40 باعىتتىڭ قاتىناۋ ارالىعى 20 مينۋتتان اساتىنىن اڭعاردىق. نەگىزىندە بۇل اۆتوبۋستىڭ قاتىناۋ ارالىعى سول ايالدامادا كورسەتىلگەن قوزعالىس كەستەسىندە 7-10 مينۋت دەپ كورسەتىلگەن. قوعامدىق كولىكتەر جيىرما مينۋتتان ءسال اسقاندا كەلسە دە، جولاۋشىلار «بۇعان دا، شۇكىر» دەيدى. ال «حان شاتىر» ساۋدا- ويىن- ساۋىق جانە ساۋدا ورتالىعىنان «پرومىشلەننىي» تۇرعىن ءۇي الابىنا قاتىنايتىن №56 مارشرۋتتىڭ قاتىناۋ ارالىعى 30 مينۋتتان دا اسىپ كەتتى. ءبىز بۇل ايالداماعا كەلگەننەن كەيىن ساعات 12.36 دا عانا №56 اۆتوبۋس كەلدى. ءبىز ءوزىمىز بۇل اۆتوبۋستى جارتى ساعاتتان استام ۋاقىت كۇتتىك. ونىڭ الدىنداعىسى مىنا ايالدامادان قاشان وتكەنىن، ءبىر قۇدايىم ءبىلسىن. كەيبىر جولاۋشىلار ونىڭ ارالىق قاتىناسى جارتى ساعاتتان دا اسىپ كەتەتىنىن ايتادى. ساعاتقا جۋىق ۋاقىت تۇرعاندا «كەرۋەن» ايالداماسىنان №12, 46, 32 مارشرۋتتاردىڭ ءبىرشاما جاقسى قاتىنايتىنىن بايقادىق.
سودان كەيىن ساۋران كوشەسى بويىنداعى «ەسىل اۋدانى ح ق ك و» ايالداماسىنا بارىپ تۇرعانبىز. بۇل ارادان №52 اۆتوبۋس ناشار قاتىنايتىن بولىپ شىقتى. ءجۇرۋ ارالىعى كەيدە 25, كەيدە 30 مينۋتقا سوزىلاتىن اۆتوبۋس بۇل ارادان ساكەن سەيفۋللين مەن شوقان ءۋاليحانوۆ كوشەسى قيىلىسىندا ورنالاسقان «استانالىق بازارعا» قاتىنايتىن جالعىز قوعامدىق كولىك. سول سەبەپتەن، ول اۆتوبۋستى كۇتەتىندەردىڭ قاراسى مول كورىندى.
- جاسىراتىنى جوق، ازىق-تۇلىكتىڭ كوپ بولىگىن، باسقا دا تاۋار تۇرلەرىن «استانالىق بازاردان» بارىپ الامىز. مىنا سول جاعالاۋدا كوپتەگەن تاۋار تۇرلەرى قىمباتتاۋ. سول سەبەپتى وڭ جاعالاۋدا ورنالاسقان بازارعا ءجيى قاتىنايمىز. ال بۇل جاقتان جالعىز عانا № 52 مارشرۋت جۇرەدى. نەگە بۇلاي جاساپ قويعان، تۇسىنبەيمىن. حالىق ءجيى قاتىنايتىن باعىتقا بىرنەشە قوعامدىق كولىك ءجۇرۋى كەرەك قوي. اۆتوبۋس باعىتتارىن ۇيىمداستىرعاندا وسى جاعى ەسكەرىلمەگەن. ەندى زاردابىن حالىق تارتىپ وتىر. بازارعا باراتىن جالعىز اۆتوبۋستى جارتى ساعاتتاپ كۇتەمىز، - دەيدى ءبىز اڭگىمەگە تارتقان اينۇر قۋانىشبايەۆا. وزگە جولاۋشىلار دا اينۇردىڭ ايتقانىن جان-جاقتان قوشتاپ، «حالىقتىڭ تىلەگىن قۇزىرلى ورگاندارعا جەتكىزىڭىز» دەپ جاتىر.
بۇل №52 اۆتوبۋستىڭ جىرى بارلىق باعىتتاعىلاردان دا باسىمداۋ ما دەپ قالدىق. بوتاگوز ەسىمدى قارىنداسىمىز وسى اۆتوبۋستى بىرىندە دوستىق كوشەسىندەگى ايالدامادان 1 ساعات، جيىرما مينۋت كۇتىپ ابدەن توڭىپ قالىپتى. سويتسە، ول اۆتوبۋس ىڭ-شىڭسىز ءجۇرۋ باعىتىن وزگەرتىپ، ساۋران كوشەسىمەن كەلە جاتىپ سول دوستىقتىڭ بويىنداعى ايالداماعا جەتپەي، سىعاناق كوشەسىنە بۇرىلىپ كەتەدى ەكەن دە، ودان ءارى ورىنبور كوشەسىنە ءتۇسىپ بۇرىنعى باعىتىمەن «استانالىق بازارىنان» ءبىر-اق شىعادى ەكەن. اۆتوبۋستىڭ باعىتىندا ءسال وزگەرىس بارى جۇرتشىلىققا حابارلانباعان. بىلاي قاراعاندا، ءسال عانا وزگەرىس جاسالعانىمەن، تالاي ادام ول اۆتوبۋستى بۇرىلىستاعى دوستىق كوشەسىندەگى ايالدامادان توسىپ، ءبىراز جۇيكەلەرىن جۇقارتىپ، اقىرىندا تاكسي جالداپ كەتۋگە ءماجبۇر بولعان. №52 مارشرۋت ەندى وسى بەكىتىلگەن باعىتىمەن قاتىناي بەرسە جاقسى عوي، كەيدە ادەيى جولاۋشىلاردىڭ جۇيكەسىندە وينايىن دەگەندەي، «استانالىق بازار» جاعىنان ورىنبور كوشەسىمەن مينيسترلىكتەر ءۇيىنىڭ الدىمەن كەلە جاتقاندا جاڭا بەلگىلەنگەن باعىتى - سىعاناق كوشەسىمەن جۇرمەي، دوستىققا بۇرىلىپ كەتەدى. كەلەسىدە كوڭىلى سوعىپ جاتسا، سىعاناقتىڭ بويىمەن سىرعىتا جونەلەدى. بىلايشا ايتقاندا، ءدال وسى ارالىقتاعى تاڭداۋدى جۇرگىزۋشىنىڭ «كوڭىل- كۇي اۋانى» شەشەتىن بولىپ شىقتى. وسى جايدى بايانداعان بولاتبەك ەسىمدى جىگىت كەرۋەن، بايتەرەك ماڭىندا جۇرگەندە «52 اۆتوبۋس قاي كوشەمەن وتەر ەكەن، قاي ايالداماعا بارعانىم دۇرىس؟» دەپ تالاي باسى قاتىپ ويلانعانىن جەتكىزدى. مۇنداي كۇيدى كوپ جولاۋشى باستان كەشكەنى انىق.
بۇدان سوڭ ءبىز كەرەي، جانىبەك حاندار كوشەسى بويىنداعى (ۇلتتىق عىلىمي ورتالىقتار عيماراتىنىڭ تۇسى) ايالداماعا بارعانبىز. ايالدامادا اۆتوبۋس كۇتكەندەر № 43 باعىتتىڭ ناشار قاتىنايتىنىن جارىسا جەتكىزدى.
- مەنىڭ جۇمىس ورنىم سارىارقا مەن كەنەسارى كوشەلەرىنىڭ قيىلىسار تۇسىندا ورنالاسقان. بۇل ارادان № 43 مارشرۋت قاتىنايدى. وتە سيرەك جۇرەتىن اۆتوبۋس. جارتى ساعاتتان دا كوپ كۇتەتىن كەزدەرىمىز بولادى. سەنبى- جەكسەنبى كۇندەرى «شاڭحاي» مەن «شارىن» بازارىنا بارۋ ءبىر قيامەت- قايىم. وسى اۋداننان ول بازارلارعا جالعىز №43 اۆتوبۋس قاتىنايدى. قاتىناۋ ارالىعى الگىندەي ۇزاق بولعان سوڭ، اۆتوبۋستا اياق باسار ورىن بولمايدى. ونىڭ ۇستىنە ءبارى بازارعا بارادى عوي، سوعان جەتكەنشە اياعىمىز ەزىلىپ، تىرسەگىمىز تالىپ زورعا دەگەندە جەتەمىز. بازاردان بەرى قايتقاندا ودان وتكەن سوراقى جاعداي بولادى. قولعا ۇستاعان ەكى- ءۇش پاكەتىڭ جىرتىلىپ، ىشىندەگى زاتتارىڭ توگىلىپ، اياققا تاپتالىپ ءيت- سىلىكپەمىز شىعىپ كەلەمىز. ۇنەمى تاكسي جالداۋعا ازعانتاي جالاقىمىز مۇمكىندىك بەرمەيدى. العان زاتتارىم شاعىنداۋ عوي دەپ، اقشاڭدى ۇنەمدەگىڭ كەلىپ مىنەسىڭ اۆتوبۋسقا. تاعى ءبىر ايتاتىن جاي، بۇل №43 باعىتتا قاتىنايتىن اۆتوبۋستاردىڭ ءبارى ەسكى، ءىشى ماي ما، سونداي بىردەڭەنىڭ ءيىسى اڭقىپ تۇرادى. دەمالۋعا قولايسىز، جۇرەگىمىز لوبىپ، ىشىمىزدەگىنى اقتارۋعا شاق قالاتىنىمىز دا راس، - دەيدى ءازيزا يلياسوۆا ەسىمدى قالا تۇرعىنى.
وسى ايالدامادا ساعاتقا جۋىق ۋاقىت تۇرىپ، №43 مارشرۋتتىڭ قالاي قاتىنايتىنىن ءوز كوزىمىزبەن كوردىك. ايالداماداعى جولاۋشىلار ايتقانى راس ەكەن. جۇيكەنى جۇقارتىپ، ءتوزىمىڭدى تۇگەسىپ بارىپ بىرەۋى جەتەدى. سول كۇنى جۇمىس ۋاقىتى بولسا دا، ادام قاراسى كوپتىگى بايقالدى. سەنبى- جەكسەنبى كۇندەرى بۇل اۆتوبۋستا ءازيزا ايتقانداي، اياق باسار ورىن بولمايتىنىن جۇمىس كۇنى-اق شامالادىق.
سول كۇنگى ساپارىمىزدا قاي ايالداماعا بارساق تا اۆتوبۋس كۇتىپ سارىلعان حالىقتى كوردىك. ايالداماداعى قوزعالىس كەستەلەرىندە ءجۇرۋ ارالىعى 7-12, 10-15 مينۋت دەپ كورسەتىلگەن اۆتوبۋستاردىڭ كوپشىلىگى جاقسى قاتىناعاندا جيىرما مينۋتقا جەتىپ ءبىر كەلەتىنى دە بايقالدى. استاناداعى ايالداما - ادامنىڭ جۇيكەسىن جۇقارتاتىن جەر ەكەن. قازىرگى يننوۆاتسيالىق قارقىندى دامۋ زامانىندا ايالدامادا 15 مينۋت تۇرعاننىڭ ءوزى - «عاسىردان دا ۇزاق كۇن» ەكەنىن ايالدامادا اۆتوبۋس كۇتكەندەر جاقسى بىلەدى. قالا اكىمىنىڭ قوعامدىق كولىكتەردىڭ قىزمەت ساپاسىنا قاتىستى ايتقان سىنىنان اۆتوبۋس پاركىنىڭ قوجايىندارى، جولاۋشى تاسىمالداۋمەن اينالىساتىن كاسىپورىندار ءتيىستى قورىتىندى شىعارىپ، ەلورداداعى جاعدايدى رەتكە كەلتىرەر دەپ سەنەمىز.
مەڭدوللا شامۇراتوۆ
تاقىرىپقا تۇزدىق
استانا قالاسى جولاۋشىلار كولىگى باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ءابدىحاميت تامابايەۆ قوعامدىق كولىك قاتىناسى ماسەلەسىنە بايلانىستى بىلايشا تۇسىنىك بەرەدى:
- قازىرگى ۋاقىتتا قالا ىشىلىك جولاۋشىلار تاسىمالىندا قاتىناس ارالىعى ۇزاقتاۋ مارشرۋتتار بار ەكەنى راس. وسى ولقىلىقتى ورنىن تولتىرۋ ماقساتىندا وتكەن جازدا مارشرۋتتار سانىن 52 دەن 63 كە وسىردىك. جوسپارعا سايكەس، قولدانىستاعى اۆتوبۋستاردىڭ سانى دا 748 دەن 878 گە كوبەيدى. جاڭادان 358 اۆتوبۋس الىندى.
قازىرگى ۋاقىتتا وسى اۆتوبۋستارعا جۇرگىزۋشىلەر جەتىسپەي جاتىر. ماسەلەن، ءبىر باعىتقا 15 اۆتوبۋس شىعۋ كەرەك بولسا، بۇگىندە شامامەن 12 اۆتوبۋس شىعادى. سول سەبەپتەن كەيبىر مارشرۋتتاردىڭ قاتىناۋ ارالىعى قاشىقتاۋ بولىپ وتىر. جۇرگىزۋشىلەر قوعامدىق كولىكتى باسقارۋعا ءبىر كۇندە وتىرعىزىلمايدى.
ولار بىلىكتىلىگى بويىنشا ارنايى كۋرستاردان ءوتىپ، سىناق تاپسىرادى، كەيبىرى وتە الماي جاتادى. بۇل ماسەلە سوندىقتان بەلگىلى ءبىر ۋاقىت وتكەندە شەشىلەدى. ال ءبىر باعىتقا جالعىز مارشرۋت قاتىنايدى دەگەنگە كەلسەك، ول قالىپتى جاعداي. ەكى مارشرۋت بەكىتىلۋى مىندەتتى ەمەس. مۇنداي جاعدايدا جولاۋشى اۆتوبۋس الماستىرىپ بارۋىنا بولادى. ەكى مارشرۋتپەن جۇرەتىندەر ايلىق جول ءجۇرۋ بيلەتىن السا ءتيىمدى. سوسىن قالا ىشىندەگى كولىك تىعىنىن دا ەسكەرۋ كەرەك. ماسەلەن، №43-مارشرۋتتى ءسىز جارتى ساعات كۇتسەڭىز، سىزدەن كەيىن كەلەسىسى 2-5 مينۋتتان كەيىن ءوتۋى مۇمكىن. وسىنداي جاعدايدى دا ەسكەرگەن ابزال.
