الەمدە 781 ميلليون ادام ساۋاتسىز
استانا. قازاقپارات - ادامزات وركەنيەتكە قادام باسقان سايىن ولاردىڭ جاعدايى جاقسارۋدىڭ ورنىنا كۇردەلەنە تۇسە مە، قالاي؟ بۇل شىن مانىندە، قازىرگى باس اۋىرتارلىق ماسەلەگە اينالىپ بارادى. ءتىپتى جازۋ مەن سىزۋدى بىلمەيتىندەر مەن وقي المايتىنداردىڭ دا سانى ارتتى.
امەريكالىق ساراپشىلاردىڭ زەرتتەۋىنە قاراعاندا، جەر جۇزىندەگى حالىقتىڭ قازىرگى كۇندە 84 پايىزى عانا ساۋاتتى كورىنەدى. مۇنى سانعا شاعار بولساق، الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندەگى 781 ميلليون ادام جازۋدان مۇلدە ماقرۇم. جەر شارىنىڭ ءاربىر ونىنشى تۇرعىنى ساۋاتسىز. ا ق ش- تىڭ «گلوباليست» زەرتتەۋ ورتالىعى بۇگىندە وسىنداي الاڭداتارلىق دەرەك كەلتىرىپ وتىر.
جالپى، ساۋاتسىزدىقتى جويۋ ماسەلەسى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن قارقىن الدى. 1950- 1990-جىلدار ارالىعىندا حالىقتىڭ ساۋاتتىلىعى 56-دان-76 پايىزعا جەتتى. 2000-جىلدارى 78 پايىز بولدى. بۇگىنگى تاڭدا ساۋاتتىلىق 84 پايىزعا جەتىپ وتىر. ەڭ قيىن جاعداي، ورتالىق افريكا مەن باتىس ازيا ەلدەرىندە ورىن الىپ وتىر. ويتكەنى وسى ايماقتا تۇراتىن ەلدەگى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جايى وتە ناشار. سونىڭ سالدارىنان 597 ميلليون ادام ساۋاتسىز. دەمەك، ساۋاتسىز حالىقتىڭ 76 پايىزى وسى ەلدەرگە تيەسىلى دەسە دە بولادى. دەگەنمەن، اتالعان ايماقتا جاستاردىڭ بىلىمگە قۇلشىنىسى ارتىپ كەلەدى. يۋنەسكو-نىڭ ستاتيستيكا ينستيتۋتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا، الەمدە 15-24 جاس ارالىعىنداعى جاستاردىڭ ساۋاتتىلىعى 90 پايىزدى قۇراپ وتىر.
- ارينە، بۇل كورسەتكىش وتە جوعارى، الايدا جەر شارىندا ساۋاتسىز كۇيىندە قالىپ وتىرعان، جازۋ-سىزۋدى بىلمەيتىن، ءارىپ تانىمايتىن 126 ميلليون جاس بار، - دەيدى «گلوباليست» زەرتتەۋ قورىنىڭ ماماندارى.
سالىستارمالى تۇردە قارايتىن بولساق، ساۋاتسىزدىق ماسەلەسى اسىرەسە، مۇسىلمان ەلدەرىنە ءتان. 781 ميلليون ساۋاتسىز حالىقتىڭ ۇشتەن ەكىسى - ايەلدەر. ونىڭ 30 پايىزى، ياعني 187 ميلليونى ءۇندىستانعا تيەسىلى. ودان كەيىنگى ورىنداردا قىتاي - 54 ميلليون، پاكستان - 52 ميلليون، بانگلادەش - 44 ميلليون، نيگەريا - 41 ميلليون، ەفيوپيا - 27 ميلليون، ەگيپەت - 15 ميلليون جانە تاعى باسقا ەلدەر تۇر.
الايدا امەريكالىق ماماندار جاقىن ۋاقىتتا قىتاي ەلىندەگى ساۋاتسىزدىق جويىلادى دەگەن ۇمىتتە. ويتكەنى قازىر قىتايداعى جاستاردىڭ 99 پايىزى ساۋاتتى. دەسەك تە، نازار اۋدارارلىق ءبىر دەرەك بار: ماماندار ەۋروپادا ەلەڭ ەتەرلىك جايتتار بار ەكەنىن ايتادى. مىسالى، شۆەتسياداعى جاستاردىڭ 8 پايىزى وقۋدان حابارسىز، جازۋ-سىزۋ دەگەندى بىلمەيدى. گەرمانيادا دا وسىنداي جاعداي ورىن الىپ وتىر. دەمەك، «ەۋروپادا وركەنيەت وزعان» دەگەن اقپار كوپ جاعدايدا شىندىققا سايكەس كەلە بەرمەيتىنىن دە تۇسىنە ءبىلۋ كەرەك.
«ايقىن»