قازاق راديوسىنىڭ ايگىلى ديكتورى ساۋىق جاقانوۆا مەرەيلى 70 جاسقا تولدى
«قازاقتىڭ لەۆيتانى» اتانعان قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى انۋاربەك بايجانبايەۆتىڭ مەكتەبىنەن ءوتىپ، شاكىرتى اتانعان قازاق راديوسىنىڭ ساندۋعاشى ساۋىق جاقانوۆا ون جەتى جاسىنان ەڭبەككە ارالاسقان دارىندى قىزدارىمىزدىڭ ءبىرى.
ءيا، 90 جىلدا تىڭداۋشىنىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىرعان قازاق راديوسىندا قانشاما جاقسى، جايساڭدار ەڭبەك ەتتى. سولاردىڭ ءارقايسىسىنىڭ اقىل-ويى، قول تاڭباسى، ءۇنى مەن قالدىرعان ءىزى، شىعارماشىلىعى راديونىڭ «التىن قورىندا» ساقتالعان.
جارتى عاسىر ديكتور بولىپ قىزمەت اتقارعان ساۋىق جاقانوۆا وسى ۋاقىت ارالىعىندا ويعا تۇيگەنىن، بۇل ماماندىقتىڭ قادىر- اسيەتىن بىلايشا باعالايدى:
«راديو تىڭداۋشىعا دىبىستاپ وقۋ، سويلەۋ ارقىلى جەتەتىن اقپارات قۇرالى بولعاندىقتان، ءبىرىنشى ديكتوردىڭ داۋسىنا ءمان بەرىلەدى.
بۇرىن ديكسياسىنا، تانىم-تۇسىنىگىنە، ىرعاق ەكپىنىنە، تازا انىق سويلەۋىنە، ءتىل ەرەكشەلىگىنە قاراپ ديكتوردى تاڭداپ الاتىن. حالىقتىڭ تۇسىنىگىندە ديكتوردىڭ راديوداعى الاتىن ورنى وتە جوعارى بولدى.
انۋاربەك بايجانبايەۆتىڭ ءوزى ايتقانداي، «ەندى ديكتورعا سەنبەي كور» دەگەن پىكىر قازاق دالاسىن شارلاپ كەتكەن. ول بايجانبايەۆتىڭ فەنومەندىگى، حاس دارىندىلىعى. ءاناعاڭ ەشقانداي دەكوراتسياسىز، قيمىل-ارەكەتسىز، اۋىزدان شىققان ءسوز ارقىلى تىڭداۋشى قيالىن اسقاقتاتىپ جىبەرەتىن. بەينە رەتىندە وقيعانى كوز الدىنا الىپ كەلەتىن. بۇكىل ديكتورلاردان سونى تالاپ ەتەتىن، ولار سوعان تىرىساتىن. «ديكتور بولۋ - ونەرلى بولۋ» دەگەن ءسوز، ول ونەردىڭ ەرەكشە ءبىر ءتۇرى، تابيعي نانىمدى سويلەي الۋمەن قوسا، بىلىمدىلىكتى قاجەت ەتەتىن ونەر» دەپ ورىس عالىمى ۆسەۆولود اكسەنوۆ ايتقان ەكەن. تەاتر ونەرىنىڭ اتاسى ستانيسلاۆسكي دە «دۇرىس سويلەۋ دەگەنىمىز كوڭىل كوزىمەن سۋرەتتى وبراز جاساۋ» دەگەن بولاتىن.
انۋاربەك بايجانبايەۆ پەن ساۋىق جاقانوۆانى ءسوز ەتكەندە دۇنيەدەن وتكەن ارداگەر اعا- اپالارىمىز مينا سەيىتوۆا، قاتيرا ازىمبايەۆا، مامبەت سەرجانوۆ، جانەل اسقاروۆا، مىرزابەك قۋاتبەكوۆ، مارات توعاتايەۆ، ايمان اقشالوۆا، ومارحان قالمىرزايەۆتىڭ ەسىمىن ەرەكشە اتاۋ ءجون. بۇل ديكتورلار بىرىنەن ءبىرى وتكەن ءوز ءىسىنىڭ مايتالماندارى، مىقتىلار ەدى. ءارقايسىسى تۋرالى جەكە اڭگىمەگە لايىق دارىندى جاندار ەدى، مارقۇمدار...
ودان بەرىدە جاڭىل اياپبەرگەنوۆا، ۇلجان پارماش قىزى، زيادا بەكەتوۆا، رايسا امانبايەۆا، بۇركىت بەكماعامبەتوۆ، امانجان سەرىكوۆ، شولپان بايعابىل قىزى، شولپان احمەتوۆا، نۇرلان ونەربايەۆ، سايلاۋ نۇرعازين، ساۋلە قۇرمانتايەۆا، ماريام ءالياسقاروۆا، ءلاززات ابدىرەيەۆا، قۇرمانعازى ءدىناسىلوۆ سىندى ديكتورلارىمىزدىڭ ەڭبەگى ۇشان- تەڭىز ەدى. ول كەزدە بارلىق حابارلاردى، اسىرەسە سوڭعى حاباردى تەك ديكتورلار عانا وقيتىن دا، رەداكتورلار ءماتىنىن، اۋەنىن دايىنداپ بەرەتىن. رەجيسسەر مەن وپەراتور حابار دايىنداپ، اۋە تولقىنىنا ساپالى دۇنيەلەردى عانا جىبەرەتىن.
كۇندە تاڭعى ساعات التىدان قازاقستان گيمنىمەن باستالاتىن قازاق راديوسىنىڭ اۋە تولقىنىنان وسى اتالعان ديكتورلار بىرىنەن سوڭ ءبىرى ءوز جۇمىستارىن باستايتىن. سونداي اسەرلى ۋاقىتتىڭ ءبىرىن قازاق ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى جازۋشىسى، بەلگىلى اقىن كەڭشىلىك مىرزابەكوۆ بىلايشا جىرعا قوسقان ەكەن. ارينە، بۇل جىر ديكتور ساۋىق جاقانوۆاعا ارنالىپتى:
سوڭعى حابار
ساۋىق ديكتور وقيدى سوڭعى حابار،
نە ايتار ەكەن، ياپىر-اي، مەن قۋانار.
مەن قۋانار، مەنىمەن ەل قۋانار،
ساۋىق ديكتور وقيدى سوڭعى حابار.
ءبىر جاڭالىق ايتادى ساۋىق قازىر،
قۋانىشقا بولامىز قارىق قازىر،
ساۋىق ديكتور، سەن نەتكەن باقىتتىسىڭ،
داۋىسىڭدى تانيدى حالىق قازىر.
داۋىسىڭدى تانيدى حالىق قازىر،
داۋىسىڭا قۋانىپ قالىپ تا ءجۇر.
ءان ايتپادىم دەمە سەن، ءان ايتپاي-اق قوي،
اتاقتىسىڭ تالايدان انىق قازىر.
تىرشىلىكتىڭ جۇرەكتە ماڭگى جانار،
وتى وشكەندە - كۇتەسىڭ سوڭعى حابار.
ساۋىق ديكتور وقيدى سوڭعى حابار،
نە ايتار ەكەن، ياپىراي، مەن قۋانار،
مەنىمەنەن بىرلەسىپ ەل قۋانار.
وسىلايشا تىڭداۋشىلاردىڭ لەبىزىن جىرعا قوسقان كەڭشىلىك اعامىز ساۋىق جاقانوۆانىڭ تاڭعى سامالداي جاعىمدى ۇنىنە باعا بەرگەن.
ساۋىق جاقانوۆا 1945 - جىلى 11 - اقپاندا قاراعاندى وبلىسى جاڭاارقا اۋدانىنا قاراستى ەركىندىك اۋلىندا دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى ماسعۇت پەن اناسى زيرا ۇل-قىزدارىن ونەر-بىلىمگە تاربيەلەگەن باقىتتى اتا-انا ەدى. ساۋىقتىڭ اناسى اۋەلەتىپ ءان سالىپ، اۋىلداستارىنىڭ ورتاسىندا ءوز ونەرىمەن ەرەكشەلەنگەن جان ەدى. ساۋىقتىڭ دا ۇلكەن وتىرىستاردا ساكەننىڭ اندەرىن، ورىستىڭ حالىق اندەرىن ورىندايتىنى بار. انشىلىكتى كاسىپ ەتە قويماعانمەن، ءاۋ دەيتىنى بار ەكەنىن جورا-جولداستارى جاقسى بىلەدى.
ساۋىق ءماسىعۇت قىزى 1966-2002 - جىلدارى قازاق راديوسىندا ديكتور بولسا، 1998-2000 - جىلدارى تەمىربەك جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ ساحنالىق سويلەۋ ءپانىنىڭ دارىسكەرى. 2000-2013 - جىلدارى قازاقتىڭ ءال-فارابي اتىنداعى ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە وقىتۋشىلىق ەتتى.
ساۋىق جاقانوۆا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە ارناپ «سويلەۋ تەحنيكاسى» (2002)، «جۇرگىزۋشىنىڭ سويلەۋ مادەنيەتى» (2004) جيناقتارىن جازدى. قازىر جاستاردىڭ وقۋلىقتارىنا اينالعان قۇندى جيناق وقۋ پروتسەسىندە قولدانىلىپ ءجۇر.
وتباسىندا جولداسى مارلەن ەكەۋىنىڭ تاربيەلەگەن سايان مەن ەرلىك دەگەن ۇلدارى ەرجەتىپ، جوعارى ءبىلىمدى مامان رەتىندە ەلىنە ادال قىزمەت ەتىپ ءجۇر.
جەتپىستىڭ اسقارىنا شىعىپ، ەلىنە ەڭبەگىمەن سۇيكىمدى بولا بىلگەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى، جوعارى كاتەگوريالى ديكتور، «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى، دوتسەنت ساۋىق جاقان ءماسىعۇت قىزىنىڭ قازاق راديوسىنىڭ «التىن قورىندا» ساقتالعان تاماشا ءۇنى كەلەر عاسىرعا جەتەر قۇندىلىعىمەن ەرەكشە. ول كىسىنىڭ تاربيەلەگەن ونەرلى شاكىرتتەرى ۇستازىمىز - ساۋىق جاقانوۆا دەپ اركەز ماقتانىش ەتەدى.
التىن يمانبايەۆا، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، ق ر مادەنيەت قايراتكەرى
