ۇلى جەڭىسكە 70 جىل: باتىس قازاقستاندىق سارباز س. مۇحامبەتقاليەۆتىڭ قايدا جەرلەنگەنى 70 جىلدان كەيىن انىقتالدى

ونىڭ ايتۋىنشا، اتاسى سابىر مۇحامبەتقاليەۆ ۇلى وتان سوعىسىندا قازا بولعاندا، اجەسى قايىرلى 20 دان اسقان جاپ-جاس كەلىنشەك كۇيىندە جەسىر قالىپ، جالعىز ۇلىن سۇيرەلەپ، سوعىس كەزىنىڭ بار تاۋقىمەتىن تارتىپ، اشتان ولمەي، كوشتەن قالماي، امان-ەسەن بەيبىت كۇننىڭ كوشىنە ىلەسىپتى.

س. مۇحامبەتقاليەۆ - قازىرگى تەرەكتى اۋدانىندا 1932-جىلى ۇيىمداستىرىلعان «اڭقاتى» كەڭشارىن قۇرۋشىلاردىڭ ءبىرى. «اڭقاتى» كەڭشارىن قالىپتاستىرۋدا كوپ ەڭبەك سىڭىرگەن، باسشىلىق قىزمەتتەردە جاساعان ەكەن. جۇمىسشىلار كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى، شاتاۋات (بۋحگالتەر) بولىپ، ديرەكتور پيساريەۆ دەگەن كىسىمەن قويان-قولتىق جۇمىس جاساعان.

اڭقاتىداعى س. مۇحامبەتقاليەۆتىڭ كوزىن كورگەن اجەلەر «سابىر دەسە، سابىر ەدى-اۋ» دەپ ونىڭ ازاماتتىعىن، كىسىلىگىن اڭىز قىلىپ، اڭگىمە ەتىپ وتىراتىن. ارينە، سوعىس جىلدارى سابىر مۇحامبەتقاليەۆ ەرلىكپەن قازا بولدى دەگەن «قارا قاعاز» كەلىپتى. ءبىراق كولحوز باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى كوپكە دەيىن ەستىرتە الماي ءجۇرىپتى. سودان سول «قارا قاعاز» جوعالىپ كەتىپ، جاۋىنگەردىڭ قاي مايداندا، قاي جەردە قازا بولعاندىعى ءدۇدامال كۇيىندە قالدى.

«اتامىزدىڭ ءىزىن تابۋ ماقساتىندا 2013-جىلدان باستاپ بەلورۋسسيالىق ارىپتەس عالىمدارعا حابارلاستىق. پ. ماشەروۆ اتىنداعى ۆيتەبسك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، مىڭ بولعىر نيكولاي ۆاسيليەۆيچ پيۆوۆار شىن نيەتىمەن ارحيۆتەردى اقتارىپ، مالىمەت جىبەردى.

سول حاباردى العان سوڭ اتامىز ءتىرىلىپ كەلگەندەي قۋاندىق. ەندىگى ماقسات اتامىزدىڭ قاي باۋىرلاستار قورىمىندا جاتقانىن انىقتاۋ بولدى. سويتسەك، تەك ليوزنو قالاسىنىڭ اينالاسىندا 3 مىڭ قورىم بار ەكەن. تاعى دا ءىز شيىرلاۋعا تۋرا كەلدى. سونداي ءبىر كۇندە ليوزنو قالاسىنىڭ يدەولوگيا، مادەنيەت جانە جاستار ءىسى بولىمىنەن حات كەلدى. بۇل حاتتا اتامىزدىڭ 3588№ باۋىرلاستار قورىمىندا جەرلەنگەنى جانە ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي اتى-ءجونى جازىلىپ، ەسكەرتكىش تاقتا ورناتىلاتىنى ايتىلىپتى. اتامىز سابىر مۇحامبەتقاليەۆ قۇرامىندا بولعان 158-اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ تاريحىن زەرلەسەك، قاندى جورىقتاردىڭ ءىزى سايراپ جاتىر. 1942-جىلى 20- قاڭتاردان باستاپ قىزىل ارميانىڭ 158-اتقىشتار ديۆيزياسى ەكى رەت قايتا جاساقتالادى. 1942-جىلدىڭ باسىندا شاقىرىلعان ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ جىگىتتەرى دە وسى ديۆيزيانىڭ قۇرامىنا ەنگەن بولۋى كەرەك.

سوعىس تاريحىندا 158-اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ وزىندىك ورنى بار، بۇل ديۆيزيا بەرليندى الۋ وپەراتسياسىنا قاتىسىپ، ەرلىك جولىن داڭقپەن اياقتادى. ەندىگى ماقساتىمىز - الداعى جازدا ۇرپاقتارى بولىپ اتامىزدىڭ باسىنا بارىپ، تاعزىم ەتىپ قايتۋ»، - دەدى مۇرات بوكەنباي ۇلى.

اۆتور: ەلجان ەرالى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى