جامبىل وبلىسىنداعى كونە قالاشىق ورنىنان 600 جادىگەر تابىلدى
كونە قالاشىق بارلاۋ ەكسپەديتسياسى كەزىندە انىقتالعان. بۇعان دەيىن قالانىڭ سولتۇستىك شىعىس باعىتىندا ورنالاسقان قالا قامالى تۋرالى اقپارات تاراتىلعان بولاتىن. ونىڭ اۋماعىنان 600-دەن استام جادىگەرلەر تابىلدى. ەندى ارحەولوگتار تاپقان تابىستارىنىڭ قاي كەزەڭگە تيەسىلى ەكەنىن انىقتاۋعا كىرىستى.
كونە قالاشىقتىڭ رەسمي اتاۋى - بۋرنووكتيابرسكوە، الايدا اراب جازبالارىنا سايكەس، باركۋاپ دەپ وزگەرتىلگەن. اتتاس اۋىل قازىر كونە قالاشىق ورنىندا ورنالاسقان. اۋىل قارتتارىنىڭ ايتۋىنشا، وتكەن كەزەڭدەگى وركەنيەت بەلگىلەرى اۋىلدىڭ ءار جەرىنەن بايقالادى.
«تۇرعىندار ءوز اۋلالارىنان كونە ىدىس بولشەكتەرىن ءجيى كەزدەستىرەدى. ءبىزدىڭ اتالارىمىز جەر استى جولدارىن كورگەنىن ايتىپ وتىراتىن. كوپشىلىك كولىكتەرىنىڭ استىندا ويىق پايدا بولاتىنىن، ورنىن تولتىرىپ قويعانىمەن، از ۋاقىتتان كەيىن قايتا پايدا بولاتىنىن دا ايتىپ جۇرەدى. ءبىز جەر استىندا كونە قالا بار دەپ ويلايمىز»، - دەيدى اۋىل تۇرعىنى اتاشبەك ءامىرقۇل ۇلى.
«قۇمعاندار ءبىزدىڭ ەرامىزعا دەيىنگى 1,2 - عاسىرلارعا تيەسىلى، سول سەبەپتى ولار كەرەمەت ولجا. قالانىڭ ۇلكەن بولعانى انىق. تۇرعىنداردىڭ باستاماسى بولماسا، 10-15 جىلدان كەيىن قالا جوعالىپ كەتەر ەدى. ويتكەنى، اينالادا جاپپاي قۇرىلىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. ال قازىر تاريحىمىزدى قايتا اقتارۋعا مۇمكىندىك بار»، - دەدى جۋالى اۋدانىنىڭ اكىمى باقتيار كوپبوسىنوۆ.
ارحەولوگتار كوپ عاسىرلىق تاريحى بار قۇپيانى اشۋعا نيەتتەنىپ وتىر. ولار كونە قالانىڭ شارۋاشىلىق بولىگىن تاپتى.
«بۇل جەردە اسحانا نەمەسە اس ءۇي بولۋى مۇمكىن. بۇل جەردەن وشاق پەن پەش ورنى تابىلدى. كەراميكالىق ىدىستاردىڭ دا كوپ بولىگى وسى جەردەن شىقتى. ماسەلەن، قۇمعاندار، تارەلكەلەر»، - دەدى ارحەولوگ ەسكەندىر توربەكوۆ.
بۇل ولجالار - دامىعان مادەنيەتتىڭ بەلگىسى. كونە باركۋاپ قالاشىعى ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىندا ورنالاسقان. ول كەزدەردە بۇل جەردە قىزۋ ساۋدا ءجۇردى، الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن كوپەستەر كەلدى. قازبا جۇمىستارى كەزىندە تاريحشىلار 10-12 - عاسىرلارداعى مادەني كەزەڭدەردى زەرتتەۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. بۇل كەزدە قاراحانيدتەر ءومىر سۇرگەن.
«بۇل قالانىڭ تاريحى 2 مىڭ جىلدان اسادى، دەمەك 7-6 - عاسىرمەن شەكتەلمەيدى. ءبىزدىڭ ەرامىزعا دەيىنگى 1,2 - عاسىر بولۋى مۇمكىن دەگەن بولجام بار. ەگەر بۇل دەرەك راستالاتىن بولسا، بۇل جەردە قانگوي كوسەمدەرىنىڭ جازعى رەزيدەنسياسى، استاناسى - بيتيان قالاسى بولدى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى»، - دەدى ارحەولوگ.
بۇل بولجامدى ناقتىلاۋ ءۇشىن، عالىمدار تابىلعان كەراميكالاردى الماتى قالاسىنداعى گەوارحەولوگيالىق زەرتحاناعا، ال جەر قىرتىسىن جاپونياعا جىبەردى. ارىپتەستەردىڭ زەرتتەۋلەرى جامبىلدىق ارحەولوگتارعا قالانىڭ قاي كەزەڭگە تيەسىلى ەكەنىن انىقتاۋعا كومەكتەسىپ، ناقتى تۇجىرىم شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جۋالى اۋدانى باسشىلىعى بۇل جەردەن اشىق اسپان اياسىنداعى مۇراجاي اشۋ ءىسىن جوسپارلاپ وتىر.
