جاپون حالقىنىڭ باسقا ۇلتقا ۇلگى بولارلىق 5 ادەتى جايلى نە بىلەسىز؟
سونىمەن قاتار، ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋ جانە كۇندەلىكتى ومىرگە جاڭا كوزقاراسپەن قاراۋ ءۇشىن ولاردىڭ كەيبىر ادەتتەرىن بويىمىزعا سىڭىرسەك كەرەمەت بولارى انىق. بۇل تۋرالى تولىعىراق Kaz.tengritravel.kz پورتالى Aviata.kz سەرۆيسىمەن بىرگە باياندايدى.
عالامشارعا قامقورلىق جاساۋ
كۇنشىعىس ەلىنىڭ تۇرعىندارى قالدىق پوليگوندارىنان تولىقتاي قۇتىلدى. مۇنىڭ ءبارى قوقىستىڭ 90 پايىزى قايتا وڭدەلگەندىكتەن بولدى، ءاربىر جاپوندىق مەملەكەتتىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىنا جاۋاپتى. ايتپاقشى، مۇندا قوقىس جيناۋشى ماماندىعى ەرەكشە قۇرمەتكە يە.
ەل ىشىندە ءتىپتى «موتتايناي» دەگەن ۇعىم پايدا بولدى، ونىڭ ءمانى: «تولىق پايدالانبايىنشا، لاقتىرماڭىز». بۇل بەلگىلى ءبىر ءومىر سالتى، ادامنىڭ قورشاعان ورتاعا ۇقىپتى قارىم- قاتىناسى تۋرالى فيلوسوفيا.
قوقىس شىعارۋعا كەلەتىن بولساق، جاپوندىقتار وعان پوزيتيۆتى كوزقاراستا، ويتكەنى ولار بۇل پروتسەستىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنەدى. قوقىس جاشىگىنە بىردەڭە سالماس بۇرىن ءاربىر جاپوندىق ونى سۇرىپتاپ، سودان كەيىن عانا بەلگىلى ءبىر ءتۇستى پاكەتتەرگە سالۋى كەرەك. سودان كەيىن بەلگىلەنگەن كۇنى ونى ورتاق ۇيىندىگە اپارادى، ول جەردەن بارلىق قوقىستى قوقىس تاسۋشى ماشينامەن الىپ كەتەدى.
ەگەر ادام ءارتۇرلى سەبەپتەرمەن قوقىستى دۇرىس سۇرىپتاماسا، قوقىستى الىپ كەتپەيدى. ءتارتىپ بۇزۋشىعا قوماقتى ايىپپۇل سالىنادى.
ءبىرىنشى ورىندا - سىيلاستىق
جاپون مادەنيەتى ءبىر-بىرىنە دەگەن قۇرمەتكە نەگىزدەلگەن. ءيىلىپ قۇرمەت كورسەتۋ وسى سىيلاستىقتى ءبىلدىرۋ ءۇشىن قولدانىلادى جانە جاپون مادەنيەتىنىڭ اجىراماس بولىگى بولىپ تابىلادى. جاپوندار ءبىر- بىرىمەن سويلەسكەندە، باسقا ادامدى شىنىمەن قۇرمەتتەيتىنىن كورسەتۋ ءۇشىن ءيىلىپ تۇرادى.
جاپوندار سويلەسىپ تۇرعاندا ءجيى باس يەدى. جاپون تىلىندە سويلەيتىندەرمەن سويلەسكەندە، ءسىز ونى قارىم-قاتىناستىڭ اجىراماس بولىگى ەكەنىن سەزىنەسىز.
سونداي-اق، مۇندا كەزەك كۇتپەي نەمەسە بىرەۋدى يتەرىپ ءوتىپ بارا جاتقان ادامداردى ەشقاشان كورمەيسىز. بارلىعى ءبىر-ءبىرىنىڭ جەكە شەكاراسىن قۇرمەتتەي وتىرىپ، كەزەك كۇتەدى.
يكيگاي
«يكيگاي» ءسوزىن «ءومىردىڭ ءمانى» دەپ اۋدارۋعا بولادى، ءبىراق ول الدەقايدا ۇلكەن ماعىناعا يە، بۇل - جاپونياداعى باقىت فيلوسوفياسى. وسى تاقىرىپقا كىتاپ ارناعان جازۋشى كەن موگي يكيگايدى «تاڭەرتەڭ نە ءۇشىن ويانامىز» دەگەن سۇراققا جاۋاپ، ياعني ومىردەگى ناعىز جان قالاۋىڭدى تابۋ دەپ تۇسىندىرەدى.
بۇل قاعيدا وكيناۆا ارالىندا كوبىرەك جۇزەگە اسىرىلادى دەلىنگەن، ويتكەنى ارال تۇرعىندارىنىڭ ۇزاق ءومىر ءسۇرۋىنىڭ سەبەبىن يكيگاي قاعيداسىن جەتە تانىعاندارىنىڭ ناتيجەسى دەپ تۇسىندىرەدى. ارالدىڭ ۇزاق جاساعان تۇرعىندارى تاڭعى اس ءىشۋ بولسىن، نەمەرەسىنىڭ جىميعانى، سۇيىكتى جاتتىعۋى، حوببيى بولسىن، كىشكەنتاي نارسەلەرگە شىنايى قۋانا ءبىلۋ.
بۇل قاعيدانىڭ نەگىزگى ءمانى دە وسىندا جاتىر، كوزى اشىق، كوكىرەگى وياۋ حالگە جەتىپ جانە ومىردەگى ءوز ءمانىن تابۋ ءۇشىن ءومىرىمىزدى قۇرايتىن، ءبىر قاراعاندا ۇساق-تۇيەكتەردى باعالاي ءبىلۋدى ۇيرەنۋ وتە ماڭىزدى.
كايدزەن
بۇل جاپوندىق كاسىپورىنداردا قولدانىلاتىن ۇزدىكسىز جەتىلدىرۋ ادىستەمەسى - ۇزدىكسىز جەتىلدىرۋدىڭ بەس قاعيداسىنا نەگىزدەلگەن تۇتاس جۇيە. دەگەنمەن، كۇندەلىكتى ومىردە كايدزەن كوبىنەسە «ءبىر مينۋت قاعيداسىنا» دەيىن جەڭىلدەتىلگەن.
بۇل ءسىزدىڭ ۇزاق ۋاقىتتان بەرى جاسالۋ كەرەك نەمەسە جاساعىڭىز كەلەتىن، ءبىراق ءالى دە ناتيجە بەرمەگەن ىسىڭىزگە كۇنىنە كەمىندە ءبىر مينۋت ۋاقىت ارناۋ دەگەندى بىلدىرەدى. شەت ءتىلىن ۇيرەنۋ، سپورت، توقىما توقۋ جانە ت. ب. ءبىر مينۋت وتە از جانە وتە وڭاي. ەڭ باستىسى - تۇراقتى اينالىسۋ. ءبىر مينۋت بەس مينۋتقا، سوسىن جيىرما، ودان سوڭ جارتى ساعاتقا ۇزارادى... وسىلايشا، كىشكەنتاي قادامنان جاپوندىقتار ءومىردى جاقسى جاققا وزگەرتەتىن ادەتتەرگە وڭاي قول جەتكىزەدى.
سالاۋاتتى تاماقتانۋ
جاپوندىقتار ەڭ دەنى ساۋ ۇلت بولىپ سانالادى، جاپونيادا ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 83,3 جاستى قۇرايدى. ەۋروپالىق ساراپشىلار جاپونداردىڭ ۇزاق ءومىر ءسۇرۋى مەن دەنساۋلىعىن ەڭ الدىمەن دۇرىس تاماقتانۋمەن بايلانىستىرادى.
ولار ەشقاشان ارتىق تاماق جەمەيدى. جاپوندىقتاردىڭ ديەتاسى نەگىزىنەن بالىق، كۇرىش، سويا، تەڭىز بالدىرى، جاڭا پىسكەن جەمىستەر، كوكونىستەر مەن كوك شوپتەن تۇرادى. ومەگا-3 پوليقانىقپاعان قىشقىلدارعا باي بالىقتى پايدالانۋ جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ الدىن الادى.
تاماق تانۋ مانەرى دە ماڭىزدى. از مولشەردە تاماق ءىشۋ جانە تاياقشالارمەن تاماقتانۋ تەز تويىپ، اشتىقتى سەزىنبەۋگە كومەكتەسەدى.
دەنساۋلىقتىڭ كەلەسى قۇپياسى - سۇيىقتىقتى جەتكىلىكتى مولشەردە تۇتىنۋ. جاپوندىقتار كوك شايدى ءسۇيىپ ىشەدى. ونىڭ قۇرامىندا اعزانىڭ قارتايۋ پروتسەسىن باسەڭدەتەتىن، جۇرەك- قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ جانە قاتەرلى ىسىك كلەتكالارىنىڭ كوبەيۋىنىڭ الدىن الاتىن انتيوكسيدانتتاردىڭ كوپ مولشەرى بار.
