دونباسستاعى سوعىسقا كۇن سايىن 5 ميلليون دوللار جۇمساپ جاتىرمىز- ۋكراينا پرەزيدەنتى
ونىڭ ءسوزى شىمبايىنا قاتتى باتاتىنىن سەزگەن «الگى بىرەۋلەر» ۋكراينا باسشىسى سويلەگەن تۇستا شىداي الماي زالدان شىعىپ كەتتى. بۇل «بىرەۋلەر» - ۆيتالي چۋركين باستاعان رەسەيلىك دەگەگاتسيا وكىلدەرى.
مۇنىسىن رەسەيلىك ديپلوماتتار «پوروشەنكونىڭ تىم اشىق ساياسيلاندىرىلعان مالىمدەمەلەرىنە قارسىلىق ءبىلدىرۋ» دەپ باعالاپتى. ءبىراق بۇل سىرت كوزگە قارسىلىق ەمەس، اشى شىندىققا توزە الماي قاشۋ بولىپ كورىندى.
پەتر پوروشەنكونىڭ ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ تورىندە ايتقان ءسوزىن زالدان شىعىپ كەتكەن الگى رەسەيلىك ديپلوماتتاردىڭ ءبىرى «كۇن تارتىبىنەن اۋىتقىپ كەتكەن، اگرەسسياعا تولى» دەپ باعالاپتى. راسىندا دا، ۋكراينا پرەزيدەنتىنىڭ ءسوزى اگرەسسياعا تولى بولماسا دا، اگرەسسوردىڭ قيتىعىنا تيەتىندەي ۋىتتى، اشى شىقتى. «23 جىلدىڭ ىشىندە ءبىز (ريو- دە- جانەيرودا 1992 - جىلعى ب ۇ ۇ ساميتىنەن بەرى - رەد. ) كوپتەگەن وڭ تاجىريبە جينادىق، ءبىراق جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن دە تاتىپ كوردىك. ويتكەنى تەرروريزم مەن سوعىستىڭ جاقتاۋشىلارى الەمنىڭ تۇكپىر- تۇكپىرىندەگى پروگرەسكە قارسىلىق تانىتتى. بۇگىنگى سامميتتە بەلگىلەگەن ماقساتىمىز الەمنىڭ الداعى 15 جىلدىق دامۋىنا مۇمكىندىك اشادى»، - دەپ باستادى ول.
ارمەن قاراي وسى ماقساتتارىنا توقتالعان ول بۇعان كەدەرگى كەلتىرەتىن جايتتاردى دا ءسوز ەتتى. «مىڭجىلدىقتىڭ ماقساتىنا جەتۋ ءۇشىن ەركىندىك پەن بەيبىتشىلىك اۋاداي قاجەت ەكەنىن ۋكراينانىڭ اشى مىسالى كورسەتتى. جارىلىس بولىپ جاتقان، بەيبىت حالىق قىرىلىپ جاتقان جەردە تۇراقتى دامۋعا قول جەتكىزە المايسىڭ. ءبىر حالىقتى قاناۋدى وزگە حالىقتى قورعاۋمەن اقتايتىن، ادامنىڭ قۇقىعى مەن ەركىندىگىن تاپتايتىن باسقىنشىل يدەولوگتار بيلىك ەتكەن جەردە دامۋعا جەتە المايسىڭ».
پوروشەنكو مىڭجىلدىقتىڭ دامۋ ماقساتىنا جەتۋ ءۇشىن بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ مەن ەركىندىكتى ورناتۋدى الەم بىرىگىپ قولعا الۋ كەرەكتىگىن ايتتى. «بۇگىندە ۋكراينا جۇيەلى رەفورمالاردى ەندىرىپ، ۋكراين حالقى تاڭداعان دەموكراتيالىق ەۋروپالىق دامۋ جولىن بۇزىپ- جارعىسى كەلەتىن رەسەي باسقىنشىلىعىنا قارسى تۇرۋى كەرەك».
ۋكراينا پرەزيدەنتى دونباسستاعى سوعىستىڭ ءار كۇنىنە 5 ميلليون دوللارداي شىعىن كەتەتىنىن ءمالىم ەتتى.
«رەسەيدىڭ قىرىم مەن دونباستاعى ساتقىن اننەكسياسىنىڭ ناتيجەسىندە مىڭداعان ادام قازا تاپتى. وتە قاجەتتى ينفراقۇرىلىم نىساندارى قيراتىلدى. ۋكراينا ءوزىنىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىنىڭ 1/5 بولىگىنەن ايىرىلدى. رەسەيدىڭ ۋكرايناعا قارسى اسكەري ءىس- قيمىلىنىڭ كەسىرىنەن ەكولوگيالىق جانە ەپيدەميالىق قاۋىپ- قاتەر مەن الۋمەتتىك وقشاۋلانۋ قاتەرى ءوستى. ۋكراينانىڭ شىعىسىنداعى جانە وعان جاپسارلاس اۋماقتارداعى سوعىس وشاعىندا حيميالىق زاتتار اسا قاۋىپتى. تەحنوگەندى اپاتتاردىڭ بولۋ قاۋپى بار»، - دەپ تۇيىندەدى ول.
سوندىقتان بۇل رەتتە ۋكراينا ب ۇ ۇ سوعىس جاعدايىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋعا الۋ ماسەلەسىن شەشۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. «سىرتقى باسقىنشىلىق كەدەيشىلىكتىڭ جاڭا تۇرىنە اكەپ سوقتىردى. بۇل - اياق استىنان، كۇتپەگەن جەردەن تۋىنداعان كەدەيشىلىك. بۇگىندە بۇل ۋكراينانىڭ ءوز ىشىندە كوشىپ- قونىپ جۇرگەن 1,5 ميلليون حالىققا اسەر ەتىپ وتىر»، - دەدى پ. پوروشەنكو.
پ. پوروشەنكو 1,5 ميلليون ۋكرايندىقتىڭ باسىنداعى جاعداي - ۋكراينانىڭ عانا ەمەس، ايماقتىڭ، ءتىپتى بۇكىل الەمنىڭ ماسەلەسى ەكەنىن ايتا كەلە، دونباسستاعى سوعىسقا جۇمساپ وتىرعان 5 ميلليون دوللاردى سولاردىڭ مۇقتاجدىقتارىنا، ەلدىڭ دامۋىنا باعىتتاۋعا بولار ەدى دەگەن ءۋاجىن كەلتىردى.
ونىڭ سوزىندە ءىشتى جىلىتقان تاعى ءبىر نارسە - ۋكراينانىڭ ءبىرتۇتاستىعى تولىعىمەن قالپىنا كەلتىرىلەدى دەگەن ءسوزى. «اسكەري باسقىنشىلىق توقتاعان سوڭ، بەيبىتشىلىك ورناپ، ۋكراينا دونباسس پەن قىرىمدى قايتارعان سوڭ ميلليونداعان ادامعا قالىپتى ءومىر سۇرۋىنە قايتىپ ورالۋعا كومەكتەسۋ، ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى قالپىنا كەلتىرۋ وتە ماڭىزدى. ەلىمىز بۇل قيىندىقتى جەڭىپ شىعىپ، وسى ءىس- شارالاردى اتقارۋعا ءازىر، ءوز سەرىكتەرىن دە بۇل باعىتتاعى ارىپتەستىككە شاقىرادى»، - دەپ قورىتتى پ. پوروشەنكو.
رەسەيدىڭ اقپارات اگەنتتىكتەرىنىڭ قۇپيا اقپارات كوزى «پوروشەنكو سويلەگەن كەزدە رەسەيلىك دەلەگاتسيا شىعىپ كەتكەنىمەن، ءبىر ديپلومات قالدى. رەسەيلىك تاراپ ءوز قارسىلاستارىن سوڭىنا دەيىن تىڭداپ، قارىمتا جاۋاپ قايتارۋ ءۇشىن ولاردىڭ سوزدەرىن نازارعا الاتىن ادەتى بار»، - دەپتى. زالدان بەزىپ شىققان رەسەيلىكتەردىڭ الگى ديپلوماتتى جالعىز ءوزىن تاستاپ كەتكەندەگىسى «اياعىنا دەيىن تىڭداپ، بىزگە ايتىپ بەر، ارعىسىن اقىلداسىپ شەشەرمىز» دەگەن ماقسات بولسا كەرەك.
ا. ەسىم.
«جاس الاش» گازەتى
