جئلئنا 4-8 ميلليارد دوللاردئ دالاعا شاشئپ كةلئپپئز

 استانا. 11 - قازان. قازاقپارات - بذگئنگئ كذنئ الةمدة قازبا بايلئقتار، مذناي، كومئر قورلارئ سياقتئ تابيعي رةسؤرستار اسا تاپشئ. جاعداي كةرئ كةتپةسة، تذزةلمةيتئنئ انئق. ويتكةنئ سارقئلمايتئن دذنية جوق.

جئلئنا 4-8 ميلليارد دوللاردئ دالاعا شاشئپ كةلئپپئز

سونئ بئلة تذرا ءبئز تابيعي رةسؤرستاردئ ءتيئمسئز پايدالانئپ، ةكونوميكامئزعا جئل سايئن 4-8 ميلليارد دوللار (!) كولةمئندة زيان كةلتئرئپ جاتادئ ةكةنبئز. «ةگةر ءبئز مذنداي كةلةثسئزدئكتئث جولئن الماساق، تابيعي رةسؤرستاردئ دذرئس ذنةمدةمةسةك، وندا 2030 - جئلعا قاراي قازئرگئ 4-8 ميلليارد دوللارئمئز شامامةن 14 ميلليارد دوللارعا جةتؤئ عاجاپ ةمةس»، - دةيدئ ق ر قورشاعان ورتانئ قورعاؤ ءمينيسترئ نذرلان قاپپاروأ. وسئ ؤاقئتقا دةيئن قانشا بايلئعئمئزدئ ئسئراپ قئلعانئمئز ءبئر اللاعا ايان، ايتةؤئر ذكئمةت بذل ماسةلةنئ ةندئ مئقتاپ قولعا الماقشئ.

بولئنگةن قارجئ ءتيئمدئ جذمسالسا...

قازبا بايلئقتاردئ يگةرؤدئث جاهاندئق كذرةسئ قارقئن العان زامان قازئر. سول سياقتئ قازاقستان ءذشئن دة تابيعي رةسؤرستار ةلدئث ةكونوميكاسئن كوتةرؤدئث ةث ءتيئمدئ كوزئ. ةلئمئز - تابيعي رةسؤرستار قورئ جاعئنان التئنشئ ورئندا تذرعان مةملةكةت. كةيبئر ساراپشئلاردئث ايتقاندارئ شئندئققا جاناسسا، بارلانعان كةن ورئندارئ شامامةن 10 تريلليون دوللارعا باعالانسا كةرةك. ال قازاقستاننئث ءتذرلئ مينةرالدئق شيكئزاتتئث كوپ قورئ شوعئرلانعان ةل ةكةندئگئ راس. گةولوگيالئق بارلاؤ جذمئستارئنئث جاثا كةشةندئ تذجئرئمداماسئن قابئلداؤ قاجةتتئگئ وسئدان تؤئنداعان. 3-تاؤ-كةن مةتاللؤرگيا كونگرةسئ بارئسئندا قازئرگئ ق ر پرةمةر-ءمينيسترئ سةرئك احمةتوأ:

- ةلئمئز ءتذرلئ مينةرالدئق شيكئزاتقا باي. سوعان وراي ةلئمئزدة تةمئر، مارگانةس كةنئ، حروم، ءتذرلئ-ءتذستئ مةتالدار كةنئ، قالايئ كةنئن، تيتان مةن التئن كةنئن ءوندئرؤ مةن وثدةؤ جذمئستارئ جذرگئزئلئپ جاتقانئن اتاپ ءوتؤ كةرةك. بذدان بولةك، سوثعئ جئلدارئ گةولوگيالئق بارلاؤ جذمئستارئنئث اؤقئمئ ءوندئرؤشئ رةسؤرستاردئ تولئعئمةن جابا الماعانئ بايقالدئ. سوندئقتان دا جاثادان قابئلدانعان باعدارلاما اياسئندا مةملةكةت تاراپئنان كةن ورئندارئن يگةرؤمةن قوسا، گةولوگيالئق بارلاؤ جذمئستارئن تياناقتئ ذيئمداستئرؤعا دا كوثئل بولئنبةك. بذل تاؤ-كةن مةتاللؤرگيالئق ءوندئرئستئ جاثا شيكئزاتپةن قامتؤعا مذمكئندئك بةرةدئ، - دةپ مالئمدةگةن بولاتئن.

سول تذجئرئمداما قابئلداندئ. ةندئ سول قازبا بايلئقتاردئ بارلاپ، يگةرؤ ءذشئن ذكئمةت 2019 - جئلعا دةيئن مةملةكةتتئك بيؤدجةتتةن 164 ميلليارد تةثگة بولمةكشئ. بذل تؤرالئ جؤئردا وتكةن KAZENERGY VIII  ةؤرازيالئق فورؤمدا ق ر ي ج ت م گةولوگيا جانة جةر قويناؤئن پايدالانؤ كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ ب.نذرابايةأ مالئمدةگةن بولاتئن. شئنئمةن دة، قارجئ تاپشئلئعئنان قازبا بايلئقتاردئ يگئلئگئمئزگة جاراتا الماي وتئرعان جايئمئز جوق ةمةس. ماسةلةن، بوكسيتتئث، تةمئردئث، ؤراننئث، قورعاسئن مةن مئرئشتئث، كومئردئث جانة التئن مةن كذمئستئث، أانادي مةن أولفرامنئث كةن ورئندارئ مول وثتذستئك قازاقستان وبلئسئنا ءدال قازئر بارلانعان كةن ورئندارئ مةن گةولوگيالئق بارلاؤ قذرئلئستارئن يگةرئپ، بولجامدئق رةسؤرستاردئ ونةركاسئپتئك ساناتتارعا وتكئزؤ ئانة ولاردئ وندئرئستئك نةگئزدة يگةرؤ ءذشئن شامامةن 2 ميلليارد ا ق ش دوللارئ قاجةت ةكةن. بذل - ءبئر وثئردةگئ عانا جاعداي. ايتا بةرسة، قاراجاتقا تئرةلئپ تذرعان پروبلةما بارلئق ايماقتارعا ءتان.

ينأةستور تارتؤدئث جولئ كوپ

مذنداي اؤقئمدئ ئستةردئ ينأةستورلاردئث كومةگئنسئز شةشپةسة تاعئ بولمايدئ. سول سةبةپتئ ينأةستورلار تارتؤدئث بارلئق جولدارئ قاراستئرئلؤدا. سونئث ءبئر ءتيئمدئ جولئ - قازاقستاننئث ينأةستيسيالئق مذمكئندئكتةرئ تؤرالئ حالئقارالئق تةلةارنالار ارقئلئ بةينةروليكتةر تاراتؤ. مذنداي ءذردئس كوپتةگةن ةلدةردئث تاجئريبةسئندة بذرئننان بار.

«قازاقستانعا ينأةستيسيا سالئثئزدار!» اتتئ بةينةروليكتئ قازئر الةم حالئقارالئق CNN, Euronews جانة Bloomberg سياقتئ تةلةارنالارئنان كورئپ وتئر. ينأةستورلار نازارئنا ءئلئنئپ وتئرعان قازاقستان تؤرالئ بةينةروليك الةمدئك حابار تاراتؤدا 2011 - جئلدان باستاپ بةرئلئپ كةلةدئ. ناتيجةسئندة روليك ترانسلياسياسئ كةزئندة ذلتتئق ينأةستيسيالئق أةب-سايتتئ قاراؤ سانئ ايئنا 7،5 مئثعا جةتكةن (بذل ورتاشا كورسةتكئشتةن ءبئر جارئم ةسة ارتئق). تذتاستاي العاندا، 2،5 جئل بويئ ينتةرنةت-رةسؤرسقا 170 ةلدةن 236 مئثعا جؤئق كورةرمةن قئزئعؤشئلئق تانئتئپ، الةؤةتتئ ينأةستورلار سايت ارقئلئ 180 سذرانئس جئبةرگةن. جالپئ، الةؤةتتئ ينأةستورلار سالاتئن قاراجاتتئ قوسئپ ةسةپتةگةندة گةولوگيالئق بارلاؤعا قاراستئرئلئپ وتئرعان قارجئ 490 ميلليارد تةثگةگة دةيئن جةتؤئ مذمكئن دةپ بولجاپ وتئر قذزئرلئ مينيسترلئك.

ءبئر قؤانتارلئعئ، قازاقستان ةكونوميكاسئنا ةلةؤلئ قاراجات سالعئسئ كةلةتئندةر جوق ةمةس. مئسالئ، گةرمانيا قازاقستاننئث مينةرالدئ شيكئزات بازاسئنئث دامؤئنا ايتارلئقتاي قئزئعؤشئلئق تانئتؤدا. سول سياقتئ وثتذستئك كورةيا مةن قئتاي دا قذلشئنئپ وتئر. ءسوز بولئپ وتئرعان قوماقتئ قارجئ نةگئزئنةن «تئث» كةن ورئندارئنا سالئنباق.

ذكئمةت ءذمئت ارتقان باعدارلاما

تاعئ ءبئر ايتا كةتةتئن جايت، ذكئمةت ةكئ جةپ بيگة شئقپاقشئ، ياعني 2014 - جئلدان باستاپ گةولوگيالئق بارلاؤ جذمئستارئن جةدةل تذردة شاعئن قالالار توثئرةگئندة جذرگئزبةككة نيةتتئ. وسئلاي ءبئر جاعئ قازبا بايلئققا ية بولئپ، ةكئنشئ جاعئ شاعئن قالالاردئ دامئتپاقشئ. بذل جايئندا ق ر وثئرلئك دامؤ أيسة-ءمينيسترئ سةرئك جذمانعارين بئلاي دةگةن بولاتئن:

- ةث الدئمةن، ءبئر كاسئپورئنعا تاؤةلدئ بولعان مونوقالالاردئث ةكونوميكاسئن ءارتاراپتاندئرؤ قاجةت بولئپ تذر. راس، رةسمي دةرةكتةرگة سذيةنسةك، قازاقستاندا 100 گة تاياؤ شاعئن قالا بار ةكةن. سولاردئث ئشئنةن تئثعئلئقتئ زةرتتةؤدئث ناتيجةسئندة، شامامةن 1،5 ميلليون ادام تذراتئن 27 مونوقالانئ انئقتاپ، «2012-2020 جئلدارعا ارنالعان مونوقالالاردئ دامئتؤ باعدارلاماسئنا» ةنگئزدئك. شاعئن قالالار كوپ شوعئرلانعان ءوثئر - قاراعاندئ وبلئسئ. بذل ايماقتان سةگئز مونوقالا باعدارلاماعا ةندئ. ولار - تةمئرتاؤ، جةزقازعان، ساتبايةأ، بالقاش، اباي، ساران، شاحتينسك، قاراجال. پاألودار وبلئسئنان ةكئ قالا بار: ةكئباستذز، اقسؤ قالالارئ. سونداي-اق قوستاناي وبلئسئنان رؤدنئي، جةتئقارا، ليساكوأسك، ارقالئق، ال شئعئس قازاقستان وبلئسئنان ريددةر، سةرةبريانسك، زئريانوأسك، كؤرچاتوأ قالالارئ اتالعان باعدارلاماعا ةندئ. جامبئل وبلئسئنان - ةكةؤ: جاثاتاس پةن قاراتاؤ. قالعان وبلئستاردان ءبئر شاعئن قالادان قاراستئرئلعان. ولار: باتئس قازاقستان وبلئسئنان - اقساي، اتئراؤ وبلئسئنان - قذلسارئ، ماثعئستاؤ وبلئسئنان - جاثاوزةن، اقتوبة وبلئسئنان - حرومتاؤ، اقمولا وبلئسئنان - ستةپنوگورسك، وثتذستئك قازاقستان وبلئسئنان - كةنتاؤ، الماتئ وبلئسئنان - تةكةلئ قالاسئ. ق ر وثئرلئك دامؤ أيسة-ءمينيسترئ سةرئك جذمانعاريننئث بذل مالئمدةمةسئنة ايرئقشا توقتالؤئمئز جايدان-جاي ةمةس. بايقاپ وتئرعاندارئثئزداي، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ ذكئمةتئنئث قاؤلئسئمةن بةكئتئلگةن «2012-2020 - جئلدارعا ارنالعان مونوقالالاردئ دامئتؤ باعدارلاماسئنا» ةنگةن قالالار تئزئمئندة، نةگئزئنةن، كةن ورئندارئ بار ايماقتار. الايدا كةيبئر ساراپشئلار وعان قارسئ. ءوز كةزةگئندة ولار:

- ئرئكتةلئپ الئنعان شاعئن قالالاردئث دةنئ كةن ورئندارئ بار ايماقتار ةكةنئ راس. باعدارلامانئث كوزدةگةن ماقساتئنئث نةگئزگئسئ دة سول، ياعني كةن ورئندارئ بار قالالاردئ قالپئنا كةلتئرؤ. توز-توزئ شئعئپ، قاثئراپ بوس تذرعان شاعئن قالالارعا قانشا قارجئ سالساث دا، قالپئنا كةلمةيدئ. شاعئن قالالاردئ قالپئنا كةلتئرؤدئ ةمةس، حالئقتئ ونةركاسئپتةرئ قارقئندئ جذمئس ئستةپ تذرعان، الةؤمةتتئك-ةكونوميكالئق تذراقتئ جةرلةرگة كوشئرگةن ءجون. قارجئنئ سوعان بولگةن ءتيئمدئ، - دةيدئ. قالاي بولعان كذندة دة، «2012-2020 - جئلدارعا ارنالعان مونوقالالاردئ دامئتؤ باعدارلاماسئ» قانداي ناتيجة بةرةتئنئن ؤاقئت كورسةتة جاتار.

گةولوگيالئق بارلاؤعا كةدةرگئ كةلتئرئپ وتئرعان تاعئ ءبئر ءتذيئندئ ماسةلة - حالئقارالئق ستاندارتتار دةثگةيئندة زةرتتةؤلةر جذرگئزةتئن وتاندئق عئلئمي ورتالئقتئث جوقتئعئ. ونئث ذستئنة سوثعئ كةزدةرئ قازاقستانعا اأستراليا، كانادا، ا ق ش، رةسةي، قئرعئزستان سياقتئ وزگة دة مةملةكةتتةردئث زةرتحانالارئندا زةرتتةؤ جذرگئزؤ مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ بولئپ تذر. بذل كوكةيكةستئ ماسةلة پارلامةنت قابئرعاسئندا دا قارالعان بولاتئن. مينةرالدئ رةسؤرستاردئ دامئتؤ بويئنشا 2020 - جئلعا دةيئن جوسپارلانعان كةشةندئ باعدارلامانئ جذزةگة اسئرؤ ءذشئن بئزگة ءبئرئنشئ كةزةكتة گةولوگيالئق، زةرتحانا-ساراپتامالئق، گةوحيميالئق، عئلئمي-وندئرئستئك زةرتتةؤلةردئ جذرگئزؤگة، گةولوگيالئق جذمئستاردئ جوسپارلاؤعا جانة جوبالاؤعا، سونئمةن قاتار گةولوگيالئق مالئمةتتةردئ تالداؤ جانة جيناقتاؤدئ جذزةگة اسئرؤعا، كومپيؤتةرلئك مودةلدةؤ جانة تاعئ باسقا جةر قويناؤئن پايدالانؤ سالاسئنداعئ جذمئستاردئ جذزةگة اسئرؤعا مذمكئندئك بةرةتئن ورتالئققا ءزارؤ بولعان ةدئك، ق ر ي ج تم «قازگةولوگيا» ا ق قاتئسؤئمةن مةملةكةت باسشئلئعئ نازاربايةأ ؤنيأةرسيتةت بازاسئندا ءسوز بولئپ وتئرعانداي گةولوگيالئق زةرتتةؤ ورتالئعئن قذرؤ تؤرالئ شةشئم قابئلدادئ. وسئلاي بذل ماسةلة دة وث شةشئمئن تاپقانداي. اتالعان ورتالئققا جذكتةلئپ وتئرعان ذلكةن مئندةت - رةزةرأتئك كةن ورئندارئن اشؤ.

 

اأتور: ءلاززات بيلان

«الاش ايناسئ» 

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى