الماتىدا قازىبەك ءبيدىڭ 350 جىلدىعىنا وراي تۇسىرىلگەن فيلم كورسەتىلدى - فوتو
قازىبەك ءبيدىڭ 350 جىلدىق مەرەيتويىنا ورايلاستىرىلعان بۇل دەرەكتى تۋىندى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا تۇسىرىلگەن، دەپ حابارلايدى قازاق فيلمنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.
فيلمنىڭ سەناري اۆتورلارى ءارى رەجيسسەرلەرى دراماتۋرگ، رەجيسسەر عازيز ناسىروۆ پەن كينودراماتۋرگ، ونەرتانۋشى ەرلان تولەۋتاي. اۆتورلار بۇعان دەيىن شىعارماشىلىق بىرلەستىكتە «ءمادي باپي ۇلى» جانە «تاتتىمبەت قازانعاپ ۇلى» اتتى دەرەكتى فيلمدەردى تۇسىرگەن.
- اۋەلى قاراعاندى وبلىسىن كوكتەي ءوتىپ، سونان سوڭ پاۆلودار وبلىسىنا شىقتىق. بۇل ولكەلەردە قازىبەك ءبي بابامىزدىڭ تابانىنىڭ ءىزى قالعان. سونداي- ق، وڭتۇستىك قازاقستان مەن قىزىلوردا وبلىستارىندا دا تۇسىرىلىمدەر جۇرگىزدىك. سونان سوڭ، استانا اسىپ، قاز داۋىستى قازىبەك ءبيدىڭ ءومىرى مەن قوعامدىق قىزمەتىن زەرتتەگەن عالىمدارمەن سۇحباتتاستىق. ۇلى بيدەن قالعان جالعىز جادىگەر - التىن زەرلى شاپاندى تاسپالادىق. قايتا اينالىپ، قاز داۋىستى قازىبەك ءبيدىڭ 350 جىلدىق تويىنا قاتىستىق، - دەدى سەناري اۆتورى ءارى فيلمنىڭ تەڭ رەجيسسەرى ەرلان تولەۋتاي.
فيلمدە قىتاي مەن رەسەيدىڭ مۇراعاتىنان قازىبەك بيگە قاتىستى دەرەكتەر مەن ەل اۋزىنداعى اڭىزدار قولدانىلعان. تاريحي قۇجاتتارمەن قاتار، قويىلىمدىق ساحنالار ەنگىزىلگەن بۇل فيلمگە ەلىمىزدىڭ تەاتر جانە كينو اكتەرلەرى تۇسكەن. قازىبەك ءبيدىڭ رولىنە ق ر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، اكتەر، كەرەي حان رولىمەن قالىڭ كورەرمەنگە تانىلعان قايرات كەمالوۆ شاقىرىلعان. سونىمەن قاتار، فيلمدە الدابەك شالبايەۆ، سايات مەرەكەنوۆ، ىڭكار ءابدىراش، زارينا كارمەن جانە ابىلاي حاننىڭ ۇرپاعى ابىلاي قاشقىنبايەۆ تا بوي كورسەتكەن.
ال فيلمنىڭ باستى كەيىپكەرلەرىنىڭ ءبىرى - قازىبەك ءبيدىڭ ۇرپاعى، بەلگىلى قوعام قايراتكەرى، انتيادرولىق قوزعالىستىڭ بەلسەندى مۇشەسى، سۋرەتشى كارىپبەك كۇيىكوۆ.
- قاز داۋىستى قازىبەك ءبي 1764-جىلى اقپان ايىندا قايتىس بولعاندا قىس قاھارلى، قار قالىڭ بولعاندىقتان، جەر اياعى كەڭىگەنشە دەپ بالاسى بەكبولات پەن ەدىگە بيلەر ۇلى ءبيدىڭ ءمايىتىن سورەگە ساقتاۋعا ۇيعارعان. وسى قىس ايىندا بولعان وقيعانى سۋرەتتەۋ ءۇشىن الاتاۋدىڭ ءبىر اسقار بيىگى - 3800 مەترلىك «مولودەجنىي» اتالاتىن بيىك شىڭىنا شىعىپ، التى قانات ءۇي تىكتىك. ويتكەنى مەزگىل تامىزدىڭ سوڭى، الاتاۋعا قار ءتۇسىپ ۇلگەرمەگەندىكتەن، وسىلاي جاننان بەزىپ، ماڭگى مۇزدىقتارعا كوتەرىلۋگە ءماجبۇر بولدىق. الاتاۋدىڭ قۇلاما جارتاستى، ءتۇپسىز شىڭىراۋلارىنان اسىپ وتكەنىمىزدىڭ ءوزى ءبىر عاجايىپ حيكايا، - دەدى ەرلان تولەۋتاي.
سەناري اۆتورلارى ءارى رەجيسسەرلەرى: عازيز ناسىروۆ، ەرلان تولەۋتاي، قويۋشى وپەراتورلارى - ساپار كويچۋمانوۆ، مارس ۋماروۆ، ال كومپوزيتورى - ءابىلقايىر جاراسحان.
قازىبەك كەلدىبەك ۇلى - قازاق حالقىنىڭ XVII - XVIII عاسىرلارداعى ۇلى ءۇش ءبيىنىڭ ءبىرى، كورنەكتى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى. ول 1667-جىلى سىر بويىندا دۇنيەگە كەلگەن. ارعى اتالارى شانشار ابىز، بۇلبۇل، ءوز اكەسى كەلدىبەك - ەسىمدەرى ەلگە بەلگىلى ءادىل بيلەر بولعان.
قاز داۋىستى قازىبەكتىڭ وقىعان جەرلەرى، العان ءبىلىمى تۋرالى ناقتى دەرەك جوق. دەگەنمەن، ەل اۋزىنداعى اڭگىمە، اڭىزدار مەن بيدەن جەتكەن شەشەندىك سوزدەر ونىڭ ءوز زامانىندا ءبىلىمدى دە جەتەلى، حالىقتىڭ اۋىز ادەبيەتى مەن سالت-ءداستۇر، رامىزدەرىن، اتا جولى زاڭدارىن مەيلىنشە مول مەڭگەرگەن، وزىق ويلى، ءادىل دە كورەگەن، باتىل دا باتىر ادام بولعاندىعىن ايقىن اڭعارتادى. ادىلدىگى مەن العىرلىعى ءۇشىن تاۋكە حان قازىبەكتى ورتا ءجۇزدىڭ باس ءبيى ەتكەن. ءبي ءاز تاۋكەنىڭ تۇسىندا حان كەڭەسىنىڭ بەلدى مۇشەلەرىنىڭ ءبىرى بولسا، سامەكە، ابىلمامبەت، ابىلاي ەل بيلەگەن كەزەڭدەردە دە مەملەكەت باسقارۋ ىسىنە ءجيى ارالاسىپ، ىشكى-سىرتقى ساياساتتا اقىل-كەڭەستەر بەرىپ وتىرعان. سونداي-اق، تولە ءبي جانە ايتەكە بيمەن بىرلەسىپ، حالقىمىزدىڭ ادەت-عۇرىپتارىنا سۇيەنە وتىرىپ «جەتى جارعىنى» شىعارعان.
