قازاقتىڭ قىز-جىگىتتەرى 30 عا كەلسە دە نەگە وتاۋ قۇرماي ءجۇر؟
سەبەبى، كۇن ساناپ ەلىمىزدە وتاۋ قۇرماي وڭ جاقتا وتىرعان قىز بەن، وتىزدى القىمداعان جىگىتتەردىڭ قاراسى كوبەيىپ كەلەدى دەپ حابارلايدى NUR. KZ پورتالى.
ستاتيستيكا اگەنتتىگىنىڭ 2009-جىلى جۇرگىزگەن ساناعى بارىسىندا قازاقستاندا جاسى 30 دان اسسا دا، وتباسىن قۇرماعان 798000 ازامات انىقتالىپتى. سودان بەرى بۇل سان وسپەسە كەمىگەن ەمەس.
بۇل سوڭعى ۋاقىتتا قازاقستاندى عانا ەمەس، الەمدى جايلاعان باستى پروبلەمانىڭ ءبىرى بولىپ بارادى. ءتىپتى عالىمدار ادامداردى زەرتتەۋ بارىسىندا وتباسى قۇرماي جالعىز ءومىر ءسۇرۋ، تەمەكى تارتىپ، اراق ءىشۋ سەكىلدى زياندى ادەتكە اپارادى، سونداي-اق جالعىزباستىلار ۇزاق جاسامايدى دەگەن قورىتىندىعا كەلگەن بولاتىن.
دەسە دە زەرتەۋشىنىڭ ءسوزى دە، ءتىپتى ءومىر اعىسى دا ەلىمىزدەگى ءسۇربويداقتاردىڭ ەرتە ۇيلەنۋىنە تۇرتكى بولماي وتىر. NUR. KZ پورتالى جاستارى 30 دىڭ ار جاق، بەر جاعىنداعى ونشاقتى وتباسى قۇرماعان ازاماتپەن تىلدەسىپ، ءسۇربويداق بولۋدىڭ سەبەبىن ءبىلىپ كوردى.
«جىگىتتەر جاسى ۇلكەن قىزداردى ەمەس، كەشە وقۋ بىتىرگەن بويجەتكەندەردى تاڭدايدى»
گۇلنارا ءابدىحالىق (35 جاستا) - مەيرامحانا اكىمشىسى.
«25 جاسقا جەتكەنشە ءوزىم تۇرمىس قۇرعىم كەلمەدى. مانساپ قۇرىپ، تاپقان تابىسىمدى اتا-اناما بەرىپ كومەكتەستىم. ال 25 پەن 30 دىڭ اراسىنداعى ۋاقىتتىڭ قالاي ءوتىپ كەتكەنىن بىلمەيمىن. 25 جاستان اسقان سوڭ جىگىتتەرگە دەگەن سەنىم ازايادى. ءسوز سالعان جىگىتتەر الداپ كەتە مە دەگەن قورقىنىش باسىم، كەيبىرى مەن ءۇشىن جالقاۋ، ءتىپتى اراسىندا مەنىڭ جەكە باسىما ەمەس قىزمەتىمە، تابىسىما قىزىعاتىن سياقتى كورىندى.
سولاردى سارالاپ ءجۇرىپ 35 كە كەلىپ قالدىم. ەشقاشان جىگىتتىڭ تۇرىنە قاراعان ەمەسپىن، «سۇيگەن سۇلۋ» دەگەن تۇسىنىك مەندە. ال قازىر تۇرمىسقا شىققىم كەلسە دە مۇمكىندىك وتە از. سەبەبى، مەنىڭ قاتارىمداعى باسى بوس جىگىت جوق. بار، ءبىراق ولار اجىراسقاندار. ال مەن جارىمنىڭ ءوزىم سەكىلدى بۇرىن وتاۋ قۇرماعانىن قالايمىن. ال ءسۇربويداق جىگىتتەر جاسى ۇلكەن قىزدى ەمەس، جوعارى وقۋ ورنىن كەشە بىتىرگەن، جاس قىزداردى عانا تاڭدايدى»، - دەيدى ول.
ءبيبىنۇر جۇمانوۆا - اۋدارماشى (34 جاستا).
«ستۋدەنت كەزدە، وقۋ بىتىرگەن سوڭ پاتەردەن پاتەرگە كوشىپ، ابدەن شارشادىم. وسى قيىنشىلىقتى ءوزىم عانا كورسەم دەپ تىنباي جۇمىس ىستەپ، وسى جاسقا كەلدىم. شىنى كەرەك نە العان باسپانا جوق، نە تيگەن كۇيەۋ جوق. قازىر جالعىز باسىم عانا. وتە قيىن. جوعارى ءبىلىمىم، جاقسى قىزمەتىم بولسا دا جىگىتتەر ءۇشىن مەن كارى قىزبىن.
ءسوز سالعان ەركەك توقال نەمەسە كوڭىلدەس بولۋعا شاقىرادى. ءاربىر قىزدىڭ ارمانى - بالا ءسۇيىپ، سۇيىكتى جارىن كۇندە ءۇيىنىڭ تورىنەن كورۋ. مويىندايمىن، قازىر كۇيەۋگە تيۋ تۋرالى ءۇمىتىم ازايدى. سول ءۇشىن دە قارتايىپ كەتپەي تۇرعاندا ءوزىم ءۇشىن بالا تۋىپ السام دەگەن ويىم بار. جاس كەزىڭدە نەگە ۇيلەنبەدىڭ دەگەندەرگە ايتارىم - ەگەر سونداي مۇمكىندىك بولسا، وسىلاي جالعىز جۇرمەس ەدىم عوي»، - دەيدى اۋدارماشى ءبيبىنۇر جۇمانوۆا.
«قىزدار - جەكە ءۇي، جاقسى كولىگىڭ جانە جالاقىسى جوعارى جۇمىسىڭا دا قارايدى»
«جاسىڭ 25 تەن اسقان سوڭ قىزدارعا دەگەن كوزقاراس، قوياتىن تالاپ تا كوبەيىپ كەتەدى ەكەن. بۇل جاستا ەر ازاماتتار ءوز كيىمىن ءوزى جۋىپ، تاماقتى دا جاساي الادى. سوندىقتان ەر جىگىت ايەلدەن ەرەكشە قاسيەت ىزدەيدى. ونىڭ ىشىندە يماندىلىق، ءۇيدىڭ بەرەكەسىن كىرگىزەتىن پىسىقتىعى، ەر ازاماتپەن ويى ءبىر جەردەن شىعادى ما دەگەن سەكىلدى ماسەلەلەر ءبىرىنشى ورىندا.
وسى كۇنگە دەيىن وتاۋ قۇرماعانىمنىڭ ەكى سەبەبى بار. ءبىرىنشىسى - ءوز يدەالىمداعى ارۋدى جولىقتىرمادىم جانە ماتەريالدىق جاعدايدى رەتتەۋ بولدى. ءبىراق، شىنى كەرەك ستاتيستيكا بويىنشا 1 جىگىتكە 5-10 قىز كەلەدى دەپ جاتقانىمەن، ونىڭ بارلىعى سەنىڭ تەڭىڭ، ومىرلىك جارىڭ ەمەس. كەرىسىنشە ماعان بويداق جىگىتتەردىڭ قاتارى كوپ سەكىلدى. سونداي-اق «زامانىنا قاراي ادامى» دەمەكشى قىزداردىڭ دا جىگىتكە قويار تالابى جوعارى. جەكە ءۇيىڭ، تۇراقتى جۇمىسىڭ، تابىسىڭ، ءتىپتى كولىگىڭىڭ بولعانىنا دەيىن قارايتىن جانە ءمان بەرەتىن قىزدار بار»، - دەيدى 28 جاستاعى تانىمال ەكونوميست، ءسۇربويداق ماقسات سەرالى.
ال جەكە كاسىپكەر ازامات زۇلقارناي ءسۇربويداقتاردىڭ كوبەيۋىنىڭ باستى سەبەبى تۇراقتىلىقتىڭ جوقتىعىنان دەيدى.
«ۇيلەنۋ وڭاي، ءۇي بولۋ قيىن» دەمەكشى قازاقستاندا وتاۋ قۇرعانداردان گورى اجىراسقانداردىڭ سانى باسىم. وسىنى كورىپ ويلاناسىڭ، بۇگىن شاڭىراق كوتەرىپ، ەرتەڭ شايقالىپ كەتپەۋىنە كىم كەپىل؟ ادامدا دا، قوعامدا دا تۇراقتىلىق جوق. ياعني، بۇگىن جاساعان كاسىبىڭ ەرتەڭ بولماۋى مۇمكىن، العان ايەلىڭ ەرتەڭ تاستاپ كەتپەۋى ءۇشىن ەڭ باستىسى ەرتەڭگى كۇنگە سەنىم جەتىسپەيدى.
شىنى كەرەك جىگىتتەردىڭ باسىم كوپشىلىگى ءۇي الىپ، ماتەريالدىق جاعدايىن رەتتەگەنشە جاستارى 30 عا تاقاپ قالادى. مەندە دە سونداي جاعداي. ءوز باسىم ءالى كۇنگە دەيىن جۇرەگىم قالاعان قىزدى كەزىكتىرمەدىم. جانۇيادا 10 بالامىز. قىزدارعا قويار تالابىم ومىرگە كوپ بالا اكەلۋ. ارينە بۇعان ەكىنىڭ ءبىرى كەلىسپەيدى. جاسى ءوزىم قاتارلاس قىزدار ءۇشىن وتباسىدا ۇيىتقى بولعاننان گورى، مانساپ قۇرىپ، اقشا تاپقان ماڭىزدىراق. ال جاس قىزدارعا ءوز باسىم ونشا سەنە بەرمەيمىن. سەبەبى، ولاردىڭ وتباسى قۇرۋعا دايىندىقتارى جوق»، - دەيدى جاسى 32 دەن اسقان الماتىلىق تۇرعىن.
ايبەك مۇقانبايەۆ (33 جاستا) - باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تۋماسى. الماتىعا 8 جىل بۇرىن كەلگەن. تەحنيكالىق ءبىلىمى بار جىگىت ەكى جۇمىس اتقارادى. ساعات تاڭعى 8 دەن تۇرعىن ءۇيدىڭ اۋلاسىن سىپىرادى، ال كەشكە دەيىن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆىنە تۇسكەن وتىنىشتەر بويىنشا سانتەحنيك بولىپ قىزمەت جاسايدى.
«اۋلا سىپىرعانىم ءۇشىن قىستا 40 مىڭ، ال سانتەحنيك قىزمەتىمە 75000 تەڭگە الامىن. جۇمىسىم تاڭعى 6-7 لەردە باستالىپ، كەشكە 1900 گە تامان بىتەدى. جالاقىمنىڭ جارتىسى پاتەر جالداۋ، ءىشىپ-جەمگە كەتسە، 45 مىڭ تەڭگەنى اي سايىن نەسيەگە قۇيامىن. انام اۋىرىپ، ەمدەتۋگە 3 جىل بۇرىن قوماقتى قارىز العان بولاتىنمىن. تۋىستارىمنىڭ ءبارى كۇن سايىن «ۇيلەن» دەپ ەسكەرتۋ جاسايدى. بىرىنشىدەن - ماعان تۇرمىسقا شىعا قوياتىن قىزدى كەزىكتىرمەدىم. ەكىنشىدەن - باسىمدا قوماقتى قارىز، ءوزىم پاتەر جالداپ تۇرامىن. ولاردى قالاي باعام دەگەن قورقىنىش بار. وسى 2 سەبەپ، مەنىڭشە ءالى كۇنگە بويداق جۇرگەنىمنىڭ»، - دەيدى ايبەك.
وتباسى قۇرۋعا ەڭ قولايلى كەز 18 بەن 23 جاس ارالىعى
ەلىمىزدە 30 دان اسقان بويداقتاردىڭ سانىنىڭ ارتۋىنا پسيحولوگتار دا الاڭداۋلى. پسيحولوگ ءدىلدا ساقتاعانوۆانىڭ سوزىنشە جالعىزباستىلىق ماتەريالدىق جاعدايعا بايلانىستى ەمەس، جەكە ادامنىڭ جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشۋىنان دەيدى.
«پسيحولوگيالىق تۇرعىدان الار بولساق، 30 عا كەلسە دە ۇيلەنبەۋدىڭ باستى سەبەبى - وتباسىلىق جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشۋ. ياعني، ۇيلەنۋ، بالالى بولۋ سىندى جاۋاپتى ىسكە مويىنسۇنعىسى كەلمەيدى. ەكىنشى جاعداي - ءسۇربويداقتاردىڭ وتباسىلىق تاربيەسىندە انالىق، اكەلىك رولدەردىڭ قالىپتاسپاۋى. كىشكەنتاي كەزىنەن اتا-انالارى بولاشاقتا جاقسى وتاعاسى، وتاناسى بولاسىڭ دەپ ۇيرەتپەگەننەن.
سوندىقتان ولاردا اكەلىك، انالىق سەزىم جوق. وسىلاردىڭ تايازدىعىنان وتباسىلىق قۇندىلىق جويىلىپ بارادى. بويداق جۇرگەن ادام ءوزىن ەركىن سەزىنەدى، سول ءۇشىن دە ءسان سەكىلدى كورىنەدى ادامدارعا. شىن مانىسىندە بۇل ۋاقىتشا قۇبىلىس. جالپى 30 دان اسىپ، وتباسى قۇرماعان ادامدار - سىرتتاي باقىتتى بولىپ كورىنگەنىمەن جان كۇيزەلىسىنە ۇشىراعاندار.
تابيعات زاڭى بويىنشا ەركەك تە، ايەل دە جالعىز بولماۋى ءتيىس. ونى تۇتاستىق دەيدى. ال ماتەريالدىق جاعدايعا بايلانىستى وتباسى قۇرماۋ ول سوڭعىسى. كەيبىر ازاماتتار ەلدەن قالعىسى كەلمەي، ۇيلەنگەن سوڭ دۇركىرەتىپ توي وتكىزگىسى كەلەدى. وعان قارجىسى بولماعان سوڭ وتباسى قۇرۋدان باس تارتادى»، - دەيدى مامان.
پسيحولوگتىڭ سوزىنشە وتباسى قۇرۋى ءۇشىن ەڭ قولايلى ۋاقىت 18 بەن 23 جاس ارالىعىندا. وسى ۋاقىتتا ەر جىگىت پەن قىزداردىڭ ناعىز جەتىلگەن كەزى.
