الةمنئث ةث دامئعان 30 ةلئنئث قاتارئنا ةنؤ جونئندة تذجئرئمداما ازئرلةنةدئ

  استانا. 8- اقپان. قازاقپارات - «قازاقستان-2050» ستراتةگياسئندا ايقئندالعان جاثا ستراتةگيالئق باعئتتئ ئسكة اسئرؤ ءذشئن ق ر ةكونوميكا جانة بيؤدجةتتئك جوسپارلاؤ مينيسترلئگئ ةكونوميكالئق ساياسات سالاسئنداعئ باستئ ذيلةستئرؤشئ ورگان رةتئندة بئرنةشة باعئتتاردئ ةسكةرئپ وتئر.

الةمنئث ةث دامئعان 30 ةلئنئث قاتارئنا ةنؤ جونئندة تذجئرئمداما ازئرلةنةدئ

وسئ تذرعئدا اتالعان أةدومستأو ءوز سالاسئندا ءبئرقاتار قذجاتتار مةن تذجئرئمدامالاردئ ازئرلةؤدئ كذن تارتئبئنة ةنگئزئپ وتئر ةكةن.

«2013- جئلئ الةمنئث ةث دامئعان 30 ةلئنئث قاتارئنا ةنؤ جونئندة تذجئرئمداما ازئرلةنةتئن بولادئ. تذجئرئمداما الةمدئك ةكونوميكانئ دامئتؤدئث دةموگرافيالئق، ساياسي، ةكونوميكالئق جانة تةحنولوگيالئق ترةندتةرئن ةسكةرة وتئرئپ قازاقستاندئ 2050- جئلعا دةيئن دامئتؤدئث نةگئزگئ ستراتةگيالئق باعئتتارئن ناقتئلايدئ. وندا ءذشئنشئ يندؤستريالئق رةأوليؤسياعا دايئندئق، كلاستةرلئك ءتاسئلدئ ةنگئزؤ، وتاندئق وندئرئستئك اكتيأتةردئ جاثعئرتؤ، شيكئزات ةمةس ةكسپورتتئ كةثةيتؤ جانة قازاقستاننئث تاؤارلارئ مةن قئزمةتتةرئنئث جاهاندئق جانة وثئرلئك نارئققا كئرؤئ ماسةلةلةرئ كورسةتئلةتئن بولادئ»، - دةيدئ اتالعان مينيسترلئكتئث باسشئسئ ةربولات دوسايةأ استانادا وتكةن القا ماجئلئسئندة.

بذعان قوسا، الداعئ ماقساتتار اياسئندا مةملةكةت باسشئسئ ايتقان جاسئل ةكونوميكاعا ءوتؤ يدةياسئ شةثبةرئندة، أةدومستأو قورشاعان ورتانئ قورعاؤ مينيسترلئگئمةن بئرلةسئپ، ةكونوميكانئث ءارتذرلئ سالالارئندا تابيعي رةسؤرستاردئ ساقتاؤعا جانة ذتئمدئ پايدالانؤعا نةگئزدةلگةن «ذزاق مةرزئمدئ جاسئل ةكونوميكاعا ءوتؤ ستراتةگياسئن» ازئرلةؤگة كئرئسكةن كورئنةدئ. ستراتةگيا اؤئل شارؤاشئلئعئ، ونةركاسئپ، سؤ رةسؤرستارئ، ءبئلئم بةرؤ، قالدئقتاردئ كادةگة جاراتؤ، ةنةرگةتيكا سياقتئ سالالاردئ تذراقتئ دامئتؤعا ارنالعان كةشةندئ تاسئلدةردئ ايقئندايدئ.

«ءبئزدئث باعالاؤئمئز بويئنشا 2013- جئلئ ةكونوميكانئث ءوسؤئ تذراقتئ بولؤئ ءتيئس. الةمدئك ةكونوميكاداعئ تذراقسئزدئقتئث تةرئس اسةرئ 2012 - جئلعا قاراعاندا ةلةؤسئز بولادئ دةپ پايئمدايمئز. سالالاردا ءوسؤدئث وث سةرپئنئن ساقتاعان، سونداي-اق ءتيئستئ مةملةكةتتئك ورگاندارمةن بةلسةندئ ساياسات جذرگئزگةن جاعدايدا جوسپارلانعان 6 پايئز دةثگةيئندة ئشكئ جالپئ ءونئمنئث ءوسؤئ ءذشئن بارلئق نةگئز بار»، - دةپ اتاپ ءوتتئ ة. دوسايةأ.

سونئمةن قاتار، داعدارئستئق جاعدايدا جذمئسپةن قامتؤ جانة ةكونوميكانئث ءوسؤئن قامتاماسئز ةتؤ بويئنشا «جول كارتاسئن» ازئرلةؤ باستالعان. بذل تذرعئدا «جول كارتاسئ» داعدارئسقا قارسئ جوسپاردئ بارئنشا ةگجةي-تةگجةيلئ دةثگةيدئ ئسكة اسئرؤدئث قذرالئ بولؤئ ءتيئس.

بذدان بولةك، ينأةستورلار ءذشئن قازاقستاننئث تارتئمدئلئعئن ارتتئرؤ ماقساتئندا ةكونوميكالئق ئنتئماقتاستئقتئ دامئتؤ ذيئمئنئث وزئق ستاندارتتارئ نةگئزئندة ينأةستيسيالئق احؤالدئ جاقسارتؤ بويئنشا جذمئستار جذرگئزئلؤدة.

«ءبئز كوپ ءذمئتئمئزدئ مةملةكةتتئك-جةكة مةنشئك ارئپتةستئكتئ دامئتؤمةن بايلانئستئرامئز، اسئرةسة مةملةكةت باسشئسئنئث تاپسئرماسئ بويئنشا جاثا اؤقئمدئ ينفراقذرئلئمدئق جوبالاردئ ئسكة قوسؤمةن بايلانئستئ»، - دةيدئ مينيستر. وثئرلةردة مةملةكةتتئك-جةكة مةنشئك ارئپتةستئك ورتالئعئنئث ءادئسنامالئق قولداؤئمةن مةملةكةتتئك-جةكة مةنشئك ارئپتةستئكتئث وثئرلئك ورتالئقتارئن قذرؤ جوسپارلانئپ وتئر.

بةلگئلئ بولعانداي، جالپئ ذلتتئق جوسپارعا سايكةس اعئمداعئ جئلدئث ءبئرئنشئ توقسانئندا نةگئزگئ ماقساتئ ماكرو ةكونوميكالئق تذراقتئلئق پةن ةكونوميكانئث ورنئقتئ ءوسؤئن قامتاماسئز ةتؤ، حالئقتئث ءال-اؤقاتئنا قولداؤ كورسةتؤ جانة بيؤدجةت قاراجاتئن ءتيئمدئ پايدالانؤدئ ارتتئرؤعا نةگئزدةلگةن جاثا بيؤدجةتتئك ساياسات تذجئرئمداماسئ ازئرلةنةتئن بولادئ. اتاپ ايتقاندا، بيئلعئ جئلداعئ ماقسات-مئندةتتةردئث اياسئندا كأازي مةملةكةتتئك سةكتور بورئشئنئث وسؤئنة باقئلاؤ قامتاماسئز ةتئلةدئ.

«قوردئث قاراجاتئن پايدالانؤدئ كةپئلدةندئرئلگةن ترانسفةرت كولةمئندة شةكتةؤ ارقئلئ مذناي رةسؤرستارئن ذلتتئق قوردا جيناؤ ساياساتئ جالعاسادئ. سونئمةن بئرگة ةل ئشئندةگئ ءئرئ ستراتةگيالئق جوبالارعا ينأةستيسيالاؤ ءذشئن ذلتتئق قور قاراجاتئن ءتيئمدئ پايدالانؤ تةتئگئ ازئرلةنةتئن بولادئ»، - دةدئ أةدومستأو باسشئسئ.

ايتا كةتةيئك، الداعئ ؤاقئتتا زاثنامالئق تذرعئداعئ قذجاتتار بويئنشا ةلةؤلئ جذمئستار جذرگئزئلمةك. بيؤدجةت ارالئق قاتئناستاردئ جةتئلدئرؤگة، باسقارؤدئث تومةنگئ دةثگةيلةرئن قارجئلئق نئعايتؤعا باعئتتالعان زاث جوبالارئنئث پاكةتئ، ونئث ئشئندة «جةرگئلئكتئ بيؤدجةتتةرگة بةرئلةتئن جالپئ سيپاتتاعئ 2014-2016 - جئلدارعا ارنالعان ترانسفةرتتةر تؤرالئ» زاث جوباسئ ازئرلةنةدئ جانة نئسانالئ ترانسفةرتتةردئ قالئپتاستئرؤ مةن بولؤدئث قولدانئستاعئ تةتئگئ قايتا قارالاتئن بولادئ.

ءتذرلئ باعدارلامالارعا بيؤدجةت قاراجاتئن ءبولؤ ارالئق ناتيجةلةرگة قول جةتكئزؤمةن قاتاث بايلانئستئرئلاتئن بولادئ جانة ءتيئمسئز شئعئستار نةعذرلئم ناتيجةلئ باعدارلامالارعا قايتا بولئنةدئ. وزئق الةمدئك تاجئريبة نةگئزئندة ةلئمئزدة مةملةكةتتئك اؤديتتئث كةشةندئ جذيةسئن قذرؤ ماقساتئندا مةملةكةتتئك اؤديتتئ ةنگئزؤ تذجئرئمداماسئ دا ازئرلةنةتئن كورئنةدئ.

سونئمةن قاتار جةر سالئعئن ذلعايتؤ ارقئلئ جةرلةردئ پايدالانؤدئث تيئمدئلئگئن ارتتئرؤ ماقساتئندا اگروونةركاسئپتئك كةشةنگة سالئق سالؤدئ رةفورمالاؤ جوسپارلانؤدا.

«اعئمداعئ جئلئ دذنيةجذزئلئك بانكپةن بئرلةسة وتئرئپ، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث 2030- جئلعا دةيئنگئ الةؤمةتتئك دامئتؤ تذجئرئمداماسئ ازئرلةنةدئ. الةؤمةتتئك جاثعئرتؤدئث نةگئزگئ باعئتتارئ - بارلئق قازاقستاندئقتار ءذشئن تةث مذمكئندئكتةرگة جاعداي جاساؤ، قازاقستاندئق ءومئر ءسذرؤ ساپاسئن قالئپتاستئرؤ، ينكليؤزيأتئك، سونداي-اق وندئرئستةن قول ذزبةي ءبئلئم الؤ، ءونئمدئ جذمئسپةن قامتؤدئ قامتاماسئز ةتؤ جانة الةؤمةتتئك-ةثبةك قاتئناستارئنئث ءتيئمدئ مودةلئن قالئپتاستئرؤ»، - دةدئ ة. دوسايةأ.

2013- جئلعا ارنالعان مئندةتتةردئث ءبئرئ - كةدةن وداعئ، ءبئرئثعاي ةكونوميكالئق كةثئستئك پةن دذنيةجذزئلئك ساؤدا ذيئمئنا كئرؤ اياسئنداعئ ئقپالداستئق ذدةرئستةرئن ةسكةرة وتئرئپ، ةكونوميكانئث قذبئلمالئ جاعدايلارئنا ؤاقتئلئ ارةكةت ةتؤگة نةگئزدةلئپ وتئر. ءمينيستردئث سوزئنة قاراعاندا، بيئل ءبئرئثعاي ةكونوميكالئق كةثئستئكتئث قذقئقتئق بازاسئن دامئتؤ، كةدةن وداعئ مةن ءبئرئثعاي ةكونوميكالئق كةثئستئكتئث حالئقارالئق شارتتارئن كوديفيكاسيالاؤ جونئندةگئ كذنتئزبةلئك جوسپاردئ ئسكة اسئرؤ جذمئسئنئث باسئم بولئگئن اتقارؤ، ئقپالداستئق ذدةرئستةردئ ودان ءارئ دامئتؤ باعئتتارئن پئسئقتاؤ قاجةت.

«وتاندئق وندئرؤشئلةردئث مذددةلةرئن قورعاؤ مةن ئلگةرئلةتؤ ءذشئن كةدةن وداعئ مةن ءبئرئثعاي ةكونوميكالئق كةثئستئك بويئنشا سةرئكتةس ةلدةردةگئ تاؤارلاردئث يمپورتئ مةن ةكسپورتئ كةزئندة كةدةرگئلةردئ جويؤ ءذشئن كذش سالئنادئ، قازاقستاندئق ةكونوميكانئ ءبئرئثعاي ةكونوميكالئق كةثئستئكتئث جذمئس ئستةؤ جاعدايلارئنا بةيئمدةؤ ماقساتئنداعئ جذمئستار جانداندئرئلاتئن بولادئ»، - دةپ ؤادة ةتتئ أةدومستأو باسشئسئ. ويتكةنئ، وتكةن جئلعئ 11 ايدئث ئشئندة كةدةن وداعئنئث ةلدةرئنة ةكسپورت 6،3 ميلليارد دوللاردئ قذراپ، 7،3 پايئزعا قئسقارعان كورئنةدئ. ال، ك و ةلدةرئنة يمپورت 15،9 ميلليارد دوللاردئ قذراپ، 10،5 پايئزعا ارتئپ وتئر.

جالپئ العاندا، قازاقستاننئث كةدةن وداعئ ةلدةرئمةن ءوزارا ساؤداسئ 2012 - جئلعئ قاثتار-قاراشادا 22،1 ميلليارد  ا ق ش دوللارئن قذرادئ جانة 2011 - جئلعئ سايكةس كةزةثمةن سالئستئرعاندا 4،8 پايئزعا ارتتئ.

اتاپ ايتقاندا، 2012 - جئلداعئ كورسةتكئشتةردئث قورئتئندئسئنا توقتالاتئن بولساق، بئلتئر قازاقستاننئث ةكونوميكالئق دامؤئ 5 پايئزدئ قذرادئ. ةل ةكونوميكاسئ ءوسئمئنئث ماثئزدئ فاكتورئ تذتئنؤشئلئق سذرانئستئث وسئمئنة بايلانئستئ بولئپ وتئر. بذعان بولشةك تاؤار اينالئمئنئث 2011 - جئلعئ ءتيئستئ كةزةثمةن سالئستئرعاندا 2012 - جئلئ قاثتار-قاراشاداعئ 12،8 پايئز كولةمئندةگئ ءوسئمئ سةبةپ بولؤدا. الةم ةكونوميكاسئنداعئ كةرئ ذدةرئستةرگة قاراماستان، تذراقتئ سئرتقئ سذرانئس جانة شيكئزات پةن مةتالدار باعالارئنئث قولايلئ كونيؤنكتؤراسئ وتكةن جئلعئ 11 ايدا تاؤار ةكسپورتئ كولةمئنئث 6،3 پايئزعا، ياعني 84،9 ميلليارد ا ق ش دوللارئنا دةيئن ءوسؤئن قامتاماسئز ةتتئ.

قازاقستاننئث ئشكئ نارئعئنداعئ سذرانئستئث ارقاسئندا بئلتئرعئ 11 ايدا تاؤار يمپورتئ 21،9 پايئزعا ذلعايئپ، 40،3 ميلليارد ا ق ش دوللارئن قذرادئ. جالپئ قازاقستاننئث سئرتقئ ساؤدا اينالئمئ وسئ كةزةثدة 10،9 پايئزعا ارتئپ، 125،2 ميلليارد ا ق ش دوللارئنا جةتتئ. ساؤدا تةثگةرئمئنئث وث سالدوسئ 44،6 ميلليارد دوللاردئ قذرادئ. ئشكئ جانة سئرتقئ نارئقتارداعئ تذراقتئ سذرانئس تاؤارلار مةن قئزمةتتةر ءوندئرئسئنئث ءوسؤئن ئنتالاندئردئ. «2012 - جئلئ ينفلياسيا جئلدئق ماندة 6 پايئزدئ قذرادئ، ول وتكةن جئلعئ دةثگةيدةن (7،4 پايئز) 1،4 پايئزدئق تارماققا تومةن»، - دةدئ مينيستر.

ق ر  ة ب ج م مالئمةتتةرئن تئثداعاننان كةيئن ق ر پرةمةر-ءمينيسترئ اتالعان أةدومستأونئث بيئلعئ باستئ ماقسات-مئندةتئن اتاپ بةردئ. «مةملةكةت باسشئسئ العا قويعان ماقساتقا قول جةتكئزؤ ءذشئن ةكونوميكا ءوسئمئنئث 6 پايئزدان كةم بولماؤئن قامتاماسئز ةتؤ قاجةت. بذل مينيسترلئكتئث باستئ ماقساتئ. بذل مئندةتتئث ذدةسئنةن شئعؤ - باستئ باعئتتاردئث ءبئرئ بولؤئ ءتيئس»، - دةپ قاداپ ايتتئ پرةمةر-مينيستر.

 بذل تذرعئدا ذكئمةت باسشئسئ 2013-2017 - جئلدارداعئ ةلئمئزدئث ةكونوميكالئق ساياساتئ ماكرو ةكونوميكالئق تذراقتئلئق پةن جوسپارلانعان دةثگةيدةگئ ةكونوميكالئق وسئمگة باعئتتالؤئ قاجةت ةكةنئن جةتكئزدئ. وسئعان بايلانئستئ ةلئمئزدئث ئشكئ جانة سئرتقئ نارئقتارداعئ جاعدايئ مةن ةكونوميكانئث دامؤئنا جةدةل مونيتورينگ جذرگئزؤدئ جالعاستئرؤ شارالارئ تاپسئرئلدئ.

 ةث باستئسئ، قازاقستاننئث ساؤدا ارئپتةستةرئ بولئپ تابئلاتئن ةؤروپا، قئتاي جانة باسقا دا مةملةكةتتةردئث احؤالئ نازاردا بولماق. وسئ ورايدا پرةمةر-مينيستر مونيتورينگ تئثعئلئقتئ جاسالؤئ ءتيئس ةكةنئن باسا ايتتئ. ذكئمةت ءتيئستئ ارةكةتتةر جاساؤ ءذشئن جانة داعدارئسقا قارسئ باعدارلامالاردئ قابئلداؤ ءذشئن ةكونوميكا ينستيتؤتتارئ ايتارلئقتاي سئندارلئ ءونئمدئ ذسئنؤئ كةرةك ةكةنئ جذكتةلدئ.

بذدان كةيئنگئ تاپسئرما قازاقستاندا ةكئنشئ يندؤستريالئق «بةسجئلدئقتئث» باعدارلاماسئن ازئرلةؤگة بايلانئستئ بولدئ. «ءذ ي ي د  م ب-نئ ءارئ قاراي دامئتؤدئث جاثا بةس جئلدئعئ بوساعاسئندا تذرعانئمئزدئ ةسكةرة وتئرئپ، يندؤستريا جانة جاثا تةحنولوگيالار مينيسترلئگئمةن بئرلةسة باعدارلامانئث ةكئنشئ بةسجئلدئعئنئث باعدارلاماسئن ازئرلةؤدئ تاپسئرامئن»، - دةدئ س. احمةتوأ.

وسئ ورايدا س. احمةتوأ باسةكةگة قابئلةتتئلئكتئ ارتتئرؤدئث ةث ماثئزدئ باعئتتارئنئث ءبئرئ ةكونوميكانئث ناقتئ سةكتورئن دامئتؤ ةكةنئن اتاپ ءوتتئ. بذل تذرعئدا نةگئزگئ بؤئن رةتئندة ءذ ي ي د مةملةكةتتئك باعدارلاماسئ ايقئندالئپ وتئر.

اأتور: رؤسلان عابباسوأ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى