باسپا سوزگە شولۋ: 25 جىلدىڭ 25 ءساتى
«ەگەمەن قازاقستان» گازەتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ەلباسى كىتاپحاناسىنداعى ءار جىلداردا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا الەمنىڭ ايماڭداي مىقتىلارى، سونىمەن قاتار، جاي قاراپايىم ادامدار سىيلاعان كىتاپتار تۋرالى جازىپ وتىر.
مىسالى، ۇلى بريتانيانىڭ اڭىزعا اينالعان پرەمەر- ءمينيسترى ءوزىنىڭ 1995 -جىلى شىققان «بيلىككە جول» اتتى عۇمىرنامالىق كىتابىن «پرەزيدەنت نازاربايەۆقا ىزگى تىلەكتەرمەن. مارگارەت تەتچەر» دەگەن قولتاڭباسىن قويىپ جازىپ بەرگەن ەكەن. ءبىرشاما ۋاقىت وتكەننەن كەيىن ن. ءا. نازاربايەۆتىڭ «قازاقستاندىق جول» اتتى كىتابىنىڭ اعىلشىنشا باسىلىمىنىڭ العىسوزىندە م. تەتچەر بىلاي دەپتى: «مەملەكەتتەردىڭ نەگىزىن قالاۋشى- اكەلەرى» ءارقاشان دارابوز تۇلعالار بولىپ كەلەدى، نۇرسۇلتان نازاربايەۆ تا تولىقتاي ناق وسى ساناتقا جاتادى. پرەزيدەنت نازاربايەۆ قازاقستاندى بۇگىنگى بيىگىنە جەتكىزۋ ءۇشىن باتىلدىق پەن بايىپتىلىقتى بىردەي ۇشتاستىرىپ پايدالانا ءبىلدى. كوممۋنيزم بۇعاۋىن سىلكىپ تاستاعان ەل ءوزىنىڭ ەرەكشە قازاقتىق قالىبىن ساقتاپ قالدى. پرەزيدەنت نازاربايەۆ ەكونوميكا مەن قوعامنىڭ اشىقتىعىنا، ياعني ءوزىنىڭ كەيبىر كورشىلەرى بايبالامداي باس تارتقان نارسەلەرگە ۇمتىلدى، ءسويتىپ، ول حالىقارالىق ۇيىمداردا قازاقستانعا ايتارلىقتاي بەدەل جينادى...».
باسىلىمنىڭ حابارلاۋىنشا، سونداي-اق، 2015 -جىلدىڭ مامىرىندا، ساياسي قۋعىن- سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى قارساڭىندا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە بەلگىلى قازاقستاندىق تاريحشى عالىم ەرمۇقان بەكماحانوۆتىڭ تۋىستارىنان «نوقتالانعان تاريحشى» اتتى كىتاپ كەلىپ ءتۇستى. ونداعى قىسقا عانا اڭداتپادا بىلاي دەلىنگەن: «قازاقستان پرەزيدەنتى مىرزاعا ءبىزدىڭ اكەمىز ەسىمى وتانىمىزدىڭ شەكاراسىنان الدەقاشان اتتاپ كەتكەن ەرمۇقان بەكماحانوۆ تۋرالى ىزگىلىكتى ەستەلىك ءۇشىن. قۇرمەتپەن، بەكماحانوۆتار وتباسى» دەپ قولتاڭبا قويىلعان ەكەن. بۇل تۋرالى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ بۇگىنگى سانىنداعى «اۆتورلىق قولتاڭبا ايشىقتارى» اتتى ماقالادان وقي الاسىزدار.
سونداي- اق باسىلىم بۇگىن تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلىنان 25 ايرىقشا دەرەك ۇسىنىپ وتىر. ق ر پرەزيدەنتىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىمەن بىرلەسە وتىرىپ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ جۇزەگە اسىرعان بۇل جوباسى 1994 -جىلدىڭ 6 -شىلدەسىنەن بەرگى وتە ماڭىزدى وقيعالاردى تىزبەكتەپ شىققان. «1994 -جىل، 6 -شىلدە. استانا الماتىدان اقمولاعا كوشەتىن بولدى.
پرەزيدەنتتىڭ تاڭداۋى، پارلامەنتتىڭ شەشىمى وسىنداي.
وسىدان تۋرا جيىرما ەكى جىل بۇرىن، 1994 -جىلدىڭ 6 -شىلدەسىندە جاڭا استانا جانە ەلوردا دەگەن ۇعىمدار العاش رەت تاريح ساحناسىنا شىعىپ، قازاق ساناسىندا ماڭگىلىك سالتانات قۇردى. ءدال سول كۇنى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازاربايەۆ پارلامەنت سەسسياسىنىڭ جالپى وتىرىسىندا ەلوردانى الماتىدان رەسپۋبليكانىڭ ورتالىق ءوڭىرى اقمولاعا كوشىرۋ جونىندەگى تاريحي يدەياسىن پاش ەتتى. «مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا، مەملەكەتتىڭ جاڭا استاناسىن ورنالاستىرۋعا وڭتايلى جەردى انىقتاۋ ماقساتىمەن رەسپۋبليكانىڭ بۇكىل اۋماعى ەگجەي- تەگجەيلى زەرتتەلدى. 32 تۇرعىدان جۇرگىزىلگەن تالداۋ بارلىق نۇسقالاردىڭ ىشىنەن ەڭ دۇرىسى اقمولا قالاسى ەكەندىگىن كورسەتتى...»، دەدى مەملەكەت باسشىسى سول ءبىر تاعدىرشەشتى تاريحي ساتتە» دەپ جازادى باسىلىم. سول 1994 -جىلدىڭ 6 -شىلدەسىنەن بەرگى تاريحي ساتتەردى ەسكە العىڭىز كەلسە، «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ بۇگىنگى سانىندا جارىق كورگەن «25 جىلدىڭ 25 ءساتى» اتتى ماقالادان وقي الاسىزدار
***
«كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ حابارلاۋىنشا، پاۆلودار وبلىسىندا ينوماركا(شەتەلدىك ماركىلى كولىك) مىنگەن 62 جاستاعى ادام تۇنگى ۇشتە بۇلان مەن ونىڭ ءتولىن قاعىپ كەتكەن. جانۋارلار سول جەردە ولگەن، ال جۇرگىزۋشى مەن ونىڭ جولاۋشىسى اۋرۋحاناعا تۇسكەن. جۇرگىزۋشى قازىر اۋىر حالدە اۋرۋحانادا جاتىر ەكەن. ال، پاۆلودار قالاسىنىڭ ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى اجدار ءجۇسىپوۆتىڭ ايتۋىنشا، ەكى بۇلان ءۇشىن جۇرگىزۋشى ەكى ءجۇز ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن(400 مىڭ تەڭگە كولەمىندە - رەد.) ايىپپۇل تولەيدى. وقىس وقيعا تۋرالى گازەت بەتىندەگى «پوگيبلي لوسي، پوسترادالي ليۋدي» اتتى ماقالادان وقي الاسىزدار.
***
«ەكسپرەسس ك» گازەتىنىڭ حابارلاۋىنشا، رەسەي فەدەراتسياسىندا قازاقستاندا تۋعان 25 جاستاعى جىگىت ءوزىنىڭ تۋعان ۇلىن ءبىر جارىم ميلليون رۋبلعا ساتپاق بولعان. ول اقشاعا ءۇي الۋدى ارمانداعان ەر ادام بۇل پيعىلى تۋرالى ينتەرنەتكە جارناما بەرىپتى، سول كەزدە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ساتىپ الۋشىنىڭ كەيپىنە ەنىپ، جىگىتتى قىلمىس ۇستىندە ۇستاعان ەكەن. باسىلىمنىڭ حابارلاۋىنشا، جاس اكە بۇل ارەكەتكە شاراسىزدىقتان باردىم دەپ تۇسىنىكتەمە بەرگەن. ونىڭ ايەلى جاس بالاسى مەن كۇيەۋىن تاستاپ، قازاقستانعا تايىپ تۇرعان ەكەن. «بالام دۇرىس وتباسىندا ءوسسىن دەپ ويلاپ، ونى جاعدايى جاقسى وتباسىعا بەرگىم كەلدى» دەگەن جاس اكە. ەندى ول 4,5 جىلعا سوتتالۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى ماقاالا «مەنيايۋ سىنا نا حاتۋ» دەگەن تاقىرىپپەن بەرىلىپ وتىر.
اۆتور: كەنجەكەي توقتامۇرات قىزى
