ءار بالاعا - 21 مىڭ تەڭگە: 1 -ساۋىردەن باستاپ نە ىستەۋ كەرەك
بۇدان بىلاي وتباسىنىڭ ايلىق تابىسى ءبىر ادامعا شاققاندا 20789 تەڭگەدەن اسپاسا، كەلەسى ايدان باستاپ ءاربىر بالاعا ءدال وسى سومادا جاردەماقى بەرىلەدى. ال اتا-انالارعا قوسىمشا اقى تولەنەدى. ونداي كومەك تۇرمىسى تومەن بارلىق وتباسىلارعا جاسالادى. بۇل دەگەنىمىز، جاڭا جۇيە بالا سانىنا قارامايدى. تابىستىڭ مولشەرى جاڭاعى كورسەتكىشتەن اسپاسا، 21 مىڭ تەڭگەنىڭ جاردەماقىسى ءبىر بالاسى بار وتباسىعا دا بەرىلەدى دەگەن ءسوز. وسى رەتتە قازاقپارات ءتىلشىسى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ نەگىزگى شارتتارىن ساراپتاپ شىققان بولاتىن.
جاردەماقى كىمگە جانە قالاي ەسەپتەلەدى؟
نەگىزى، سوڭعى كەزدە كوپبالالى وتباسىلار ماسەلەسى ءجيى كوتەرىلىپ ءجۇر. سودان بولار، باس كەزىندە «جاڭا جاردەماقى تەك وسى ساناتتاعى ازاماتتارعا عانا بەرىلەدى» دەگەن تۇسىنىك باسىم بولدى. الايدا زاڭ بويىنشا ونداي كومەك تۇرمىسى تومەن بارلىق وتباسىلارعا بەرىلۋى شارت. تاپسىرما دا سولاي بولدى. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ جاڭا ءتۇرىن از قامتىلعان كوپبالالى جانە جاعدايى تومەن وتباسىلار الۋى قاجەت. ال جاعدايى تومەن وتباسىنىڭ قاتارىنا ءبىر بالانى باعىپ وتىرعان جالعىز باستى انا دا، ەكى بالاسى بار، ءبىراق جۇمىس تاپپاي جۇرگەن اتا- انالار دا كىرۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى ولار دا 21 مىڭ تەڭگەلىك جاردەماقى الۋعا قۇقىلى. ونى ق ر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى دە راستاپ وتىر.
«اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلارعا بەرىلۋى شارت. بۇل - ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى. ال الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان وتباسىدا ءبىر بالا نەمەسە ەكى بالا بولۋى مۇمكىن عوي. ونداي وتباسىلاردىڭ ءبىر ايلىق تابىسى ادام باسىنا شاققاندا 20789 (كۇنكورىس مينيمۋمنىڭ 70 پروتسەنتى - اۆت.) اسپاسا، ءبىر بالاعا 21 مىڭ تەڭگەگە جۋىق جاردەماقى تاعايىندالادى»، - دەلىندى مينيسترلىكتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى بەرگەن تۇسىنىكتەمەسىندە.
وسى ورايدا ماماندار ءبىر بالاسى بار وتباسىنا جاڭا جاردەماقى تولەۋگە قاتىستى مىسالدى دا كەلتىردى. ماسەلەن، ءبىر ايەل جالعىز بالاسىن اسىراپ وتىر. ال ونىڭ ءبىر ايلىق جالاقىسى 40000 تەڭگەنى قۇرايدى. وسى اقشانى ەكى ادامعا بولگەندە تۋرا 20000 مىڭنان كەلەدى. دەمەك، وتباسىنىڭ ءبىر ايلىق تابىسى ادام باسىنا شاققاندا كۇنكورىس مينيمۋمنىڭ 70 پروتسەنتى - 20789 تەڭگەدەن اسپايدى. زاڭ بويىنشا بالاعا 21 مىڭ تەڭگەنىڭ جاردەماقىسى تولەنۋى كەرەك.
«ال اناسىنا 20000 مەن 20789 تەڭگەنىڭ ايىرماشىلىعى تولەنەدى. سوندا بالانىڭ جاردەماقىسىن قوسقاندا اتالعان وتباسى اي سايىن 22 مىڭ تەڭگەگە جۋىق اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى الىپ تۇرادى»، - دەپ اتاپ كورسەتتى ماماندار.
جاردەماقىنى الۋ ءۇشىن قانداي قۇجاتتار قاجەت؟
ءار بالاعا 21 مىڭ تەڭگەدەن بەرىلەتىن جاردەماقىنى الۋ ءۇشىن وتىنىشتەن باسقا ەشقانداي قۇجاتتار قاجەت ەمەس. ونى جەرگىلىكتى اكىمدىككە، حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا، يا بولماسا، جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا تاپسىرىپ كەتۋگە بولادى. سول جەردە جەكە كۋالىكتى كورسەتىپ، وتىنىشتە وتباسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرىن جازىپ شىعۋ قاجەت. قالعان جۇمىستى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر وزدەرى اتقارادى. ق ر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى بەردىبەك ساپاربايەۆتىڭ ايتۋىنشا، ماماندار وتىنىشتە كورسەتىلگەن بارلىق مالىمەتتەردى ەلەكتروندى بازامەن سالىستىرادى. ال قانداي دا ءبىر قۇجات جەتپەي جاتسا، حالىقتى ارى- بەرى شاپقىلاتپايدى. ولار قاجەتتى اقپاراتقا وزدەرى سۇراۋ سالىپ، ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانداردان الدىرتادى. سوسىن جاردەماقىنى الۋ ءۇشىن تۇراقتى، يا بولماسا، ۋاقىتشا تىركەۋ بولۋى شارت. بارلىق قۇجاتتاردى التى ايدا ءبىر رەت جاڭارتىپ وتىرادى.
ءوتىنىشتى 1 -ساۋىردەن باستاپ تاپسىرۋعا بولادى. الايدا مىندەتتى تۇردە سول كۇنى بارىپ، ۇزاق ۋاقىت كەزەكتە تۇرۋدىڭ قاجەتى شامالى. ءوتىنىشتى ايدىڭ ورتاسىندا دا بەرۋگە بولادى. ءبارىبىر جاردەماقى 1 -ساۋىردەن ەسەپتەلەدى. ءسويتىپ، كەلەسى ايدان باستاپ تولەنەدى.
تابىستى ەسەپتەگەندە نەنى ەسكەرۋ كەرەك؟
باستى تالاپ، ايلىق تابىستىڭ كولەمى وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە شاققاندا كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70 پروتسەنتىنەن، ياعني 20789 تەڭگەدەن اسپاۋى قاجەت. بۇگىندە ءبىر ۇيدە تۇراتىن بارلىق ادامداردىڭ تابىسى ەسەپتەلەدى. ال 1 -ساۋىردەن باستاپ تەك جاقىن تۋىستاردىڭ تابىسى عانا ەسكەرىلەدى. ولاردىڭ ىشىندە اتا-انالار، بالالار، اكەسى ءبىر، شەشەسى بولەك اعايىندار، اتا-اجەلەر بار. بۇل دەگەنىمىز، وسى ادامدار بىرگە تۇرسا، ولاردىڭ تابىسى ءبىر وتباسىنىڭ كىرىسى رەتىندە سانالادى.
قوسالقى شارۋاشىلىق تا كىرىستىڭ كوزى بولىپ ەسەپتەلەدى. نەگىزى، قازىر اتالعان قۇزىرەت جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا بەرىلگەن، ياعني، قولداعى مالدى كىرىس رەتىندە ساناي ما، جوق پا، ونى اكىمدىكتەر وزدەرى شەشەدى. الايدا پاۆلودار وبلىسى قوسالقى شارۋاشىلىقتى تابىسقا قوسپاۋعا شەشىم قابىلدادى. ازىرشە، اتالعان وبلىس قانا وسىنداي جەڭىلدىك جاساپ وتىر. قر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە- ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆانىڭ ايتۋىنشا، بۇل جەردە الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك ماسەلەسى دە بار.
«ماسەلەن، ەكى كورشىنى الايىقشى، بىرەۋى 20 سيىر ۇستايدى. بالالارى ءسۇتىن ءىشىپ، ەتىن جەيدى. ال ونىڭ جانىندا وتىرعان كورشىنىڭ سيىرى جوق، بالالارىنا ءسۇت ىشكىزىپ، ەت جەگىزەتىن جاعدايى جوق. ءبىراق جاردەماقىنى ەكەۋىنە بىردەي تاعايىندايمىز. ءبىرىنشى كورشى دە ءاربىر بالاسىنا 20 مىڭ الادى، ەكىنشى كورشى دە ءاربىر بالاسىنا سونداي جاردەماقى الادى. وسى ادىلەتتى مە؟ »، - دەيدى سۆەتلانا جاقىپوۆا.
بۇدان بولەك، ءبىر وتباسىنىڭ تابىسىن ەسەپتەگەندە باسقا الەۋمەتتىك تولەمدەر ەسەپكە الىنبايدى. سونىڭ ىشىندە كوپبالالى وتباسىنىڭ قازىرگى مەملەكەتتىك جاردەماقىسى (4,16 ا ە ك - 10504 تەڭگە)، «كۇمىس القا» مەن «التىن القا» - نىڭ تولەماقىسى (6,4 ا ە ك - 16160 تەڭگە)، مۇگەدەك بالالاردىڭ جاردەماقىسى مەن ستيپەنديالار بار.
قازىرگى زاڭناماعا سايكەس، اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كامەلەتتىك جاسقا دەيىن تولەنەدى. ءبىراق بالا كوللەدج، يا بولماسا، ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسىپ كەتسە، ارتىنان جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم السا، جاردەماقى 23 جاسقا دەيىن تولەنە بەرەدى. سوسىن استانا، الماتى مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىندا جاردەماقىنىڭ مولشەرى ءسال كوبىرەك بولادى. سەبەبى ول جەردە حالىقتىڭ كۇنكورىسىنىڭ دەڭگەيى جوعارى.
ءسوز سوڭىندا ايتارىمىز، وسى ماسەلەلەر بويىنشا بۇگىندە «111» بايلانىس ورتالىعىنا حابارلاسىپ، بارلىق قاجەتتى اقپاراتتى ءبىلىپ الۋعا بولادى.
