الماتىدا ەرلەر اراسىندا ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى دەرتى جىلىنا 20 پايىزعا ارتۋدا

 ەركەكتەردە كوبىنەسە ەركەكتىك بەز بەن وكپە بولسا، ال ايەلدەردە ءسۇت بەزى زاقىمدالادى. بۇل جاعىنان قازاقستاندا دا جاعداي ءماز ەمەس. اسىرەسە ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى دەرتى جىل ساناپ ارتىپ جاتىر.

 سول ءۇشىن دە بۇگىندە ەلىمىزدە، «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ءار ءتۇرلى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا سكرينينگ شارالارى مەن اشىق ەسىك كۇندەرى وتۋدە.

 تاياۋدا الماتىدا 50 جاستان اسقان بارلىق ەر ازاماتتار اراسىندا ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى بويىنشا اشىق ەسىك كۇنى ءوتتى. وسىعان بايلانىستى قازاقپارات ءتىلشىسى الماتى ونكولوگيا ورتالىعىندا 20 جىلدان اسا ۋاقىت ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان جوعارى ساناتتى دارىگەر ونكوۋرولوگ سەرگەي ۆلاديميروۆيچ بارسوۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدى.

- سەرگەي ۆلاديميروۆيچ، 50 جاستان اسقان ەر ازاماتتار اراسىندا وتكىزىلىپ جاتقان اشىق ەسىك كۇنىنىڭ ماقساتى قانداي؟

 - اشىق ەسىك كۇنىنىڭ ماقساتى - 50 جاستان اسقان ەر ازاماتتار اراسىندا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەرتە باستان انىقتاۋ. ويتكەنى، اسىرەسە ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى دەرتى 50 جاستان اسقان ەر ازاماتتارىمىزدىڭ اراسىندا ءجيى كەزدەسۋدە. سول ءۇشىن ولار ونكولوگيالىق ورتالىققا كەلىپ، ۋرولوگتارعا، حيرۋرگتارعا، ونكوحيرۋگتارعا قارالۋى ءتيىس. بۇل جەردە ارنايى اناليز الىنادى. ول پسا - پروستات سپەتسيفيكالىق انتيگەن دەپ اتالادى. ەگەر ول جوعارى دارەجەدە بولسا، كەيىن بۇل ازاماتتار تەرەڭدەتىلگەن تەكسەرۋدەن وتكىزىلەدى.

- كەلگەن ازاماتتار پسا تالداۋى ءۇشىن نە تاپسىرادى؟

- كەلگەن ازاماتتاردىڭ بارلىعىنىڭ كۇرەتامىرلارىنان قان الىنادى. ال تالداۋ 5-7 كۇننىڭ ىشىندە دايىن بولادى. ياعني، ولار ءبىر اپتادان كەيىن كەلىپ، تالداۋ ناتيجەسىمەن تانىسا الادى. ەگەر تالداۋدىڭ كورسەتكىشى نولدەن تورتكە دەيىن بولسا، وندا بۇل - دەنساۋلىق جاقسى دەگەندى بىلدىرەدى. ەگەر پسا تالداۋى تورتتەن جوعارى بولسا، وندا بۇل ازاماتتارعا ناقتى كۇندەر بەلگىلەنىپ، سول كۇندەرى ولارعا قوسىمشا تەرەڭدەتىلگەن مەديتسينالىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلەدى.

- قوسىمشا تەكسەرۋلەر جايىندا تولىعىراق ءتۇسىندىرىپ بەرسەڭىز.. .

- تەرەڭدەتىلگەن تەكسەرۋگە ەركەكتىك بەزدەرگە ترانسرەكتالدىق ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى. ياعني ءبىز ارنايى قۇرىلعىمەن ەركەكتىك بەزدى زەرتتەيمىز، ءسويتىپ كۇدىك تۋعىزعان جەرىنەن كىشىگىرىم ۇلپا الامىز. ول بيوپسيا دەپ اتالادى. ونكولوگيادا بۇل - ەڭ ءدال زەرتتەۋ ادىستەمەسى. بارلىق كۇدىك وسىنداي ميكروسكوپتىق زەرتتەۋ ناتيجەسىمەن راستالادى نەمەسە جوققا شىعارىلادى. ياعني ۇلپانىڭ كەسىندىسىن ميكروسكوپقا سالىپ تەكسەرەمىز. بۇل ءادىس ونكولوگيالىق اۋرۋدى ەرتە باستان انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل وتە ماڭىزدى. ويتكەنى، وكىنىشكە قاراي ازاماتتار دارىگەرگە ابدەن اسقىنىپ كەتكەندە بارىپ قارالادى عوي. ول كەزدە تۇبەگەيلى ەمدەۋ مۇمكىن بولماي قالادى.

- مۇندايدا، ياعني اسقىنىپ كەتكەن جاعدايدا، ولارعا قانداي ەم قولدانىلادى؟

- بۇل جاعدايدا ولار گورموندىق جانە ساۋلەلىك ەمدەر الادى. ءبىراق ەگەر دە قاتەرلى ىسىك ەرتە باستان انىقتالسا، ءبىرىنشى نەمەسە ەكىنشى كەزەڭدە بولسا، وندا ەمدەلۋشىنى ايىقتىرۋعا مۇمكىندىك جوعارى.

- قازاقستاندا جانە الەمدە جىل سايىن قانشا ادام ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى دەرتىنە شالدىعادى؟

- ستاتيستيكاعا جۇگىنسەك، الەمدە جىل سايىن، 900 مىڭ ادام ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى دەرتىنە شالدىعادى. ال قازاقستاندى الاتىن بولساق، ەلىمىزدە مىسالى 2012 - جىلى 897 ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى دەرتى تىركەلىپ وتىر. ارينە، ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز - قاتەرلى ىسىكتى مۇمكىندىگىنشە العاشقى كەزەڭدەرىندە انىقتاۋ. سوندا عانا تۇبەگەيلى وتا جاساۋعا بولادى. سوندا عانا ەمدەلۋشىگە: «سەن قاتەرلى ىسىكتەن ايىعىپ كەتتىڭ، ەندى تەك تەكسەرىلىپ تۇراسىڭ» ، - دەپ ايتۋعا بولادى. ال جاڭاعى ايتقان 897 ادامنىڭ 42 پايىزىندا قاتەرلى ىسىك ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كەزەڭدە بولعان. ال ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى كەزەڭ 57 پايىزىندا كەزدەستى. ياعني، ءوزىڭىز كورىپ وتىرعانداي، قارالۋشىلاردىڭ جارتىسىنان استامىندا قاتەرلى ىسىك تىم اسقىنىپ كەتكەن.

- سوندا قاتەرلى ىسىك - بارلىعى 4 كەزەڭنەن تۇرا ما؟

- ءيا، 4 كەزەڭ. ەمدەۋگە ەڭ قولايلىسى - ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كەزەڭ. بۇل كەزەڭدەردە ناۋقاستى تولىق ايىقتىرۋعا مۇمكىندىگىمىز بار. ال ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى كەزەڭدەردە ەندى قاتەرلى ىستىكتىڭ اعزانىڭ باسقا جەرلەرىنە تارالۋ جانە مەڭدەۋ قاۋىپتەرى تۋىندايدى عوي.

- ايتىڭىزشى، ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى كەزەڭدە دە ناۋقاستى امان الىپ قالۋعا بولا ما؟

 - جالپى، ونكولوگيالىق اۋرۋلار بويىنشا ءتىپتى ءبىرىنشى، ەكىنشى كەزەڭدەردىڭ وزىندە ءبىز ناۋقاستى تولىق ەمدەدىك، ايىقتىردىق دەپ ايتا المايمىز. نەگە؟ ويتكەنى ونكولوگيالىق ۇدەرىس بولجاۋعا كەلمەيدى. العاشقى كەزەڭ بولسا دا، كەيدە اۋرۋدىڭ مەڭدەپ كەتەتىن كەزدەرى بولادى. ءبىراق، ارينە العاشقى كەزەڭدە، ءبىز تۇپكىلىكتى وتا جاساي الامىز، ىسىكتى، ىسىك جاسۋشالارى بار بولۋى مۇمكىن ليمفا تۇيىندەردى الىپ تاستايمىز. بۇل جاعدايدا ناۋقاستاردىڭ ايىعىپ كەتۋگە مۇمكىندىكتەرى ونداعان ەسە جوعارى. ال ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى كەزەڭدە، ەندى نە دەۋگە بولادى، وكىنىشكە قاراي وتا جاساي المايمىز، تەك ءدارى- دارمەك بەرەمىز نەمەسە ساۋلەمەن ەمدەيمىز. ولاردىڭ تيىمدىلىگى تومەن.. .

- تۇسىنىكتى، ەندى جالپى وسى قاتەرلى ىسىكتەردىڭ پايدا بولۋ سەبەپتەرىنە توقتالساڭىز..

- ونىڭ سەبەپتەرى كۇنى بۇگىنگە دەيىن تولىق انىقتالعان جوق. مۇنىمەن ءقازىر بۇكىل الەم عالىمدارى اينالىسىپ جاتىر. ءبىراق قاتەرلى ىسىكتىڭ كوبىنەسە ەكونوميكالىق جاعىنان دامىعان ەلدەردە ءجيى كەزدەسەتىنى بايقالىپ وتىر. ەندى بۇل جەردە تاماقتانۋ ەرەكشەلىكتەرى، ءومىر ءسۇرۋ سالتى، قانداي دا ءبىر ۇلتتىق داستۇرلەر اسەر ەتۋى مۇمكىن ارينە. مىسالى ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى ءجيى كەزدەسەتىن ەلدەر بار.

 مىسالى ا ق ش، گەرمانيا جانە سكانديناۆيا ەلدەرى. بۇلار ەكونوميكالىق جاعىنان دامىعان ەلدەر عوي. بۇل مەملەكەتتەردە ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا شالدىقان ازاماتتار اراسىندا ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى - ءبىرىنشى ورىندا تۇر. مىسالى، جاپونيادا ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى دەرتىنە شالدىعۋ جاعدايى وتە تومەن. مۇمكىن بۇل تەڭىز ونىمدەرىن كوپ قولدانعاننان دا شىعار. ءبىراق ءبىر قىزىعى، مىسالى امەريكاعا قونىس اۋدارعان جاپوندىقتار امەريكالىقتار سەكىلدى ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى دەرتىنە ءجيى شالدىعادى.

- سەرگەي ۆلاديميروۆيچ، الماتى قالاسى بويىنشا ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگىنە شالدىعۋ جاعدايى جىل سايىن قانشا پايىزعا وسۋدە؟

 - مەن تەك 2012 - جىلعى ستاتيستيكانى كەلتىرە الامىن. ءبىز قالالىق ونكولوگيا ورتالىعى بولعان سوڭ، ءبىزدىڭ مەكەمە ارقىلى وتكەن ادامدار سانىن الىپ قارايتىن بولساق، 2012 - جىلى ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگىنە شالدىققان 141 ادام تىركەلدى. وسى 141 جاعدايدىڭ 52 ىندە قاتەرلى ىسىك ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كەزەڭدە بولعان، ياعني 37 پايىزدى قۇرادى. ال 63 پايىزىندا ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى كەزەڭدە بولعان.

 بۇگىندە الماتى قالاسىندا ءبىر عانا ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگىنەن جىل سايىن 20-22 ادام كوز جۇمادى. جىل سايىن! سول ءۇشىن دە قازىر ەلىمىزدە «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 2013 - جىلدان باستاپ، ءار ءتۇرلى سكرينينگ شارالارى وتۋدە. الماتى قالاسىندا دا وتكەن جىلدان باستاپ قولعا الىندى. ال ەندى 2013 - جىلدىڭ ستاتيستيكاسىنا قارايتىن بولساق، ءبىز سكرينينگ باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا ءبىر عانا الماتىنىڭ وزىندە 185 ناۋقاستى تىركەدىك. ياعني 2012 -جىلعىمەن سالىستىرعاندا 20-25 پايىزعا جوعارى!

بۇل سكرينينگ باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا. ويتكەنى ءبىز ادامداردى ءوزىمىز شاقىرىپ، تەكسەرىپ، وسىنداي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىك. ال ولار وزدىگىنەن كەلمەس تە ەدى. ء«وزىمدى جاقسى سەزىنەم» دەپ، اۋىرعانىن بىلمەي جۇرە بەرەر ەدى. ال سكرينينگ شاراسىنىڭ ارقاسىندا ءبىز ناۋقاستاردى دەر كەزىندە انىقتاپ وتىرمىز. جانە قاتەرلى ىستىك دەرتىنىڭ العاشقى كەزەڭدەرىنىڭ سانى ارتتى. مىسالى ءبىز وتكەن جىلى شاقىرۋ ارقىلى  21000 ادامدى تەكسەرۋدەن وتكىزگەنبىز. زەرتتەۋ ناتيجەسىندە 230 ادامدا پسا تالداۋدىڭ جوعارى ەكەندىگى انىقتالدى. قوسىمشا تەكسەرۋدەن كەيىن، سول 230 ادامنىڭ 153 ىنە بيوپسيا جاسالدى. كەيىن وسى 153 ادامنىڭ 59-نا ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلىگى ىسىگى دەگەن دياگنوز قويىلدى.

- بۇل شارا نەگىزى قالاي وتكىزىلەدى؟

- مۇندا بەلگىلى ءبىر جاس مولشەرىندەگى ەر ازاماتتاردى مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتكىزەمىز. ياعني 50 جاس پەن 66 جاس ارالىعىندا. بۇل جەردە ءبىز 4 -جىلدان بولدىك. دالىرەك، تۇرعىلىقتى جەرلەرى بويىنشا 50, 54, 58, 62 جانە 66 جاستاعىلار بەلگىلى ءبىر كۇندەرى بولەك- بولەك ەمحانالارعا شاقىرىلادى. بۇل ءۇشىن ءبىز حابارلاندىرۋلار تاراتامىز. ۇندەۋ قاعازدارىن ءىلىپ قويامىز. كەلگەن ازاماتتاردان پسا تالداۋى الىنادى. ال بۇگىنگىدەي اشىق ەسىك كۇندەرى بارلىق جاستاعى ەر ازاماتتاردىڭ كەلىپ تەكسەرىلە بەرۋىنە بولادى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز بارىنشا كوپ ادامدى قامتۋ.

- سەرگەي ۆلاديميروۆيچ، ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگىنىڭ العاشقى بەلگىلەرى قانداي؟

- بۇل جەردە ءبىر ايتا كەتەتىن نارسە، ونىڭ العاشقى بەلگىلەرى ەركەكتىك بەزدىڭ باسقا دا اۋرۋلارىنا، مىسالى سوزىلمالى پروستاتيت، ەركەكتىك بەزدىڭ ادەنوماسى سەكىلدى اۋرۋلارعا وتە ۇقساس بولىپ كەلەدى. بار ماسەلە سوندا بولىپ تۇر عوي. بۇل جەردە تەك سول، پسا- پروستات سپەتسيفيكالىق انتيگەن ارقىلى عانا دۇرىس دياگنوز قويۋعا بولادى.

- وسى پروستات- سپەتسيفيكالىق انتيگەن دەگەن نە؟

- بۇل وزىندىك ءبىر اقۋىز. ول ەركەكتىك بەزدە قالىپتاسادى. ەگەر ونىڭ دارەجەسى نولدەن تورتكە دەيىن بولسا، وندا ول قالىپتى جاعدايدا دەگەن ءسوز. ال ەگەر ودان جوعارى بولسا، دەمەك ەركەكتىك بەزدىڭ جاسۋشالارى جاڭاعى بەلوكتى كوپتەپ بولە باستاعانى. بۇل جاعدايدا ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى پايدا بولۋى ىقتيمال. ءبىراق، بۇل جەردە دە اسا قورقۋدىڭ قاجەتى جوق. ويتكەنى پسا تالداۋى جوعارى بولعانىمەن كوپ جاعدايدا قاتەرلى ىسىك دياگنوزى راستالماي جاتادى. ونىڭ ورنىنا ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرسىز گيپەرپلازياسى، ەركەكتىك بەزدىڭ ادەنوماسى نەمەسە سوزىلمالى پروستاتيت سەكىلدى اۋرۋلار انىقتالادى. سوندىقتان پسا تالداۋىن جاساتۋدان قورىقپاۋ كەرەك. ونىڭ جوعارعى كورسەتكىشى - قاتەرلى ىسىك دەگەن ءسوز ەمەس.

- ايتىڭىزشى، قاتەرلى ىسىكتىڭ العاشقى بەلگىلەرىن ادام قالاي سەزىنەدى؟

- بۇل جەردە نەسەپ شىعارۋ قيىندايدى. بۇل العاشقى بەلگىلەر. نەسەپ شىعارۋ جيىلەي باستايدى. ءبىر تۇندە ادام 4-5 رەت تۇرۋى مۇمكىن. ونىڭ ۇستىنە ول قاناعاتتانبايدى. قۋىق قالبىرشاعى تولىق بوساتىلماعانىن سەزەدى. ءوزىن جايسىز سەزىنەدى. ەگەر دەر كەزىندە دارىگەرگە قارالماسا، وندا ءتىپتى نەسەپ شىعارۋ قيىنداپ كەتۋى مۇمكىن. تاعى ايتا كەتەيىن دەگەنىم، ەركەكتىك بەزدىڭ قاتەرلى ىسىگى ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كەزەڭدەگى ناۋقاستاردىڭ بەس جىلعا دەيىن ءومىر ءسۇرۋى - ءجۇز پايىزعا دەيىن جەتەدى.

- ال، كەيىن شە؟

- ال كەيىن اۋرۋدىڭ جاعدايىنا، اعزانىڭ يممۋندىق جاعدايىنا بايلانىستى بولادى. ەگەر بەس جىلعا دەيىن جاقسى بولسا، وندا ودان كەيىن دە جاقسى بولۋعا ءۇمىت زور. ءبىراق، ەگەر ءبىز دياگنوزدى اۋرۋدىڭ ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى كەزەڭىندە قوياتىن بولساق، وندا مۇنداي ناۋقاستاردىڭ تەك 34 پايىزى عانا بەس جىلعا دەيىن ءومىر سۇرەدى. ويتكەنى بۇل كەزەڭدەردە قاتەرلى ىسىك جان- جاققا تاراپ، باسقا دا دەنە مۇشەلەرىن زاقىمداي باستايدى. بۇل كەزەڭدەردەگى ەمدەۋلەر ءتيىمدى بولا بەرمەيدى.. .

- قازىر قاتەرلى ىسىكتى ەمدەۋدىڭ قانداي دا ءبىر جاڭا ادىستەرى شىعىپ جاتىر ما؟

- بۇل جەردە باستى قولدانىلاتىن ءادىس - حيرۋرگيالىق ەم. ياعني تۇبەگەيلى وتا جاسالادى. ال وتانىڭ تۇرلەرى كوپ. بۇل اشىق وتالار جانە لوپروسكوپيالىق ادىستەر، ياعني كىشىگىرىم عانا ءتىلىم ارقىلى، ارنايى مانيپۋلياتورلاردىڭ كۇشىمەن قاتەرلى ىسىك نەمەسە سول ەركەكتىك بەز قاتەرلى ىسىكپەن بىرگە الىنىپ تاستالادى. سونداي- اق وتالار روبوتتىڭ دا كومەگىمەن جاسالادى. بۇل جەردە دارىگەر تەك اپپاراتتى باسقارىپ وتىرادى.

- قازاقستاندا ەمدەۋدىڭ قاي ءتۇرى جاقسى دامىعان؟

- قازاقستاندا ازىرگە اشىق وتا جاساۋ ءادىسى جاقسى دامىعان. بۇدان 10 جىل بۇرىن ءبىز بۇل ءادىستى دە جاقسى مەڭگەرمەگەن ەدىك. ال قازىر مىسالى ءبىزدىڭ ورتالىقتا ايىنا 5-6 ادامعا اشىق وتا ءادىسى جاسالادى. ويتكەنى بۇرىن بىزدە اۋرۋدىڭ العاشقى كەزەڭدەرى از كەزدەسەتىن. دەمەك قارالۋشىلار دا وتە از بولاتىن. ءوز ەرىكتەرىمەن ەشكىم كەلە قويمايدى عوي. سودان حيرۋرگيالىق ءادىس ونشا دامىمادى. ال وسى سكرينينگ شاراسىنىڭ ارقاسىندا، ادامداردى ءوزىمىز بەلسەندى تۇردە شاقىرۋدىڭ ارقاسىندا، دەرتى ەندى- ەندى مەڭدەپ كەلە جاتقان ادامداردى كوپتەپ انىقتاي باستادىق. سونىڭ ارقاسىندا وتا جاساۋ ءادىسى دە جاقسى مەڭگەرىلىپ جاتىر.

- قازىر الماتىدا قاتەرلىك ىسىككە قاتىستى وتالار قاي مەكەمەلەردە جاسالىنادى؟

- ەكى جەردە، بىزدە - الماتى ونكولوگيا ورتالىعىندا جانە ونكولوگيا جانە راديولوگيا ينستيتۋتىندا جاسالادى.

- حيرۋرگيالىق ادىستەن باسقا ەمدەۋدىڭ تاعى قانداي ادىستەرى بار؟

- ەندى ناۋقاستاردىڭ بارلىعى بىردەي حيرۋرگيالىق ءادىستى كوتەرە بەرمەيدى عوي. مىسالى جۇرەك- قان تامىرلارى بۇعان شىداس بەرمەۋى مۇمكىن. بۇل جاعدايدا ساۋلەلىك تەراپيا قولدانىلادى. ياعني ىسىك گامما ساۋلەلەر ارقىلى ساۋلەلەندىرىلىپ، جويىلادى. تاعى ءبىر ءادىس - مەديكامەنتوزدىق ەمدەۋ. بۇل ەندى اۋرۋدىڭ اسقىنىپ كەتكەن كەزەڭدەرىندە قولدانىلادى. بىزدە بۇعان قاجەتتى ءدارى- دارمەكتەردىڭ بارلىعى بار. جانە بارلىعى ناۋقاستارعا تەگىن قولدانىلادى. بۇل وتە قىمبات يمپورتتىق ءدارى- دارمەكتەر. ولاردى مەملەكەت ساتىپ الادى. حيرۋرگيالىق ەمدەۋ دە دارىلىك تەراپيا دا تولىعىمەن تەگىن.

- دەگەنمەن، باعاسىن بىلۋگە بولا ما؟

- ارينە، ونكولوگيالىق وتالار وتە قىمبات وتالار بولىپ سانالادى. ولار تۋرالى ەشتەڭە ايتا المايمىن. ويتكەنى ەسەپتەۋ كەرەك. ال ءدارى- دارمەكتەرگە قاتىستى ايتاتىن بولسام، ءبىر ءدارىنىڭ باعاسى 100-150 مىڭ تەڭگەگە دەيىن بارادى.

- وسىنداي شارالارعا ادامدار قالاي دايىندالىپ كەلۋلەرى ءتيىس؟

- تەكسەرۋدەن وتكىسى كەلگەن ادام، لاجى بولسا اش قارىندا كەلۋى كەرەك. ونىڭ ۇستىنە كەلەتىن كۇنگە دەيىن ەكى كۇن جىنىستىق قاتىناستا بولماعانى ءجون. سونداي- اق ىستىق ۆاننا، ساۋنا قابىلداماعانى لازىم. بۇل، دياگنوزدىڭ دۇرىس قويىلماۋىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن.

- سوڭعى سۇراق، سەرگەي ۆلاديميروۆيچ، قاتەرلى ىسىك دەرتىنە شالدىقپاس ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟

- كوپ قوزعالۋ كەرەك. تاعامداردا مايلى تاماقتاردى ازايتىپ، ولاردىڭ ورنىنا كوكونىستەردى كوبىرەك قولدانۋ قاجەت. جانە ءاربىر ەكى جىلدا ءبىر رەت پ س ا ءاناليزىن تاپسىرىپ تۇرعان ءجون. بارلىق وركەنيەتتى ەلدەر سولاي جاسايدى. ءبىز دە سوعان ۇمتىلۋىمىز قاجەت.

- اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 ***

 ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، 17 - مامىر كۇنى وتكىزىلگەن اشىق ەسىك كۇنى الماتى ونكولوگيا ورتالىعىنا ءوز ەرىكتەرىمەن بارلىعى 64 ادام كەلىپتى. ولاردىڭ اراسىندا 8 ادامدا پ س ا- تالداۋى جوعارى ەكەندىگى انىقتالىپ وتىر. ەندى ولار الداعى كۇندەرى تەرەڭدەتىلگەن مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتەدى.

اۆتور: جاپپاربەرگەن ايبوتا

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى