الماتىدا 2040 -جىلعا دەيىن قانداي وزگەرىستەر بولاتىنى ايتىلدى
الدىڭعى باس جوسپار 20 جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن - 2002 -جىلى ماقۇلداندى جانە قالا قاجەتتىلىكتەرىنىڭ ءوسۋىن ەسكەرمەگەن. وسى ۋاقىت ىشىندە قالا اۋماعى ەكى ەسەدەن استامعا ءوستى - 33898 گەكتاردان 70348 گەكتارعا دەيىن، حالىق سانى 2,1 ميلليون ادامعا دەيىن ارتتى.
قالا اگلومەراتسيانىڭ ورتالىعىنا اينالدى، ونىڭ ەكونوميكاسى وزگەردى. قالانىڭ ەكى ەسە ۇلعايۋى اۋدانداردىڭ الەۋمەتتىك، ينجەنەرلىك، كولىكتىك جانە وزگە دە ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتىلۋ دەڭگەيىنە تەرىس اسەر ەتتى.
«الدىڭعى باس جوسپارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ ونى كەشەندى جەتىلدىرە المادى: قۇجات وزگەرىستەردى ەسكەرمەدى، وزەكتىلىگىن جوعالتتى جانە تۇبەگەيلى قايتا قاراۋدى قاجەت ەتتى. سوندىقتان وتكەن جىلى الماتى اكىمى ەربولات دوسايەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قالانىڭ 2040 -جىلعا دەيىنگى ىسكە اسىرىلۋىنىڭ ۋاقىتشا كوكجيەگىن بەلگىلەي وتىرىپ، جاڭا باس جوسپارعا قاتىستى جۇمىس باستالدى.
جاڭا باس جوسپار الماتى قالاسىن دامىتۋدىڭ 2025 -جىلعا دەيىنگى باعدارلاماسىمەن جانە 2030 -جىلعا دەيىنگى ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆالارمەن تىعىز بايلانىستى جانە ونىڭ جەتى نەگىزگى قاعيداتىنا نەگىزدەلگەن: جايلى قالالىق ورتا، ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسۋ، باسقارىلاتىن ۋرباندالۋ، الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق، سيفرلاندىرۋ، قاۋىپسىزدىك جانە الماتىنىڭ «جاسىل قالا» اتاعىن قايتارۋ»، - دەلىنگەن حابارلامادا.
جاڭا باس جوسپار مىناداي ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋدى قاراستىرادى:
188 جاڭا مەكتەپ، قولدانىستاعى وقۋ ورىندارىنا 12 قوسالقى نىسان جانە 65 ەمحانا سالۋ، 11 وتباسىلىق- دارىگەرلىك امبۋلاتوريانى، 25 كوپسالالى جانە 13 مامانداندىرىلعان ستاتسيوناردى مودەرنيزاتسيالاۋ؛
2,4 مىڭ شاقىرىمعا جۋىق سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىن، 1,1 مىڭ شاقىرىم سۋ بۇرۋ جەلىلەرىن جانە 161 شاقىرىم جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىن سالۋ. بۇل شارالار كوممۋنالدىق جۇيەلەردىڭ سەنىمدى جانە ءتيىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە، سونداي- اق قالا تۇرعىندارى ءۇشىن جايلىلىق دەڭگەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جەلىلەردى جاڭعىرتۋ بيۋدجەتتىك ينۆەستيسيالار جانە «ينۆەستيسيالارعا ايىرباستاۋ تاريفى» قاعيداتىنا نەگىزدەلگەن جاڭا تاريفتىك ساياسات ەسەبىنەن جۇرگىزىلەتىن بولادى؛
ج ر ك، ج ا ب جانە مەتروپوليتەندى قوسا العاندا، جۇردەك جانە جايلى قوزعالىس ءۇشىن جۇردەك كولىكتى ينتەگراتسيالاۋمەن باعىتتىق جەلىنى وڭتايلاندىرۋ؛
2030 -جىلعا دەيىن تولە بي كوشەسى بويىمەن 45 شاقىرىم جرك جەلىسى، «قالقامان» ستانسياسىنان «بارلىق» ستانسياسىنا دەيىن 5,2 شاقىرىم مەترو جەلىسى سالىنادى، ءتورت كولىك- ترانسپلانتاتسيالاۋ تورابى (بارلىق، الماتى-2، شىعىس قاقپاسى، سولتۇستىك) سالىنادى. 2040 -جىلعا دەيىن تاعى 76 شاقىرىم ج ر ك، 57 شاقىرىم جاب جانە 7,8 شاقىرىم «الماتى-1» جانە «الماتى-2» مەترو جەلىلەرى سالىنادى. وسى شارالاردىڭ بارلىعى 2040 -جىلعا قاراي قوعامدىق كولىكتى پايدالانۋشىلاردىڭ ۇلەسىن 60 پايىزعا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، ال جەكە كولىكتەردى پايدالانۋ %20 عا تومەندەيدى؛
2025 -جىلعا دەيىن قوعامدىق كولىكتى ەكولوگيالاندىرۋ ءۇشىن 1200 ديزەلدى اۆتوبۋس گازعا جانە ەلەكتر تارتقىشقا اۋىستىرىلادى، 2 جاڭا گاز اۆتوپاركى، 5 جاڭا گاز قۇيۋ ستانسياسى پايدالانۋعا بەرىلەدى، 200 بىرلىككە تروللەيبۋس پاركى جاڭارتىلادى. 2025-2030 -جىلدار كەزەڭىندە جەكە جانە قوعامدىق ەلەكتر كولىگى ءۇشىن زاريادتاۋ ينفراقۇرىلىمى جەلىلەرى قۇرىلاتىن بولادى. بۇل اتموسفەراعا زياندى زاتتاردىڭ شىعۋىن ايتارلىقتاي ازايتادى؛
ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن ەكولوگيالىق اۋقىم كەڭەيەدى، 2030 -جىلعا دەيىن جاسىل ايماقتاردىڭ جالپى اۋدانى 3 ەسەگە ، 1,3 مىڭ گەكتاردان 3340 گەكتارعا دەيىن، ال 2040 -جىلعا قاراي
3840 گەكتارعا دەيىن ارتاتىن بولادى؛
قالا تۇرعىندارىنىڭ سەيسميكالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ - باس جوسپار سەيسميكالىق بەلسەندىلىگى 6 قاباتتان اسپايتىن 10 بالدىق ايماقتاردا عيماراتتار سالۋدى شەكتەيدى. باس جوسپاردىڭ نەگىزىندە قالالىق عيماراتتار مەن قۇرىلىستارعا جاڭا سەيسمواۋديت جۇرگىزىلەدى، سەيسميكالىق بەلسەندىلىك جاعدايىندا ىقتيمال سالدارلاردى ازايتۋ ءۇشىن ازاماتتىق وبەكتىلەردى سەيسميكالىق كۇشەيتۋ بويىنشا قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋعا كومەكتەسەتىن تاۋەكەلدەر كارتاسى جاڭارتىلادى جانە ت. ب.
جاڭا باس جوسپار قالا قۇرىلىسىن جوسپارلاۋدىڭ زاماناۋي وزىق تەحنولوگيالارىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، قالا تۇرعىندارى ءۇشىن قولايلى، كرەاتيۆتى ەكونوميكانى دامىتۋعا قولجەتىمدى، تۋريستەر مەن بيزنەس-ينۆەستيسيالار ءۇشىن تارتىمدى قالالىق ورتانى قالىپتاستىرادى.
