2024: قازاقستان سپورتى قانداي جەڭىستەرگە جەتتى

جالپى، 2024 -جىل سپورت دودالارى كوپ وتكىزىلگەن كەزەڭ رەتىندە ەستە قالدى. پاريجدەگى XXXIII وليمپيادا، كوشپەندىلەر ويىنى، ونىڭ تاساسىندا بىرنەشە ايتۋلى جارىستار ءوتتى. ال قازاقستان قۇراماسى حالىقارالىق دودالاردا قانداي ناتيجەلەرگە جەتە الدى؟ Kazinform ءتىلشىسى شولۋىنان وقىڭىز.

ارتىعى دا، اتتەگەن-ايى دا كوپ بولعان دودا

فرانسيا استاناسى پاريجدە وتكەن XXXIII جازعى وليمپيادا ويىندارى بيىل بۇكىل جاھاننىڭ نازارىندا بولعانى بەلگىلى. 16 كۇنگە سوزىلعان سپورت مەرەكەسىندە 205 ەلدىڭ وكىلدەرى جۇزدەگەن جۇلدەنى ساراپقا سالدى. وسىنشاما ەلدىڭ تەك 93 ى عانا مەدال الا العان ەكەن. قازاقستان سپورتشىلارى 1 التىن، 3 كۇمىس، 3 قولامەن جالپى كوماندالىق ەسەپتە 43-ورىنعا تابان تىرەدى.

ارينە، الدىڭعى توكيو وليمپياداسىندا العان 83-ورىنمەن (0 التىن، 0 كۇمىس، 8 قولا) سالىستىرعاندا كورسەتكىش جاقسى. دەگەنمەن ريو-2016 ويىندارىنداعى 30-ورىنمەن (2 التىن، 5 كۇمىس، 10 قولا) تەڭەستىرۋگە كەلمەيدى. سوندىقتان ساراپشىلاردىڭ كوبى قازاق سپورتىندا دامۋ ەمەس، تۇرالاۋ پروتسەسى كوبىرەك بولىپ جاتقانىن العا تارتتى.

كوڭىلگە ەڭ مەدەۋ بولعانى - ەلدوس سمەتوۆتىڭ التىنى. جالپى، قازاقستان تاۋەلسىزدىك العالى دزيۋدو سپورتىنان وليمپيادادا التىن الىپ كورمەگەن ەدى. اتالعان سپورتتىڭ وتانى سانالاتىن جاپونيالىقتار، تەحنيكالىق تۇرعىدا بۇلارعا ىلەسۋگە نيەتتى فرانسيا سەكىلدى ەلدەردىڭ سپورتشىلارى تۇرعاندا دزيۋدودان توپ جارۋ مۇمكىن ەمەستەي كورىنگەن. ءبىراق ريو وليمپياداسىندا فينالعا جەتىپ، كۇمىس ەنشىلەگەن، توكيودا قولا العان ەلدوس پاريج تورىندە التىنعا قول جەتكىزدى.

بۇل تۇستا اقتىق سىنعا دەيىن جەتكەن ءۇش سپورتشىنى دا ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. كۇمىستى سپورتتىق گيمناستيكادان ناريمان قۇربانوۆ (تۇعىرلى ات جاتتىعۋى) پەن گرەك-ريم كۇرەسىنەن دەمەۋ جادىرايەۆ (77 كەلى)، بوكسشى نۇربەك ورالباي (80 كەلى) يەلەندى.

نەگىزى جانكۇيەرلەر بوكستان كەمى ءبىر التىننىڭ بولارىنا ءۇمىت ەتكەن. ءبىر تاراپ اياقتان شالۋ بولعانىن، ەكىنشى تاراپ بوكسشىلاردىڭ بابى كەلىسپەگەنىن ايتىپ جاتتى. وليمپيادا اياقتالا سالا بوكستان ۇلتتىق قۇراماداعى جاتتىقتىرۋشىلار قىزمەتىنەن بوساتىلىپ، اۋىس-ءتۇيىس بولعانىنا قاراعاندا، ەكىنشى تاراپتىڭ ايتقانىندا شىندىققا جاقىندىق بار سەكىلدى.

بۇل جەردە كۇتپەگەن جۇلدە - ناريماننىڭ كۇمىسى. جاسىرارى جوق، جانكۇيەرلەر بوكس، كۇرەس، دزيۋدو، اۋىر اتلەتيكا سەكىلدى سپورت تۇرلەرىنەن جۇلدە كۇتەدى. الايدا بۇلارعا قوسا سپورتتىق گيمناستيكا، كوركەم گيمناستيكا، ۇزىندىققا سەكىرۋ، بيىكتىككە سەكىرۋ، سۋ سپورتى مەن جەڭىل اتلەتيكا تۇرلەرى سەكىلدى سالالارعا كوپ كوڭىل ءبولۋ قاجەت ەكەنىن ناريمان دالەلدەگەندەي ەدى.

قولا مەدالدى نىسانا كوزدەۋدەن كوماندالىق جارىستا يسلام ساتپايەۆ پەن الەكساندرا لە (تاپانشامەن 10 مەتردەن اتۋ)، دزيۋدودان عۇسمان قىرعىزبايەۆ (66 كەلى)، بوكستان نازىم قىزايباي (51 كەلى) العانىن ايتا كەتەيىك.

جاقىندى دا، الىستى دا تامساندىرعان

بيىل قىركۇيەكتە قازاقستان 5- دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىنىن وتكىزدى. بۇعان دەيىن كوشپەندىلەر ويىنىنىڭ وتكەنى نە وتپەگەنىنەن جاھان جۇرتى بەيحابار بولىپ قالا بەرەتىن. بۇل جولى ولاي بولمادى، دالا جارىستارىن جوعارى دەڭگەيدە قالاي وتكىزۋ كەرەگىن ەلىمىز دالەلدەدى.

الەمنىڭ 89 ەلىنەن 2,5 مىڭعا جۋىق سپورتشى كەلىپ، جالپى ناتيجەدە قازاقستان 43 التىن، 32 كۇمىس، 37 قولا مەدالمەن توپ جاردى. بيىلعى كوشپەندىلەر ويىندارىنا ازيادان، ەۋروپادان، سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك امەريكادان، افريكادان، ءارىسى اۋستراليادان سپورتشىلار كەلدى. سونداي- اق دودانىڭ اشىلۋ سالتاناتىن وتاندىق تەلەارنالاردان بولەك، الەمنىڭ 19 تەلەارناسى كورسەتتى. كوشپەندىلەر ويىندارى تاريحىندا بۇنداي حالىقارالىق دەڭگەيدە اۋقىمدى تەلەحابار تاراتۋ ءبىرىنشى رەت قولعا الىندى.

دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىندا ب ا ق-قا ارنالعان اككرەديتاتسياعا جالپى 70 ەلدىڭ 1285 مەديا وكىلىنەن ءوتىنىش تۇسكەن. ونىڭ ىشىندە 933 قازاقستاندىق، 352 شەتەلدىك جۋرناليست بار. مۇنىڭ اراسىندا CNN ،BBC ،Euronews سىندى الەمدىك جەتەكشى اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى ءجۇردى.

بيىلعى 5- دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىنا جاڭا سپورت تۇرلەرى رەتىندە Powerful Nomad الىپتار سايىسى جانە بىرنەشە ءداستۇرلى ينتەللەكتۋالدىق ويىندار قوسىلدى. الىپتار سايىسىندا 1 ەلدەن 1 عانا سپورتشى قاتىسا الدى. سالماق كاتەگورياسى 90 كەلىدەن جوعارى بولۋى كەرەك. جارىس 5 كەزەڭنەن تۇردى. 100 كەلى تاستى كوتەرىپ، ونى 10 مەترگە جىلجىتۋ، 100 كەلىلىك قاپپەن وتىرىپ تۇرۋ، 10 كەلىلىك نايزانى وڭ نەمەسە سول قولمەن 10 مەتر قاشىقتىقتا تۇرعان نىساناعا لاقتىرۋ، 130 كەلىلىك بورەنەنى يىعىنا سالىپ، وتىرىپ تۇرۋ، سالماعى 200 كەلى اربانى 10 مەترگە سۇيرەۋ ەدى. بۇل سپورت تۇرىنەن ەل نامىسىن ازامات ماقۇلبەكوۆ قورعاپ، جەڭىمپاز اتاندى.

دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىندا جاڭادان قوسىلعان سپورت تۇرلەرى اراسىندا «مانگالا» جانە «وۆاري» بولدى. بۇل ءداستۇرلى ويىندار كوشپەندى حالىقتاردىڭ مادەني مۇراسىمەن بايلانىستى.

قالاي الساق تا، بيىلعى كوشپەندىلەر ويىنى جوعارى دارەجەدە وتكەنىن شەتەلدىكتەر دە مويىنداپ، بۇل جارىستىڭ اۋقىمىن ارتتىرا بەرۋ كەرەگىن ۇسىندى.

بوكسشىلار دا، كۇرەسشىلەر دە ەرلەدى

كەيىنگى جىلدارى كوبىرەك سىنالىپ جۇرگەن قازاق بوكسىندا 2024 -جىلى جاقسى جاڭالىقتار بولدى. اسىرەسە، جاس بۋىننىڭ جەتىستىگى قۋانتتى. قازان ايىندا IBA-نىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن چەرنوگوريادا بوكستان جاستار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتى ءوتتى. وسى دودادا قازاقستان قۇراماسى رەكورد ورناتقانى ەستە. 6 التىن، 1 كۇمىس، 10 قولا - جالپى 17 مەدال ەنشىلەدى.

كوماندالىق ەسەپتە 73 ەلدىڭ اراسىندا قازاقستان قۇراماسى كوش باستادى. ال كوپتەن بەرى باستى قارسىلاسقا اينالعان وزبەكستان قۇراماسى ەكىنشى، ۇزدىك ۇشتىكتى رەسەي تۇيىندەدى. بۇعان دەيىنگى جارىستاردا، ياعني، 2018 -جىلى ۆەنگريادا، 2021 -جىلى گەرمانيادا وتكەن الەمدىك دودالاردا قازاقستاندىق 17-18 جاستاعى سپورتشىلارىمىز 2 التىنمەن ورالعان بولاتىن. سوندىقتان بۇل جارىس كورسەتكىشى - تاريحي ناتيجە. وسىلايشا، جاس بۋىننىڭ جەتىستىگى ەل بوكسىنىڭ بولاشاعى جاقسى ەكەنىنە سەندىردى.

دەگەنمەن بوكس سپورتىندا ماسەلەلەر جەتەرلىك. كەلەر وليمپيادالاردا بوكس باعدارلاماسىنىڭ بولۋ- بولماۋى ءالى تالقىلانۋدا. IBA ۇيىمى وليمپيادادا بوكستى ۇيىمداستىرۋدان شەتتەتىلدى. جاڭادان قۇرىلعان World Boxing تولىققاندى نىعايىپ ۇلگەرمەدى. كۇماندى ناتيجەلەردىڭ كوبەيۋى بوكستاعى ۇپاي ەسەپتەۋ جۇيەلەرىن دە قايتا قاراۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن ىسپەتتى.

بوكسشىلاردىڭ جەڭىسىن كۇرەسشىلەر دە قايتالاي العانداي. بۇرىن التىنسىز قايتاراتىن جارىستاردا قازاقستاندىقتاردىڭ جولى بولدى. ماسەلەن، بيىل البانيا استاناسى تيرانادا ەركىن كۇرەستەن وتكەن الەم چەمپيوناتىندا نۇرقوجا قايپانوۆ (70 كەلى) جەڭىمپاز اتاندى.

بۇعان قوسا 97 كەلىدە بەلدەسكەن ريزابەك ايتمۇقان جاستار اراسىنداعى الەم چەمپيونى اتاعىنا يە بولدى. جالپى، كۇرەس تۇرلەرىنەن الەمدىك دودالاردا توپ جارۋ وتە قيىن سانالادى. سوندىقتان بۇل جولعى جەڭىستەر وزگەرىستەر بارىن كورسەتتى.

UFC-دەگى جورىق

الەمدە ارالاس جەكپە-جەك جارىستارىنىڭ اراسىندا UFC ۇيىمى ەڭ ابىرويلى سانالاتىنىن بىلەمىز. مۇندا قازىر الەمدىك دەڭگەيدەگى جۇلدىزدارمەن قاتار قازاقستاندىق ارالاس جەكپە-جەك شەبەرى شاۆكات راحمونوۆتىڭ دا اتى اتالىپ ءجۇر. ءالى كۇنگە دەيىن جەڭىلىسسىز كەلە جاتقان وتانداسىمىزدىڭ كەيىنگى جەكپە-جەگى 7-جەلتوقساندا لاس-ۆەگاستا ءوتتى. UFC 310 تۋرنيرىندە ۋاقىتشا چەمپيوندىق اتاق ءۇشىن سايىسقا شىعىپ، يرلانديالىق جەڭىلىپ كورمەگەن فايتەر يان ماشادو گەرريدى تىزە بۇكتىردى.

جارتىلاي ورتا سالماقتا ونەر كورسەتەتىن يرلانديالىق UFC-دە 2021 -جىلى دەبيۋت جاساپ، سول ۋاقىتتان بەرى 15 جەكپە-جەك وتكىزىپ، بارىندە جەڭىسكە جەتكەن. ياعني، بۇل مىقتىنى ۇتۋ ارقىلى شاۆكاتتىڭ كەلەسى كەزدەسۋى مىندەتتى تۇردە چەمپيوندىققا تالاس رەتىندە ۇيىمداستىرىلاتىنىن بولجاي الامىز.

نەگىزى شاۆكات راحمونوۆتا كەلەر جىلدى كۇتپەي-اق وسى جولى UFC چەمپيونى اتانار مۇمكىندىك بولعان. سەبەبى جەلتوقسانداعى كەزدەسۋ يرلانديالىق گەرريمەن ەمەس، قازىرگى چەمپيون بەلال مۇحاممادپەن بولۋعا ءتيىس ەدى. الايدا دەنساۋلىعىنا بايلانىستى تەگى پالەستينالىق سپورتشى بۇل كەزدەسۋدەن باس تارتتى.

ءبىراق يان گەرريدى جەڭگەن ساتىندە راحمونوۆ سەگىزبۇرىش ىشىنە بەلالدى شاقىرىپ، كوز ءتۇيىستىردى. ياعني، كەلەسى جەكپە-جەك مىندەتتى تۇردە وسى ەكى سپورتشى اراسىندا چەمپيوندىققا تالاس رەتىندە وتەدى. ەگەر شاۆكات جەڭىسكە جەتسە، UFC تاريحىندا چەمپيوندىق بەلبەۋگە قول جەتكىزگەن العاشقى قازاقستاندىق اتانادى.

تۇيىندەر بولساق، ءبىز تەك كوزگە تۇسكەن، ەستە قالارلىق جارىستاردىڭ قورىتىندىسىن ءبىر شولىپ وتتىك. ايتپەسە ماقتاۋعا لايىق قازاقستاندىق سپورتشىلاردىڭ كوپ ەكەنىنە كۇمان جوق. الداعى جىلى قازاق سپورتىنداعى جەڭىستەر مول بولارىنا ءۇمىتتىمىز.

اۆتور

ماديار تولەۋوۆ

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى