مىرزاعالي ايتجانوۆ: 2017-جىل قازاق بوكسى ءۇشىن ءساتتى جىل بولدى
بۇل تۋرالى باپكەر قازاقپارات تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا ءمالىم ەتتى.
- مىرزاعالي قۇلان ۇلى، 2017-جىل قازاق بوكسى ءۇشىن قانشالىقتى تابىستى بولدى؟
- ءوتىپ بارا جاتقان 2017-جىل ءبىز ءۇشىن، ياعني قازاق بوكسى ءۇشىن اسا تابىستى جىل بولدى دەسەم قاتەلەسپەيمىن. ويتكەنى، قازاق بوكسشىلارى وزدەرى قاتىسقان الەمدىك دودالاردان جۇلدەسىز قايتقان جوق.
وسى جىلداعى ەڭ باستى دودا الەم بىرىنشىلىگىندە ءبىزدىڭ جاڭادان جاساقتالعان جاس قۇراما كوماندامىز ءبىر ەمەس، التى مەدال جەڭىپ الدى. بۇل - تاريحي جەڭىس. وسىعان دەيىن ءوز ەلىمىزدە وتكەن الەم بىرىنشىلىگىندە تۇڭعىش رەت 8 مەدال العان بولاتىنبىز. ال سىرت ەلدە 6 مەدالعا ءبىرىنشى رەت قول جەتكىزىپ وتىرمىز. ونىڭ ۇستىنە الەم بىرىنشىگىندە جۇلدە العان جىگىتتەردىڭ باسىم بولىگى دوداعا ءبىرىنشى رەت قاتىسىپ تۇرىپ، سونداي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋى قازاق ەلىنىڭ مەرەيىن ءبىر كوتەرىپ تاستادى.
- قازىرگى قۇراماداعى بوكسشىلاردىڭ بولاشاعى جارقىن دەپ ەسەپتەيسىز عوي...
- ارينە، ءبارىنىڭ بولاشاعى جارقىن. ءبىراق، ءالى توكيو وليمپياداسىنا دەيىن كوپ تەر توگۋىمىز كەرەك. بۇرىن يۆان دىچكو، دانيار ەلەۋسىنوۆ، ادىلبەك نيازىمبەتوۆ سياقتى الەم جانە وليمپيادا ويىندارىندا قانجىعالارى ءبىر ەمەس، بىرنەشە رەت مايلانعان بوكسشىلارىمىزعا قانشاما ەڭبەك ەتتىك. ولاردىڭ بۇگىنگى جەتىستىگى - سول ەڭبەكتىڭ جەمىسى. ولاردىڭ كەيبىرەۋىمەن 10 جىلىمىز بىرگە ءوتىپتى. بۇل از ۋاقت ەمەس. ءالى بىرگە جۇمىس جاساپ جاتقان بوكسشىلار بار. ەندى، سول سياقتى، قازىرگى جاس كوماندامەن دە ۇزاق ۋاقىت جۇمىس جاساۋىمىز كەرەك. سوندا عانا ناتيجە بولادى. الەم، وليمپيادا چەمپيونى ءبىر كۇندە، نە ءبىر ايدا دايىنداپ شىعا سالاتىن دۇنيە ەمەس. سول ءۇشىن ەشقاشان وسالدىق تانىتپاي، ەڭبەكتەنە بەرۋىمىز كەرەك. بىزگە مۇلدە بوساڭسىۋعا بولمايدى.
- بيىلعى ەل بىرىنشىگىنە، الەم چەمپيوناتىندا جۇلدە العان التى بوكسشى قاتىسقان جوق. ءبىراق، سوندا دا دودا اسا تارتىستى ءوتتى. كەيبىر ساقا بوكسشىلار جاس بۋىننان جەڭىلىپ جاتسا، ال بىرەۋى ءالى دە كوشباسشى ەكەنىن دالەلدەپ جاتتى. قۇرامانى جاڭادان جاساقتاۋ قانشالىقتى قيىن بولدى؟
- ارينە، وڭاي بولعان جوق. ءبىزدى قۋانتاتىنى ەلىمىزدە قاي سالماق بولماسىن، باسەكەلەستىك اسا جوعارى ەكەنىن بايقادىق. مىنە، بىزگە دە كەرەگى وسى. باسەكەدە كىم وزىق، سول قۇراماعا ىلىكتى. ءتىپتى، ولاردىڭ قاتارىندا ءبىر-ەكى جىل دەمالىپ قالىپ، قايتادان ءوزىن دالەلدەگەن بوكسشىلار دا بار. وسىدان بىرەر كۇن بۇرىن عانا ەڭ جاڭا قۇراما مۇشەلەرىنىڭ ءتىزىمىن جاريالادىق. وزدەرىڭىز كورگەندەي، ولاردىڭ قاتارىندا جاستارمەن ءبىر قاتاردا ساقا بوكسشىلار دا بار. ولاردىڭ كىمدەر ەكەنىن وزدەرىڭىز دە كورگەن بولارسىزدار.
- جاڭا تىزىمنەن دانيار ەلەۋسىنوۆتىڭ دە ەسىمىن كورىپ قالدىق. ول ۇلتتىق قۇراماعا رەسمي تۇردە قايتىپ كەلدى مە؟
- ءيا، قايتا كەلدى. ەندى ول بۇرىنعىداي قۇرامادا جاتتىعادى. ول ءوزىنىڭ بۇرىنعى بابىنا كەلىپ، مىقتىلىعىن قايتا دالەلدەپ جاتسا، كەلەسى جىلى وتەتىن حالىقارالىق، الەمدىك دودالارعا بارۋعا مۇمكىندىك الادى. وتكەندە بىرەۋ «قۇراماعا ارداگەر» بوكسشىلاردى نەگە قالدىردىڭىزدار دەپ سۇراپ جاتىر. اركىم ءوز سالماعىندا قىرىق جاسقا دەيىن كۇش-قۋاتى قايتپاي، كوشباسشى ەكەنىن دالەلدەپ تۇرسا، الەم، وليمپيادا ويىندارىندا سۇرىنبەي جۇلدە الىپ جاتسا، ءبىز ولاردى نەگە قۋىپ جىبەرۋىمىز كەرەك؟ كەرىسىنشە، قۇراماعا الىنعان جاس بۋىن بوكسشىلارىمىزدىڭ وليمپيادا چەمپيونى دانيار ەلەۋسىنوۆ، وليمپيادا مەن الەم بىرىنشىلىگىنىڭ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى ادىلبەك نيازىمبەتوۆ، الەم چەمپيونى جانىبەك ءالىمحان ۇلى سياقتى بوكسشىلارمەن بىرگە جاتتىعۋى ولارعا ماقتانىش ەمەس پە؟ سولارعا قاراپ بوي تۇزەمەي مە؟ سول ءۇشىن ساقا بوكسشىلاردىڭ بولعانى قۇراماعا پايداسىنان باسقا زيانى جوق. ولار - ابدەن ىسىلعان بوكسشىلار. وسىعان دەيىن ەلدىڭ ەلدىگى سىنعا تۇسەتىن ساتتە، جاسىنداي جارقىرادى. الداعى ۋاقىتتاردا دا سول بيىكتەرىنەن كورىنەدى دەگەن ۇمىتتەمىز.
- سوڭعى كەزدەرى قازاق بوكسشىلارىنان كاسىپقوي بوكسقا كەتىپ جاتقانداردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. ۇلتتىق قۇراماداعى بوكسشىلار كاسىپقويعا اۋىسامىز دەپ جاتسا، قارسى بولار ما ەدىڭىز؟
- ەگەر كاسىپقوي بوكسقا اۋىسامىن دەگەندەر بولسا، مەن ۇستامايمىن. ەركى وزىندە. مەن ەشكىمدى بايلاپ، ماتاپ وتىرعان جوقپىن. قازىر، اللاعا شۇكىر، ۇلتتىق قۇراما ءتورت قۇرامدا جاساقتالعان. ءبىزدىڭ ەڭ تومەنگى ءتورتىنشى قۇرامامىزدىڭ وزىندە «سەن تۇر، مەن اتايىن» دەگەن جىگىتتەر بار. وسى ءتورت قۇرامدى دا قارجىلاندىرىپ وتىرعان قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ باسشىلىعىنا العىسىمىز شەكسىز. بار جاعدايىمىزدى جاسادى. قازاقتا «جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت، نۇرى تاسىسىن» دەگەن ءسوز بار. اشىعىن ايتۋ كەرەك، ەلىمىزدىڭ بوكس فەدەراتسياسىنا تيمۋر قۇلىبايەۆ مىرزا كەلگەننەن بەرى قازاق بوكسىنىڭ كوسەگەسى كوگەردى. باپكەرلەرگە دە، بوكسشىلارعا دا بارلىق جاعداي جاسالدى. ءبىز وسىنداي جاسالعان قامقورلىقتىڭ ارقاسىندا بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىرمىز.
- ومىردە قۋانىش بار جەردە، وكىنىش تە بولىپ جاتادى. وسى جىلى جەتىستىكتەرىڭىزدەن باسقا «اتتەگەن-ايلارىڭىز» بولدى ما؟
- جوق ەمەس. بۇعان وزبەكستاندا وتكەن ازيا بىرىنشىلىگىن مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. ەڭ جاڭا جاس قۇراممەن باردىق تا قولا، كۇمىستەن بولەك جالعىز التىنعا قول جەتكىزدىك. ول جەردە ءبىزدىڭ بوكسشىلار «بارماق باستى، كوز قىستى» ارەكەتتەردىڭ دە قۇربانى بولدى. ءبىراق، بارلىعىن تورەشىلەردەن كورە بەرۋگە بولمايدى. كوپتەگەن ولقىلىقتارىمىز بولدى. كەيىن سول ولقىلىقتاردى جويۋمەن جۇمىس جاسادىق. الەم بىرىنشىگىنە كەمى ەكى التىن الامىز دەپ باردىق. وكىنىشكە قاراي، ءبىر التىنعا عانا يە بولدىق. مىنە، وسىنىڭ بارلىعىنىڭ ار جاعىندا ءبىر «اتتەگەن-ايلار» قالدى.
- ەندى كەلەسى جىلعا باستى ماقسات ەتىپ وتىرعان جوسپارلارىڭىزبەن بولىسە كەتسەڭىز...
- كەلەسى جىلدىڭ باستى جوسپارى - يندونەزيادا وتەتىن جازعى ازيا ويىندارى. وسى سارىقۇرلىق دوداسىندا توپ جارۋ - ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز.
وعان دەيىن كوپتەگەن جارىستارعا، وقۋ-جاتتىعۋلارعا قاتىسامىز. كەلەسى جىلدىڭ دايىندىعىن قاڭتار ايىندا الماتىدا باستايتىن بولامىز. اقپان ايىندا رەسەي، وزبەكستان قۇرامالارىمەن بىرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋلارىن جاساساق، ناۋرىزدا رەسەيگە بارامىز. ساۋىردە تاعى ءبىر شەتەلگە وقۋ-جاتتىعۋعا بارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. مامىر ايىندا ءوز ەلىمىزدە شەت ەلدەن قۇرامالار شاقىرىپ جاتتىعۋ جاسايتىن بولامىز. اراسىندا كوپتەگەن حالىقارالىق دودالار بولادى. سول جارىستارعا ءتورت قۇرامدى دا قاتىستىرىپ، ىشىنەن كىل مىقتىلاردى تالداپ، ازيا ويىندارىنا اپارۋدى جوسپارلاپ وتىرعان جايىمىز بار.
- اڭگىمەڭىزگە كوپ راحمەت! ساتتىلىك تىلەيمىز.
اۆتور: كۇنسۇلتان وتارباي
