جەمقورلىقپەن كۇرەس ءپانى قازاقستان مەكتەپتەرىنە 2017 - جىلى ەنگىزىلەدى
بۇل تۋرالى Tengrinews.kz تىلشىسىنە مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتەن ءوتۋ باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى اسەل مۇساعۇلوۆا ايتىپ بەردى.
ول قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭگەيىندە جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جونىندەگى ساباقتاردىڭ قاجەتتىلىگى تۋرالى حاتتار جىبەرىلەتىنىن ايتتى. باستاپقى كەزدە توقساندا نەمەسە سەمەستردە بىرنەشە ساعاتقا ەسەپتەلگەن تەماتيكالىق ساباقتار بولادى.
ال جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ (2015-2016 -جىلدار) مەكتەپتەردە - «ادام جانە قۇقىق»، «ءوزىن- ءوزى تانۋ»، جوعارى وقۋ ورىندارىندا - «قۇقىق نەگىزدەرى» سياقتى قوعامدىق پاندەردىڭ اياسىندا جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا ساعاتتاردى قاراستىرۋ جوسپارلانىپ جاتىر.
«2016-2017 - جىلداردان باستاپ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا جەكە ءپاندى ەنگىزۋ تۋرالى ماسەلەنى تالقىلايمىز. سەبەبى بۇل ماسەلە ءبىلىم بەرۋ نورمالارىن، ساعاتتاردى جانە باسقا جاعدايلاردى قايتا قاراۋدى تالاپ ەتەدى. ياعني، ازىرشە قوعامدىق پاندەردىڭ اياسىندا عانا، ال ودان كەيىن جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا جەكە ءپاندى ەنگىزۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىلەدى»، - دەدى مۇساعۇلوۆا.
ول جەمقورلىققا قارسى اعارتۋ جۇمىستارىمەن بالاباقشالاردىڭ دا قامتىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
«بالالاردا جاقسى مەن جامان تۋرالى تۇسىنىك ەرتە باستان قالىپتاسادى. سوندىقتان ءدال وسى كەزەڭدە ولارعا جەمقورلىقتىڭ جامان ەكەنىن ءتۇسىندىرۋ ماڭىزدى. ۇلگىمەن تاربيەلەۋ ماڭىزدى. بالا ۇيدە، ماسەلەن اپكەسىنىڭ «مەن سەسسيانى اقشامەن جاپتىم» دەگەنىن نەمەسە اكەسىنىڭ شەشەسىنە: «بالانى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ كەرەك، اقشاسىن تولەيىك» دەگەنىن ەستىسە، مۇنىڭ بارلىعى قالىپتى جاعداي بولىپ كورىنەدى؛ ال ۇيدەن تىس جەردە مۇنىڭ جامان ەكەنىن ايتادى، ءسويتىپ بالانىڭ ساناسىندا قاراما- قايشىلىق تۋادى. سوندىقتان مەملەكەت وسى كەزەڭدە ارالاسىپ، جەمقولىقتىڭ قىلمىس ەكەنىن، الەۋمەتتىك زۇلىمدىق ەكەنىن ايتۋ ماڭىزدى جانە اتا- انالارعا وسىنى جەتكىزىپ ايتىپ، ەگەر بولاشاقتا بالاسى جەمقور بولماسىن دەسە، ونىڭ ساناسىندا جاقسى مەن جامان تۋرالى تۇسىنىك بولسىن دەسە بۇل ءىستى جۇمىلا جاسايىق»، - دەدى ول.
اگەنتتىك وكىلدەرى مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ورىندارىندا ينتەراكتيۆ ادىستەردى - ويىنداردى، مۋلفيلمدەر مەن كوميكستەردى قولدانباق.
ال مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءدارىس وقۋ ءۇشىن، كورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى تۇسىنىكتى تۇردە ءتۇسىندىرىپ بەرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرىن شاقىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
قازاقستان بۇل جاعىنان جاڭالىق اشىپ وتىرعان جوق. بۇعان وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسى نەگىزگە الىنعان. «گونكونگتىڭ ۇلگىسى وزگەلەرگە قاراعاندا ءساتتى، ولار 70-جىلداردان باستاپ بالاباقشالاردا جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل ءپانىن ەنگىزە باستادى. ياعني ولار الەۋمەتتىك زۇلىمدىققا، فەنومەنگە قارسى پىكىرى قالىپتاسقان ۇرپاقتى ءوسىرۋ ءۇشىن جۇمىستى بالالاردىڭ ەرتە جاسىنان باستادى. سايكەسىنشە جەمىسىن كورە باستادى. تاياۋدا ءبىر وقيعا بولدى. ينكاساتور كولىگى اۋدارىلىپ، اقشا جول بويىنا شاشىلدى. ال سول اقشا سول ورنىندا قايتارىلدى، ياعني ول جاقتا جەمقورلىققا قارسى تۇرۋ دەڭگەيى سونداي»، - دەدى ول.
اسەل مۇساعۇلوۆا ءبىلىم بەرۋدىڭ جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل فورماسى ەكەنىن ايتادى. ونىڭ پىكىرىنشە، ادام ءبىلىمدى بولعان سايىن جەمقور بولۋ مۇمكىندىگى ازايا تۇسەدى.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ىستەر جونىندەگى اگەنتتىك مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە، كاسىپكەرلەرگە، ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا، ب ا ق-تارعا جانە ازاماتتارعا جەمقورلىققا قارسى اعارتۋ جونىندە وقىتۋ جانە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن تاراتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«ازاماتتاردىڭ جەمقورلىققا باراتىنىنىڭ ءبىر سەبەبى، مەنىڭشە، ءوز قۇقىعىن، مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قالاي كورسەتىلەتىنىن بىلمەۋىندە جاتىر. مۇندا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قالاي كورسەتىلەتىنى، قايدا بارىپ، قانداي قۇجاتتاردى جيناۋ كەرەك ەكەنى جايلى مالىمەتتى جەتكىزبەگەنى ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار دا كىناسى بار. بۇل مالىمەتتى وڭاي تابا المايسىز. وسىعان بايلانىستى ادامداردىڭ اقپاراتتانۋ دەڭگەيىن كوتەرۋىمىز كەرەك»، - دەدى مۇساعۇلوۆا.
