اسكەري پوليگونعا بەرىلگەن 1 ميلليون گەكتار جەردى كەرى قايتارۋ ماسەلەسى شەشىلۋدە - باتىس قازاقستان وبىلىسى
ايتا كەتەيىك، 1952 - جىلى تاريحي وردا اۋدانى (بوكەي ورداسى) تاراتىلىپ، جەرى اسكەري پوليگونعا بەرىلگەن بولاتىن. سودان بەرى «ازعىر» جانە «كاپۋستين يار» پوليگوندارىندا كوپتەگەن اسكەري سىناقتار جاسالدى. مۇنداي جۇمىستار قازىرگى تاڭدا دا توقتاي قويعان جوق. ەگەر پوليگونعا بەرىلگەن جەرلەر كەيىن قايتارىلسا، مالدىڭ ءورىسى كەڭەيىپ، شابىندىق تا كوبەيەر ەدى.
ءوڭىر باسشىسى سونداي- اق وبلىس ورتالىعىنان ەڭ شالعاي، 600 شاقىرىمداي قاشىقتىقتا ورنالاسقان بوكەي ورداسى اۋدانىنا قاراي قاتقىل تاباندى جول سالىنىپ جاتقانىن ايتىپ ءوتتى. الداعى ۋاقىتتا چاپايەۆ- قازتالوۆ- ونەگە- بيسەن ارقىلى جول اۋدان ورتالىعى سايقىنعا جەتپەك. بۇل ءۇشىن اۋدان اۋماعىنداعى جامانتاۋداعى قيىرشىق تاس قورى يگەرىلسە، جولدىڭ قۇنى ارزاندايدى.
نۇرلان نوعايەۆتىڭ اتاپ وتكەنىندەي، قۇمدى ءوڭىر سانالاتىن بوكەي ورداسىنىڭ تابيعاتى ءتورت تۇلىك مال ءوسىرۋ ءۇشىن اسا قولايلى. ءتىپتى كەي جىلدارى قۇمدا مال قىستا دا جايىلىپ شىعا بەرەدى. وسىنىڭ اسەرىنەن بولار، اۋداندا جان باسىنا شاققاندا، 4,5 باس مالدان كەلەدى، بۇل - وبلىستاعى جوعارى كورسەتكىشتىڭ ءبىرى. سوندىقتان كۇنى بۇگىن مال ونىمدەرىن كورشىلەس، سونىڭ ىشىندە رەسەي ايماقتارىنا كوپتەپ شىعارۋعا مۇمكىندىك بار.
بيىل باتىس قازاقستاندىق ءوز ونىمدەرىن اپارىپ ساتۋ ءۇشىن سامارا مەن ساراتوۆتا ەت پاۆيلوندارى قۇرىلىستارى باستالماق. ورىنبور وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى يۋريي بەرگپەن دە وسىنداي كەلىسىم بار. زەلەنوۆ اۋدانى يانايكين اۋىلىندا ءىرى مال بورداقىلاۋ كەشەنى بار «كروۋن باتىس» ج ش س تولياتتي، ماسكەۋ جانە رەسەيدىڭ باسقا دا قالالارىنا ەت جونەلتۋدە.
مال شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋ ماسەلەلەرى جاڭاقالا اۋدانىندا بولعان كەڭەستە دە كوتەرىلدى. بۇگىنگى تاڭدا اۋىلدىق جەردە جۇمىسشىلار، اسىرەسە، باقتاشى تابۋ قيىنعا اينالىپ وتىر. قانشا جاعداي جاسالسا دا، ەشكىم جان اۋىرتىپ، مال باققىسى كەلمەيدى. ەسەسىنە بوس ساندالىپ، اۋىلدا جۇرەتىندەر قانشاما. مۇنداي ماسىلدىق پيعىل وبلىستىڭ كوپتەگەن جەرىنەن كەزدەسىپ قالادى.
قازىر وبلىستىڭ مال ءوسىرۋ ءۇشىن قولايلى ەكەندىگىن ەسكەرىپ، وتاندىق ينۆەستورلار وسى سالاعا قارجى سالۋدا. مىنە، سولاردىڭ ءبىرقاتارى مال بورداقىلاۋ الاڭدارىن تۇرعىزار كەزدە موڭعوليا نەمەسە قىتايدان باقتاشى تارتۋ ماسەلەسىن قويۋدا. مال باعۋ قازاقتىڭ اتاكاسىبى ەكەندىگىن ەسكەرسەك، مۇنداي جاعدايعا دەيىن جەتۋدىڭ ءوزى ايتار اۋىزعا ۇيات.
«بىزدە مال وسىرۋگە جەر جەتەدى. ەڭ باستىسى، مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى پايدالانا وتىرىپ، اۋىل كاسىپكەرلەرى ءوز ىستەرىن تابىستى جۇرگىزە ءبىلۋى كەرەك» ، دەپ تۇيىندەدى ويىن وبلىس باسشىسى.
اۆتور: ەلجان ەرالى
