قازاقپاراتتئث كذنتئزبةسئ: 19- اقپان

استانا. 19- اقپان. قازاقپارات - قازاقپارات وقئرماندارئنا 2012- جئلعئ 19- اقپانعا ارنالعان كذنتئزبةسئن ذسئنادئ.

قازاقپاراتتئث كذنتئزبةسئ: 19- اقپان

ةستة قالار وقيعالار

بذكئل الةمدئك كيتتةر كذنئ. بذكئل الةمدئك كيتتةر كذنئ - 1986- جئلئ حالئقارالئق كيت اؤلاؤ (International Whaling Commission - IWC)  كوميسسياسئندا بةكئتئلگةن. سول جئلئ اقپاننئث 19 ئندا حالئقارالئق كيت اؤلاؤ كوميسسياسئ دذنيةجذزئندة كيت اؤلاؤ ونةركاسئبئ مةن كيت ةتئن ساتؤعا تيئم سالعان. ءبئراق، اقپاننئث 19 ئ كيتتةردئ قورعاؤ كذنئ عانا ةمةس، سونئمةن بئرگة بارلئق مذحيت پةن تةثئز ءسذت قورةكتئلةرئن قورعاؤ كذنئ. كةيدة ءار مةملةكةتتئث ةكولوگيالئق ذيئمدارئ جينالئپ، وسئ كذندئ تولئعئمةن جوعالئپ كةتؤ ذستئندةگئ  بئرةگةي ءبئر ءسذت قورةكتئنئ قورعاؤعا ارنايدئ.

9 جئل بذرئن (2003) ماسكةؤدة ةؤرازيالئق ةكونوميكالئق قوعامداستئعئنئث العاشقئ ةكونوميكالئق فورؤمئ اشئلدئ. ةؤرازةق قذرامئنا كئرةتئن رةسةي، بةلارؤس، قازاقستان، قئرعئزستان جانة تاجئكستان ةلدةرئنئث وكئلدةرئ ءوزارا ئقپالداستئق ءئس-قيمئلداردئث پةرسپةكتيأالارئن تالقئلاپ، قوعامداستئق مةملةكةتتةرئ ةكونوميكاسئن تذراقتئ دامئتؤ جونئندةگئ ذسئنئستاردئ تالدادئ.

18 جئل بذرئن (1994) قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث پرةزيدةنتئ ن.ا.نازاربايةأ «ادام قذقئعئ جونئندةگئ رةسپؤبليكالئق كوميسسيا قذرؤ تؤرالئ» جارلئققا قول قويدئ.

9 جئل بذرئن (2003) ماسكةؤدة ةؤرازيالئق ةكونوميكالئق قوعامداستئعئنئث العاشقئ ةكونوميكالئق فورؤمئ اشئلدئ. ةؤرازةق قذرامئنا كئرةتئن رةسةي، بةلارؤس، قازاقستان، قئرعئزستان جانة تاجئكستان ةلدةرئنئث وكئلدةرئ ءوزارا ئقپالداستئق ءئس-قيمئلداردئث پةرسپةكتيأالارئن تالقئلاپ، قوعامداستئق مةملةكةتتةرئ ةكونوميكاسئن تذراقتئ دامئتؤ جونئندةگئ ذسئنئستاردئ تالدادئ.

5 جئل بذرئن (2007) مةملةكةت باسشئسئ نذرسذلتان نازاربايةأ «قازاقستان رةسپؤبليكاسئ مةن اتوم ةنةرگياسئ جونئندةگئ حالئقارالئق اگةنتتئكتئث اراسئنداعئ يادرولئق قارؤدئ تاراتپاؤ تؤرالئ شارتقا بايلانئستئ كةپئلدئكتةردئ قولدانؤ تؤرالئ كةلئسئمگة قوسئمشا حاتتامانئ بةكئتؤ تؤرالئ»، «مينوتارلئق ينأةستورلاردئث قذقئقتارئن قورعاؤ ماسةلةلةرئ جونئندةگئ قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث كةيبئر زاثنامالئق اكتئلةرئنة وزگةرتؤلةر مةن تولئقتئرؤلار ةنگئزؤ تؤرالئ» زاثدارعا قول قويدئ.

5 جئل بذرئن (2007) الماتئدا كينو ذيئندة «جاس ذلان» بالالار مةن جاسوسپئرئمدةر كينوستؤدياسئ تذسئرگةن «جارالئ سةزئم» دةپ اتالاتئن 2 سةريالئ كوركةم فيلمنئث تانئستئرئلئمئ بولدئ. يدةيانئث اأتورئ مةملةكةتتئك سئيلئقتئث لاؤرةاتئ، اكادةميك، ةكونوميكا ينستيتؤتئنئث ديرةكتورئ جانة قازاقستان عالئمدارئ وداعئنئث پرةزيدةنتئ ورازالئ سابدةن. قويؤشئ رةجيسسةرئ «جاس ذلان» كينوستؤدياسئنئث ديرةكتورئ ةركئن راقئشةأ. فيلمنئث نةگئزگئ كةيئپكةرلةرئ قانات پةن ارايدئث رولئن سومداعان قازاقتئث تةمئربةك جذرگةنوأ اتئنداعئ ونةر اكادةمياسئنئث كينورةجيسسؤرا فاكؤلتةتئنئث تذلةگئ بةرئك ارئقبايةأ پةن اكادةميانئث حالئقارالئق قاتئناستار فاكؤلتةتئنئث 2- كؤرس ستؤدةنتئ رةگينا شامگؤنوأا.

 3 جئل بذرئن (2009) يراننئث گذلئستان پروأينسياسئنئث ورتالئعئ گورگان قالاسئندا، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث پرةزيدةنتئ نذرسذلتان نازاربايةأتئث 2008- جئلعئ جةلتوقساننئث 15 دةگئ جارلئعئمةن كاسپيي تةثئزئندةگئ يراننئث سولتذستئگئندةگئ قازاقستاننئث باس كونسؤلدئعئ رةسمي تذردة اشئلدئ.

3 جئل بذرئن (2009) اقتوبة وبلئسئنئث مذعالجار اؤدانئنئث جاثاجول كةن ورئندا «اقتوبة مذنايگازدئث» ا ق قؤاتتئلئعئ 45 مأت گاز تذربالئ ةلةكترستانساسئ اشئلدئ.

گاز تذربالئ ةلةكترستانسانئث اشئلؤئ ايماقتئث الةؤمةتتئك-ةكونوميكالئق دامؤئنا ذلكةن ئقپال ةتةدئ. بئرئنشئدةن، ةنةرگةتيكالئق تاؤةلسئزدئگئن تولئق قامتاماسئز ةتةدئ، ةكئنشئدةن، يمپورتتئ قئسقارتادئ جانة ايماقتئث تذتئنؤشئلارئنا ةلةكترو ةنةرگيانئث قذنئن ارزانداتادئ.

6 جئل بذرئن (2006) كةرلينگ ويئنئ بةينةلةنگةن جاثا پوشتا ماركاسئ اينالئمعا ةندئ.

وليمپيادا ويئندارئنئث جاثا سپورت ءتذرئنئث ءبئرئ كةرلينگ ويئنئنئث بارئسئ بةينةلةنگةن، «33ح27،5 مم كولةمئندةگئ پوشتا ماركاسئن رينات جاپالوأ بةزةندئردئ. ول بةيجئثدةگئ (ق ح ر) پوشتالئق تولةم بةلگئلةرئ فابريكاسئندا، 50 مئث دانامةن باسئلدئ.

4 جئل بذرئن (2008) قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث رةسةيدةگئ ةلشئلئگئنئث قولداؤئمةن ماسكةؤدةگئ ايماقتئق قازاق ذلتتئق-مادةني اأتونومياسئ وسئ قالاداعئ ذلتتار ءذيئنئث عيماراتئندا كةثةس وداعئنئث باتئرئ ءاليا مولداعذلوأا تؤرالئ «ومئرگة اينالعان ةرلئك» كئتابئنئث تانئستئرئلئمئ ءوتتئ.

قازاق حالقئنئث باتئر قئزئ ءاليا مولداعذلوأانئث ءومئرئ مةن ةرةن ةرلئگئ قازاقستان مةن رةسةي حالئقتارئ دوستئعئنئث ماثگئلئك سيمأولئنا اينالدئ. كئتاپ اأتورلارئ عالئمجان بايدةربةس پةن ذزاقباي قاؤئس ءبئر كةزدةگئ جاس بويجةتكةننئث تاعدئرئ تؤرالئ بايان ةتة كةلئپ، ونئث قايسار مئنةزئنئث قالاي قالئپتاسقانئ تؤرالئ تولعاندئرادئ.

4 جئل بذرئن (2008) الماتئدا جوثعار جانة ئلة الاتاؤئنئث جوعالئپ كةتؤ ذستئندةگئ وسئمدئكتةردئث تذرلةرئ تؤرالئ ب ذ ذ دامؤ باعدارلاماسئ باسئپ شئعارعان كئتاپتئث تانئستئرئلئمئ بولدئ. كئتاپ «راستةنيا دجؤنگارسكوگو ي زايلييسكوگو الاتاؤ، نؤجدايؤششيةسيا أ وحرانة» دةپ اتالادئ. كئتاپ 60 وسئمدئكتئث قئسقا انئقتاماسئنان جانة فوتوسؤرةتتةردةن تذرادئ. كئتاپتئث ماقساتئ تابيعاتتئ سذيةتئن كوپشئلئكتئث نازارئنا وسئمدئكتةردئث قذندئلئعئ تؤرالئ اقپاراتتئ جةتكئزؤ بولئپ تابئلادئ. كئتاپ قازاقستان رةسپؤبليكاسئ ذكئمةتئنئث، جاهاندئق ةكولوگيالئق قوردئث جانة ب ذ ذ دامؤ باعدارلاماسئ جوباسئ قئزمةتئنئث شةثبةرئندة شئعارئلدئ.

ةسئمدةر

78 جئل بذرئن (1934-1994) تةحنيكا عئلئمئنئث دوكتورئ، پروفةسسور سةرازةتدينوأ دؤگلاس زيايةأيچ دذنيةگة كةلدئ.

اقتوبة قالاسئندا تؤعان. قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئن بئتئرگةن. 1956- جئلدان قازاقستان عئلئم اكادةمياسئ حيميا ينستيتؤتئنئث عئلئمي قئزمةتكةرئ بولعان. عالئمنئث عئلئمي جذمئستارئنئث نةگئزگئ باعئتئ قازاقستان جةرئنئث پوليگاليتتئ جانة استراحانيتتئ شيكئزاتئن پايدالانؤ جولدارئ، تذزداردئ گيدروتةرميالئق قايتا وثدةؤ، سوپوليمةرلةنؤ رةاكسيالارئ نةگئزئندة پوليفوسفاتتئ تئثايتقئشتاردئ سينتةزدةؤ ادئستةرئن زةرتتةؤگة  ارنالعان. ول شئنئ تيپتةس جانة امورفتئ فوسفاتتاردئ تذپكئلئكتئ زةرتتةي وتئرئپ، ولارداعئ ةرئگئشتئك پروسةستةردئ، پوليمةرلةردئث گيدروليتتئك دةسترؤكسياسئن رةتتةؤ، كورروزيا مةن ذيكةلئسكة توزئمدئلئك، ت.ب. كوپتةگةن قاسيةتتةرئن ايقئندادئ. عالئمنئث بذل زةرتتةؤلةرئ قازاقستانداعئ جامبئل فوسفور، جامبئل سؤپةرفوسفات، جاثا-جامبئل حيميا زاؤئتتارئندا سئناقتان وتكئزئلئپ، وندئرئسكة ةنگئزئلدئ. پروفةسسوردئث 200 دةن اسا عئلئمي ةثبةگئ، ونئث ئشئندة 30 اأتورلئق كؤالئگئ مةن 4 مونوگرافياسئ بار.

مةدالدارمةن ماراپاتتالعان.

82 جئل بذرئن (1930-1999) قازاق جازؤشئسئ، جؤرناليست، فيلولوگيا عئلئمئنئث كانديداتئ، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ مادةنيةتئنة ةثبةك سئثئرگةن قايراتكةر بايجانوأ ساپار دذنيةگة كةلدئ.

جامبئل وبلئسئندا تؤعان.

قازمؤ-دئ (ءال-فارابي اتئنداعئ قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئ) ءبئتئردئ.

«لةنينشئل جاس» گازةتئنئث ادةبي قئزمةتكةر، ءبولئم مةثگةرؤشئسئ، جاؤاپتئ حاتشئ، رةداكتوردئث ورئنباسارئ، «مادةنيةت جانة تذرمئس» جؤرنالئ رةداكتورئنئث ورئنباسارئ، باس رةداكتورئ، قازاقستان ك پ  و ك ناسيحات جانة ذگئت ءبولئمئنئث نذسقاؤشئسئ، باسپاءسوز سةكتورئنئث مةثگةرؤشئسئ، ءبولئم مةثگةرؤشئسئ، ءبولئم مةثگةرؤشئسئنئث ورئنباسارئ، «سوسياليستئك قازاقستان» گازةتئنئث باس رةداكتورئ قئزمةتتةرئن اتقارعان.

ونئث «جاثا لةپ»، «اق مارجان»، «سذثقار كوثئل سامعايدئ» جانة تاعئ باسقا كئتاپتارئ جارئق كورگةن. سونداي-اق ول، زةرتتةؤ ةثبةكتةرئمةن دة تانئمال.

«حالئقتار دوستئعئ»، «قذرمةت بةلگئسئ» وردةندةرئمةن ماراپاتتالعان.

 92 جئل بذرئن (1921-2011) «ينتةللةكتؤال-پاراسات» ج ش س-نئث پرةزيدةنتئ، قوعام قايراتكةرئ، زاث عئلئمئنئث دوكتورئ، پروفةسسور، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ عئلئم اكادةمياسئنئث اكادةميگئ، قازاقستاننئث ةثبةك سئثئرگةن عئلئم قايراتكةرئ، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ پرةزيدةنتئنئث بةيبئتشئلئك پةن رؤحاني كةلئسئم سئيلئعئنئث، قازاقستان مةملةكةتتئك سئيلئعئنئث لاؤرةاتئ زيمانوأ سالئق دذنيةگة كةلدئ.

اتئراؤ قالاسئندا تؤعان. بذكئل وداقتئق زاث ينستيتؤتئن بئتئرگةن. ذلئ وتان سوعئسئنا قاتئسقان.

1944-1945- جئلدارئ - ديأيزيون، مينومةت پولكئ، ارتيلةريا پولكئ كومانديرئ بولئپ، پولكوأنيك شةنئمةن اسكةري قئزمةتتةن بوساعان. 1946-1947- جئلدارئ - گؤرةأ وبلئستئق پروكؤراتؤراسئنئث تةرگةؤشئسئ، اعا تةرگةؤشئسئ. 1947-1948- جئلدارئ - قازاق ك س ر پروكؤراتؤراسئ جانئنداعئ ةرةكشة ماثئزدئ ئستةر جونئندةگئ تةرگةؤشئ. 1948-1952- جئلدارئ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئ عئلئم اكادةمياسئ قذقئق سةكتورئنئث اسپيرانتئ، اعا عئلئمي قئزمةتكةرئ، سةكتور مةثگةرؤشئسئ. 1952-1958- جئلدارئ - الماتئ مةملةكةتتئك زاث ينستيتؤتئنئث ديرةكتورئ، قازاق مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئ زاث فاكؤلتةتئنئث دةكانئ. 1958-1969- جئلدارئ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئ عئلئم اكادةمياسئ فيلوسوفيا جانة قذقئق ينستيتؤتئنئث ديرةكتورئ. 1969-1976- جئلدارئ وسئ ينستيتؤتتئث ءبولئم مةثگةرؤشئسئ بولعان. 1976-1977- جئلدارئ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئ عئلئم اكادةمياسئ ءتورالقاسئنئث باس عئلئمي-حاتشئسئ. 1992-1994 - جئلدارئ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئ عئلئم اكادةمياسئ مةملةكةت جانة قذقئق ينستيتؤتئنئث باس عئلئمي قئزمةتكةرئ. 1992-1993- جئلدارئ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئ جوعارعئ كةثةسئ ارداگةرلةر مةن مذگةدةكتةر جونئندةگئ كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ. 1994-1995- جئلدارئ - قازاقستان رةسپؤبليكاسئ جوعارعئ كةثةسئ كونستيتؤسيالئق زاثناما جانة ادام قذقئعئ جونئندةگئ كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ. 1995-2005- جئلدارئ - «پاراسات» اكادةميالئق ؤنيأةرسيتةتئنئث رةكتورئ قئزمةتتةرئن اتقارعان. 2005- جئلدان - قازئرگئ قئزمةتئندة. اتئراؤ وبلئسئنئث قذرمةتتئ ازاماتئ.

زيمانوأتئث عئلئمي زةرتتةؤ ةثبةكتةرئ مةملةكةت جانة قذقئق تاريحئ مةن تةورياسئنا، قازاقستان مةن ورتالئق ازيانئث باسقا دا ايماقتارئندا ذلتتئق مةملةكةتتةردئث قالئپتاسؤئ مةن دامؤئنا، قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث مةملةكةتتئك تاؤةلسئزدئگئنة جانة باسقا دا وزةكتئ ماسةلةلةرگة ارنالعان. سونئمةن قاتار عالئمنئث قازاقتئث ءداستذرلئ قذقئقتئق مادةنيةتئنة، شاريعات زاثدارئنا قاتئستئ بئرنةشة عئلئمي ةثبةكتةرئ جارئق كورگةن. زيمانوأ «قازاق ك س ر-ئنئث مةملةكةتتئك ةگةمةندئگئ تؤرالئ دةكلاراسيانئث» جوباسئن دايئنداؤ جونئندةگئ كوميسسيانئ باسقارئپ، «قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث مةملةكةتتئك تاؤةلسئزدئگئ تؤرالئ» كونستيتؤسيالئق زاثنئث جوباسئن دايئنداؤ جونئندةگئ كوميسسيانئث جةتةكشئ مذشةلةرئنئث ءبئرئ بولدئ. عالئم 2001-2002- جئلدارئ 1- جانة 2- تومدارئ جارئق كورگةن 10 تومدئق «قازاقتئث اتا زاثدارئ» ةنسيكلوپةدياسئنا عئلئمي جةتةكشئلئك جاساعان.

«پاراسات»، ةكئ مارتة 1- دارةجةلئ وتان سوعئسئ، قئزئل جذلدئز، حالئقتار دوستئعئ وردةندةرئمةن، «كاأكازدئ قورعاعانئ ءذشئن»، «كةنيگسبةرگتئ العانئ ءذشئن» مةدالدارئمةن ماراپاتتالعان.

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى