كوگالداعى حوككەيدەن كسرو-نىڭ 18 دۇركىن چەمپيونى اتانعان قازاق

گيننەسستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن سپورتشى مۇرات جەكپەك ۇلىنىڭ داڭقى وشپەك تۇرماق، ونىڭ رۋحى ماڭگى جاسارىپ، اسپانداعى قۇس جولىنداي ساۋلە شاشىپ، عاسىردان-عاسىرعا كوشە بەرمەك.

كوگالداعى حوككەيدى ەركىن مەڭگەرگەن قازاقتىڭ قارا بالاسىن وسىدان ونداعان جىلدار بۇرىن قارا نيەت قاسكويلەر جارى زاريفامەن بىرگە ءولتىرىپ كەتكەن بولاتىن. كەزىندە وسىناۋ جاۋىزدىقتى ەستىگەن كەڭەس وداعىنىڭ ءۇش ميلليوننان استام كوگالداعى حوككەي جانكۇيەرلەرىنىڭ جانى ەگىلىپ، كوزىنە جاس العان.

جاسىل الاڭدا جاسىنداي جارقىلدادى

ول كەزدە مۇرات نەبارى 44 اق جاستا ەدى. ول 1951 - جىلى 12 - قازاندا سەمەي قالاسىنداعى قاراپايىم عانا قازاق وتباسىندا دۇنيەگە كەلدى. 1960 - جىلدارى مەكتەپ ەسىگىن اشقان مۇرات 7-سىنىپتان سوڭ №74-كاسىپتىك-تەحنيكالىق ۋچيليشەگە تۇسەدى. سودان بالاڭ جىگىتتى الماتىنىڭ ءدامى تارتىپ، «دينامو» وبلىستىق كەڭەسىنە سپورت نۇسقاۋشىسى بولادى. سول جىلدىڭ كۇزىندە بوزبالا جىگىت اسكەر قاتارىنا شاقىرىلادى. 1972 - جىلى جەلتوقساندا اسكەري بورىشىن وتەپ ورالعان مۇرات «ديناموعا» قىزمەتكە تۇرادى. 1972 - جىلى ول زاريفا يزمايل قىزىمەن وتباسىن قۇرادى. ومىرگە ۇرپاق جالعاسى - دانيار مەن گۇلنار كەلەدى.

ول كسرو-نىڭ 18 دۇركىن چەمپيونى، كسرو كۋبوگىنىڭ 5 مارتە جۇلدەگەرى، كسرو حالىقتارى جازعى سپارتاكياداسىنىڭ 2 دۇركىن چەمپيونى (1979-1983 ج. ج. ). ەۆروپا چەمپيوناتىنىڭ ەكى مارتە يەگەرى (1982 ج. فرانسيا، 1983 ج. نيدەرلاندى)، ەۆروپا چەمپيوناتى كۋبوگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى. مۇراتتىڭ ءار جىلدارداعى تابىستارى جايىندا رەسپۋبليكالىق گازەت-جۋرنالدار كەزىندە جازۋداي-اق جازدى. ءبىراق ونى ماڭگىلىككە ەستە قالدىرۋ شارالارىن جەرگىلىكتى سپورتتىڭ تۇتقاسىن ۇستاعاندار ءالى دە ەسكەرمەي كەلەدى.

سايىپ كەلگەندە، كوگالداعى حوككەيدەن كسرو قۇراماسىنىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى ەدۋارد ايريحتىڭ ءجىتى دە، قىران كوزى بىردەن مۇراتتى شالىپ ءتۇسىپ ەدى. كوگالداعى حوككەيدىڭ بولاشاق سۇرمەرگەنى مۇراتتىڭ جولى وسى جاتتىقتىرۋشىنىڭ ارقاسىندا اشىلعان بولاتىن.

سپورتتاعى جول داڭعىل دەپ ەشكىم دە ايتا الماس. باسىندا بۇل جول مۇراتقا دا سولاي بولدى. اتا-اناسى، تۋعان-تۋىستارى تەپسە - تەمىر ۇزەتىن جىگىتتىڭ دوپ قۋامىن دەگەن ونەرىنە قارسى بولعان.

"1970 - جىلدار - مەنىڭ قوس حوككەي تۇرىنەن تەر توككەن ءارى قايتالانباس جىلدارىم"، - دەپ ەسكە الىپتى كەزىندە ءبىر گازەتكە بەرگەن سۇحباتىندا داڭقتى ويىنشى مۇرات جەكپەك ۇلى.

ۇلى دانيار دا اكە جولىن قۋدى

مۇراتتىڭ ۇلى دانيار اكە جولىن قۋىپ حوككەيشى بولعاندىعىن دا ايتا كەتەيىك. ول دا جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى كسرو چەمپيونى. دانيار اكە جولىن قۋىپ 15 جىل بويى ءۇزىلىسسىز «دينامو» كومانداسىنىڭ كاپيتانى بولادى.

- مۇرات سپورت الەمىندە جارىق جۇلدىز ەدى. مەن ونى اعىپ تۇسكەن ايشىقتى جۇلدىزعا بالاعان بولار ەدىم. ءوزىڭىز ويلاپ قاراڭىزشى، 18 مارتە كەڭەس وداعىنىڭ چەمپيونى دەگەن مارتەبەگە جەتكەن كىم بار؟ قازىر سەمەيدەگى «دينامو» ستاديونىنىڭ جۇرناعى دا قالعان جوق. ونىڭ ورنىنا امبەباپ سپورت ساۋىقتىرۋ كەشەنى بوي كوتەرمەك. وسى كەشەنگە مۇرات ەسىمىن بەرسەك، مارقۇمنىڭ ارۋاعى رازى بولار ەدى، - دەگەن ەدى مۇراتتىڭ بالا كۇنگى دوسى، مارقۇم مارات شيرايەۆ.

راسىندا دا، كەزىندە اتاق-داڭقى الىسقا كەتكەن جەرلەسىمىزدى ەسكە تۇسىرەتىن ءبىر دۇنيە كورە المايسىز. مارقۇمنىڭ ارۋاعى ريزا بولىپ، ءبىر اۋناپ جاتسىن دەسەك، سەمەي قالاسىندا ونىڭ اتىنا ءبىر كوشە بەرىپ، لاجى بولسا ول تۇرعان ۇيگە ەسكەرتكىش تاقتا قويسا دا ارتىق بولماس ەدى.

كوگالداعى حوككەيدە ءاربىر ويىنشىنىڭ دوپ سوعۋداعى، تاياق ۇستاۋداعى وزىندىك ماشىعى، وزىندىك ويىن ورنەگى بولارى انىق. مۇرات دوپ تاياعىن سولاقاي ۇستايتىن ويىنشى بولاتىن. ال كەزى كەلگەندە وڭ قولعا دا بەيىمدەلىپ كەتەتىن. ول - مۇزداعى دوپتى حوككەيدە دە تاياقتى سولاقاي ۇستاپ، سان مارتە قارسىلاستار قاقپاسىنا «التىن دوپتار» توپىرلاتىپ توعىتقان حوككەيشى. مۇراتتىڭ 25 جىل بويى قولىنان بەندي تاياعى تۇسپەپتى دەپ سان مارتە قايتالاپ ايتىپ وتىرعانىمىزدىڭ دا سەبەبى سول.

«ارمانسىز ادام قاناتسىز قۇسپەن تەڭ» دەپ ايتىپ جاتىرمىز. سول سياقتى ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ دە قاناتتى ارماندارى كوپ بولعان. سونىڭ ەڭ باستىسى - ءوز ۇلى، ياعني دانيارمەن ءبىر كوماندادا ويناۋ باقىتىن ارمانداسا، مۇرات - بۇل ارمانىنا جەتكەن جان.

«مەن قاتتى قىزىعاتىن دۇنيەم بار». «كىمگە دەيسىز بە؟ ايگىلى كانادالىق ويىنشى گەردە حوۋ - ءوزىنىڭ ەكى ۇلىمەن ءبىر كوماندادا ويناۋ باقىتىنا يە بولعان ويىنشى. ءبىراق ارىپتەسىمنىڭ ەكى ۇلىمەن يىق ءتيىستىرىپ جاسىل حوككەيگە كەلگەنىن قىزعانبايتىنمىن»، - دەپتى بىردە مۇرات چەمپيون.

تاعى بىردە: «مەنىڭ سپورتتاعى جەتكەن بيىك كارەرامدا، تاققان التىن القالارىمدا جان جارىم زاريفانىڭ دا ولشەۋسىز ۇلەسى جاتىر دەسەم، تىم اسىرا ماقتاعانىم ەمەس. ولاي دەيتىنىم، جىلدىڭ ون ەكى ايى ىشىندە ءبىز ۇيدە نەبارى ساناۋلى كۇندەر عانا بولاتىنبىز. سوندا دەيمىن-اۋ، زاريفانىڭ شىدامدىلىعىنا قايرانمىن. بىردە-ءبىر رەت «مۇرات-اۋ، ءومىر بويى ءوستىپ كوگالداعى دوپتى قۋىپ جۇرە بەرەسىڭ بە؟ سەن جالىققان جوقپىسىڭ؟» - دەپ ايتىپ كورمەپتى. بالكىم، مەنىڭ ءالى دە الار اسۋلارىمنىڭ بار ەكەنىن جانىمەن ۇققاندىعى شىعار. بولماسا، 44 جاستا شەكتى كوگالدا بالا قۇساپ دوپ قۋعان ماعان «توقتال، جارقىنىم، باسقا دا تىرلىك بار ەمەس پە؟» - دەۋى ابدەن مۇمكىن عوي»، - دەپ حوككەيشى ىشكى سىرىن قاعازعا تۇسىرگەن ەكەن.

1991 - جىلى مۇرات جەكپەك ۇلىنا كسرو سپورتىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن شەبەرى اتاعى بەرىلدى. «ەڭبەك داڭقى» وردەنىمەن ناگرادتالدى. بۇكىل وداقتىق لەنينشىل كوممۋنيستىك جاستار وداعىنىڭ «التىن قولدى شەبەر» بەلگىسىن كەۋدەسىنە تاقتى.

...مۇراتتىڭ سەمەيدە تۇراتىن تۋعان اپكەسى شولپان جەكپەك قىزىنان مۇرات جايىندا ماتەريال مەن سۋرەت سۇراعانىمىزدا، اسا ءبىر قينالىستى جۇزبەن: «مۇراتتىڭ كوزى كەتكەن سوڭ ونى ىزدەۋشىلەر بولمادى عوي» - دەپ ەدى.

قورىتا ايتقاندا، سەمەي توپىراعىنان شىققان مۇرات جەكپەك ۇلىنا كوپ كوشەنىڭ ءبىرى بەرىلسە، ءبىر جەردەن ەسكەرتكىش اشىلسا... بۇل تىلەك-پىكىرىمىزدى جوعارىداعىلار ەسكەرسە ەكەن دەيمىز.

اۆتور: تىلەگەن احمەت ۇلى، سۇيەۋباي بايقادي ۇلى، سەمەي

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى