ا ق ش مةملةكةتئ 17-قازاندا «قذردئمعا» كةتة مة؟
استانا. 3 - قازان. قازاقپارات - ا ق ش بيؤدجةتئ ءالئ زاثداستئرئلعان جوق. پرةزيدةنت وباما ذسئنعان جوبانئ سةنات ءذش رةت ماقذلداپ، كونگرةسكة جئبةرسة دة كونگرةسس ونئ وسئمةن ءذشئنشئ رةت كةرئ قايتاردئ.
بذل جولئ تةك دةنساؤلئق ساقتاؤدئ ساقتاندئرؤ جونئندةگئ باراك وبامانئث سايلاؤ الدئنداعئ باعدارلاماسئنا عانا قارسئ بولماي، كونگرةسمةندةر، سونئمةن بئرگة ةلگة كةلؤشئلةردئ زاثداستئرؤ تؤرالئ جاثا باعدارلامانئ دا بيؤدجةتتةن الئپ تاستاؤ قاجةت دةگةندئ ءذزئلدئ-كةسئلدئ ايتئپ شئقتئ.
ةسكةرتة كةتةيئك، باراك وباما وسئ ؤاقئتقا دةيئن ةلدة زاثسئز جذرگةن ميگرانتتاردئ زاثداستئرساق، مةملةكةتكة 1 تريلليون دوللاردئث كولةمئندة پايدا كةلةدئ دةگةن بولاتئن. دةمةك، كونگرةسمةندةر پايدانئ دا قاجةت ةتپةي تذرعان سةكئلدئ. نازار اؤداراتئن ءبئر تذس، باراك وباما بذل جولئ كونگرةسس قانداي جوبا ذسئنسا دا قابئلدانبايدئ دةپ شئقتئ. ءبئر قئزئعئ، بذعان دةيئن ةلدئث قارجئ ءمينيسترئ دج.ليؤ بئلاي دةگةن بولاتئن: «ةگةر 17 - قازانعا دةيئن ةلدئث بيؤدجةتئ زاثداستئرئلماسا، ا ق ش تةحنيكالئق دةفولتقا ذشئراپ، ذكئمةت جذمئسئن توقتاتؤعا ءماجبذر بولادئ».
كونگرةستئث سوثعئ قايتارئمئنان كةيئن دج.ليؤدئث بذل ءسوزئن بذكئل ساراپشئلار، ساياساتشئلار جانة ب ا ق وكئلدةرئ جارئسا ايتا باستادئ. وسئعان جاؤاپ رةتئندة باراك وباما تاعئ مئناداي مالئمدةمة جاسادئ. ةگةر «ةل بيؤدجةتئ سةنات ذسئنعانداي جوبادا قابئلدانباسا، ناسا جذمئسئن توقتاتادئ». بذل شاماسئ نةگئزئنةن اسكةري ونةركاسئپ كةشةنئنئث نةگئزگئ يةلةرئ بولئپ سانالاتئن رةسپؤبليكاشئل كونگرةسمةندةرگة ةل شةگةتئن زارداپتئث قايدا تئرةلةتئنئن ناقتئ ةسكةرتؤ شئعار. ءيا، ةل بيؤدجةتئ بةكئمةسة، ذكئمةتتئث جذمئسئن توقتاتؤ كونگرةسمةندةر ءذشئن قانشا جةردةن قاجةتتئ بولسا دا، ولار ةشقاشاندا ناسا جذمئسئن توقتاتؤئن قالامايدئ. ازئرشة وباما قولئنداعئ «كوزئر» وسئ عانا. سونئمةن، نة بولادئ؟
باراك وبامانئث جاعدايئ
جاسئراتئن نةسئ بار، «سيريا شيةلةنئسئندة» سوعئسقذمار ةمةس ةكةنئن ءئس جذزئندة دالةلدةپ، باراك وباما الةمدئك گةوساياسات وربيتاسئندا ذلكةن بةدةل جيناعان ةدئ. نازار اؤداراتئن تذس - بذل «شةگئنئس» رةسپؤبليكاشئل كونگرةسمةندةرگة و باستان-اق ذناعان جوق. ولار «سيريانئ بومبالاؤدئ كةشئكتئرئپ الدئق» دةؤدةن ءالئ دة جالئقپاي كةلةدئ. رةسپؤبليكاشئلدار ءذشئن باراك وبامانئث «اقئلعا دةس بةرؤئ» ذنامدئ ءئس بولماي شئقتئ. سوندئقتان دا ولار بيؤدجةتتئ بةكئتؤ ماسةلةسئندة پرةزيدةنتكة قارسئ شئعاتئنئن ءبئز بذعان دةيئن دة بولجاپ جازعان ةدئك، سونئمئز اقيقاتقا اينالدئ. ةندئ ولار دةموكراتتاردئ جانة ولاردئث قولداؤئمةن سايلانعان پرةزيدةنتتئ «شومئشتةن قئسؤ» ساياساتئن ذستانئپ وتئر.
رةسپؤبليكاشئلدار ءذشئن قايتكةن كذندة دة ا ق ش ءبئرشاما قارؤ-جاراقتئ شئعئنداپ، ونئث ةسةسئن تولتئرؤ ءذشئن اسكةري ونةركاسئپكة مةملةكةتتئك تاپسئرئس بةرئلؤئ قاجةت. مذنئ سيريا ماسةلةسئندة باراك وباما ةسكةرمةدئ. ءيا، ءبئز بذعان دةيئن دة «ايقئن» گازةتئندة جازعانئمئزداي، ا ق ش سيرياعا سوعئس اشا قالسا، ودان ةشقانداي دا پايدا تاپپايدئ. بار بولعانئ دوللاردئ ؤاقئتشا قذنسئزداندئرئپ، اسكةري ونةركاسئپ كةشةنئنة ازداعان تاپسئرئس تذسةر ةدئ. سيرياداي شاعئن ةلدئث بيلئگئن قذلاتؤ ءذشئن ا ق ش سةكئلدئ الپاؤئتقا ودان كوپ شئعئن كةلمةيدئ. دةمةك، پايدا دا جوق. ءبئراق ونئث ةسةسئنة ا ق ش ذلكةن زيان شةگةر ةدئ.
سةبةبئ، بيلئككة يسلام تةرروريستةرئنةن تذراتئن توپ كةلةتئنئ اقيقاتقا جاقئن بولاتئن. الةمنئث تذكپئر-تذكپئرئنةن جينالعان ءال-كايدا لاثكةستةرئ، ءتئپتئ وزدةرئمةن بئرگة باشاراساد بيلئگئنة قارسئ سوعئسئپ جاتقاندارمةن دة قانتوگئسكة باردئ عوي. مذنداي جاعدايدا تذسئنة بئلگةن ادامعا باراك وباما سيرياعا عانا ةمةس، ءوز ةلئنة دة جاقسئلئق جاساعان باسشئ بولئپ تذر عوي. ءبئراق ونئث مذنداي جاقسئلئعئن رةسپؤبليكاشئلدار، دالئرةك ايتساق اسكةري قارؤ-جاراق ونةركاسئبئنةن مايشةلپةككة كةنةلئپ جذرگةندةر كورگئسئ كةلمةيدئ. سوندئقتان دا مةملةكةتتئث بذگئنگئ پرةزيدةنتئنئث بذدان بئلايعئ ءاربئر قادامئنا تذساؤ سالؤدئ قالاپ العانداي.
قازئر ا ق ش ادامزات شئن مانئندة الاثدارلئق اسا قاؤئپتئ جاعدايدا ءومئر ءسذرئپ جاتئر. ءبئز بذعان دةيئن جاثا بيؤدجةت جوسپارئندا ونسئز دا مول مةملةكةتتئك بةرةشةك تاعئ ذلعايادئ دةگةن بولاتئنبئز. ءتئپتئ باراك وبامانئث ورنئنا ناعئز رةسپؤبليكاشئلدئث ءوزئ كةلسة دة بيؤدجةتتة مةملةكةتتئك قارئز مولشةرئن تاعئ دا ذلعايتؤدئ كونگرةستةن وتئنةر ةدئ. ولاي ئستةمةسكة بذل مةملةكةتتة امال قالعان جوق. دةمةك، رةسپؤبليكاشئلدار ةشقاشان دا، ةشقانداي جاعدايدا مةملةكةتتئك قارئز مولشةرئن ذلعايتؤعا قارسئ بولا المايدئ. مذنداي جاعدايدا ولاردئ اشئندئرئپ تذرعان ءبئر عانا نئسان بار، ول - بةيبئتشئلئك جولئنداعئ نوبةلدئك سئيلئقتئث يةسئ باراك وباما دةؤ كةرةك. ءيا، كونگرةستة باسئم كوپشئلئكتئ قذرايتئن رةسپؤبليكاشئلدار بذل جولئ نةدةن دة بولسا تايئنار ةمةس.
كةزئندة اجةتحاناعا سالئق سالئپ، اقشا جيناعان ريم يمپةراتورئ وكتاأيان اأگؤست «اقشادا ءيئس جوق» دةپتئ عوي. بذل جولئ ا ق ش رةسپؤبليكاشئلدار پارتياسئنئث بةلسةندئلةرئ «ساياساتتا دا ءيئس جوق» دةپ شئققانداي. باراك وبامادان قذتئلؤدئث نةبئر سويقان جولدارئ قاراستئرئلئپ جاتئر ما دةپ ويلاپ قالاسئث. ولاي دةيتئن سةبةبئمئز، كةشة عانا ءتيئستئ ورگاندار ذلتشئل كؤك-كلؤكس-كلان توبئنا باراك وباما ساياساتئنا اشئقتان- اشئق نارازئلئق بئلدئرؤگة رةسمي تذردة رذقسات ةتتئ. ولار ذكئمةتتئث جذمئسئن توقتاتؤدئ جانة ميگرانتتاردئ زاثداستئرؤ تؤرالئ باعدارلامانئ توقتاتؤدئ تالاپ ةتپةكشئ.
ايرئقشا نازار اؤداراتئن تذس، ا ق ش مةملةكةتئندة ةرتةدة «قئزمةت ةتئپ»، كةيئننةن ءذنئ شئقپاي قالعان بذل ذلتشئلدار توبئ قالايشا زاثدئ تذردة جذمئس ئستةي باستادئ؟ بذل مةملةكةتتة نةبئر بئلئقتئ جاساعان بذل قانقذيلئ توپقا زاثدئ ارةكةت ةتؤگة كئم رذقسات ةتتئ؟ ولاردئث زاثدئ تذردة ارةكةت ةتؤئ قايدا اپارئپ سوقتئرادئ؟ ةگةر تاريحقا كوز جذگئرتسةك، نةبئر قانقذيلئ ئستةر بذل مةملةكةتتة وسئ توپتئث قولئمةن جذزةگة اسقان.
مةملةكةتتةگئ دةموكرات ساياساتشئلاردئ ساحنادان شئعارؤدئث نةبئر قانقذيلئ تذرلةرئن جذزةگة اسئرعان توپقا الةمگة دةموكراتيانئ تاراتؤشئ بولئپ كورئنةتئن ا ق ش قالاي رذقسات ةتة قالدئ؟ ويتكةنئ كةننةديدئث وققا ذشؤئندا دا وسئ توبئردئث قولتاثباسئ بار دةگةندئ ا ق ش مةملةكةتئندةگئلةر جاقسئ بئلةدئ. سوندا قالاي، بذلاردئث قايتادان ساياسات ساحناسئنا شئعؤئ دةموكرات باراك وباماعا قارسئ قانقذيلئ جوسپاردئث ءوزئ مة، الدة قوقان-لوقئ ارةكةت پة؟ قالاي بولعاندا دا بذل جاقسئلئقتئث نئشانئ ةمةس.
ا ق ش الپاؤئتتارئنئث شئنداپ ئسكة كئرئسكةنئن ءئشئ سةزگةن بولؤئ كةرةك، بذدان از عانا بذرئن يران پرةزيدةنتئمةن كةزدةسئپ، اثگئمةلةسكةن باراك وباما وتكةن دذيسةنبئدة «يراننئث يادرولئق باعدارلاماسئنا قارسئ اسكةري ئقپال ةتؤ ماسةلةسئ كذن تارتئبئندة بار» دةگةندئ مالئمدةپ شئقتئ. وسئنئث الدئندا عانا، ياعني پرةزيدةنتتةر كةزدةسؤلةرئنةن كةيئن مالئمدةمة جاساعان ا ق ش مةملةكةتتئك حاتشئسئ دج. كةرري بئلاي دةگةن بولاتئن: «يرانعا سانكسيا 2-3 ايدئث كولةمئندة كذشئن جويؤئ مذمكئن». ارينة، كةرري وبامانئث كةلئسئمئنسئز مذنداي مالئمدةمة جاساي المايدئ. دةمةك، ا ق ش پرةزيدةنتئ ءوزئنئث باستاپقئ ويئنان باس تارتقانئ بئلاي تذرسئن، كؤك-كلؤكس-كلان توبئنئث ساحناعا شئعؤئنان كةيئن «الةمدئك جةندةت» رولئن ويناؤعا ازئرلئگئن بئلدئرگةن دةيمئز بة قالاي؟
قالاي بولعاندا دا دةموكرات، بةيبئتشئلئك جولئنداعئ نوبةل سئيلئعئنئث يةگةرئ باراك وباما قازئر قيئن جاعدايدا قالعانداي. شيةلةنئستئ ماسةلة قالاي داميدئ، ونئ ؤاقئت كورسةتةر. ال ءبئز وقيعا قالاي دامئسا دا ا ق ش ةشقانداي پايداعا شئقپايدئ، تةك ءوزئن دة، وزگةلةردئ دة داعدارئستار باتپاعئنا باتئرا تذسةدئ دةگةندئ اشئق ايتامئز.
ةكونوميكانئث تئنئسئ
بذعان دةيئن دة بئرنةشة رةت جازعانئمئزداي، «كوبئك» بولسا دا ا ق ش نيؤ-يورك قور بيرجاسئنداعئ قذندئ قاعازدار باعاسئ ذدايئ وسؤمةن بولعان. فةدةرالدئق قارجئ جذيةسئنئث سوثعئ مالئمدةمةسئنةن كةيئن، جارئققا ذمتئلعان كوبةلةكتةي، الةمدئك حةدج قورلارئنئث يةلةرئ بار اقشالارئن وسئندا تاسئپ، نة كةرةك، قذندئ قاعازدار باعاسئن 2007 - جئلدئث تامئزئنا دةيئنگئ مولشةردةن دة اسئرئپ جئبةرئپ ةدئ.
كةشةگئ ءبئز جوعارئدا اثگئمةلةگةن جاعدايلاردان كةيئن نيؤ-يورك قور بيرجاسئنداعئ ءذش بئردةي يندةكس-يندةكاتورلار شامامةن ءبئر پايئزدئق سالماعئن جوعالتتئ. ياعني قذندئ قاعازدار باعاسئ تذسة باستادئ. وسئنئ كورئپ-بئلگةندئكتةن سوثعئ ساؤدادا ذدايئ ذمتئلئستا جذرگةن كومئرسؤتةكتةرئنئث باعاسئ دا قذلدئراؤعا بةت بذردئ. ةؤرووداقتاعئ مذشكئل جاعدايلار بذل جاقتاعئ قذندئ قاعازداردئ دا «سالماقسئزداندئردئ». يسپانيا بةرةشةگئ جئلدئق ئشكئ جالپئ ءونئمنةن اسئپ كةتتئ. يتاليادا بيلئكتئث ساياسي داعدارئسئ باستالدئ. قئسقاسئ، ا ق ش-تان سوققان سالقئن لةپ ةؤروپالئقتاردئ قالتئراتؤعا كئرئسكةندةي.
سوندا جئل قالاي قورئتئندئلانباق؟
تالايدئ ويلاندئراتئن بذل سذراقتئث جاؤابئ ا ق ش مةملةكةتئندةگئ ساياسي ذستانئمعا بايلانئستئ بولماق. بئرئنشئدةن، باراك وباما بارلئق پالة-جالادان امان بولئپ، بيؤدجةتتئ بةكئتتئرئپ السا، ا ق ش قارئنئ بيئل توق بولادئ. دةمةك، ساتئپ الؤشئ جاقتئث مذنداي مذمكئندئگئ الةمنئث قالعان ةكونوميكاسئنا قوزعاؤشئ كذشتةي اسةر ةتپةك. ةث ءبئرئنشئ قئتاي، جاپونيا، ةؤرو وداق ةكونوميكاسئ از دا بولسا ئلگةرئلةيدئ. دةسةك تة، مذنئث ءوزئ بار بولعانئ «ؤاقئتشا تئنئس» ةكةنئن بذعان دةيئن دة جازعاندئقتان، وعان بذل جولئ توقتالئپ جاتپايمئز.
سولاي بولا تذرسا دا الةمگة كةرةگئ كذنئ بذگئن تةك وسئ جول دةؤئمئز كةرةك. ويتكةنئ ةكئنشئ جول - قاتةرلئ جول. ويتكةنئ بذل جولدا ا ق ش بيؤدجةتئ بةكئتئلمةيدئ، مةملةكةتتئث بةرةشةك مولشةرئ وسئرئلمةيدئ، ذكئمةت قئزمةتئن توقتاتادئ دةپ الئنادئ عوي. مذنداي جاعدايدا باسقاسئن بئلاي قويعاندا، ا ق ش جانة باسقا الةم ةكونوميكاسئ ذلكةن زارداپ شةگةدئ. دوللارمةن، قذندئ قاعازدارمةن بئرگة، شيكئزاتتار باعاسئ ءتذسئپ كةتةدئ. دةمةك، وسئ ؤاقئتقا دةيئن الةمدئك ةكونوميكانئ دةمةپ كةلگةن شيكئزات ةكسپورتتاؤشئ ةلدةر دة تئعئرئققا تئرةلةدئ. مذنئث ار جاعئ نةگة سوقتئرارئن ازئرگة ايتؤ قيئن. بالكئم، 17 - قازان ا ق ش مةملةكةتئنئث ويرانئ شئققان كذن بولئپ تاريحقا جازئلار. مذنئ دا جوققا شئعارا المايمئز.
ةسكةرةتئن تذس
ءيا، بذعان دةيئن جازعانئمئزداي، «ءبئر شوقئپ، ةكئ قارايتئن» كةزگة كةلگةن سياقتئمئز. ءبئزدئث باستئ قؤاتئمئز - ةكسپورتتئق شيكئزاتتارئمئز بولسا، ونئث باعاسئ تذسكةن جاعدايدا كذنئمئز نة بولماق؟ الدئن الا ويلاساتئن تذس - وسئ. ءبئز «ساقتئقتا قورلئق جوق» دةگةندئ ةسكةرة وتئرئپ، ءبئرئنشئ دوللاردئث بذگئنگئ قئمبات باعاسئن تومةندةتئپ، سودان سوث ئشكئ رئنوكتاعئ ينفلياسيانئ مةيلئنشة تةجةؤ، قئتاي جانة رةسةي فةدةراسياسئ سةكئلدئ مةملةكةتتةرمةن ذلتتئق أاليؤتالار بويئنشا ةسةپ ايئرئسؤدئ جةدةل قولدانئسقا ةنگئزؤ - ءبئزدئث الداعئ بولؤئ مذمكئن داؤئلعا قارسئ قولداناتئن جالعئز قذرالئمئز دةگةندئ ايتپاقپئز. ءيا، قذدئرةتئ كذشتئ جاراتؤشئمئزدئث ءوزئ «ساقتانساث ساقتايمئن» دةگةن.
ماقالا بةتتةلئپ جاتقاندا مذحيتتئث ارعئ جاعئنان مةملةكةتتئك مةكةمةلةردئث العاشقئلارئ جابئلا باستادئ، قئزمةتكةرلةر كةثسةلةرئنئث ةسئكتةرئن قذلئپتاپ، اقئسئز دةمالئسقا كةتتئ دةگةن حابار جةتتئ. ول جاقتاعئلاردئث ايتؤلارئنا قاراعاندا، وسئ اپتانئث ئشئندة اسكةري جانة ستراتةگيالئق ماقساتتاعئ نئسانداردان باسقا، مةملةكةتتئك مةكةمةلةر تذگةلدةي دةرلئك جذمئسئن توقتاتپاق. سوندا ا ق ش دةگةن الئپ مةملةكةت «قذردئمعا» كةتة مة؟ كذتةيئك...
جذمابةك جاندئلدين
«ايقئن»