الەم اپتا ىشىندە: الەمنىڭ 170 تەن استام ەلى اشتىقپەن جانە سەمىزدىكپەن بىرلەسە كۇرەسپەك
اتالعان القالى جيىندا الەمنىڭ 170 تەن استام ەلىنىڭ وكىلى قاتىسىپ، ولار اشتىقپەن جانە سەمىزدىكپەن كۇرەس جونىندەگى ءىس- قيمىلداردىڭ شەكتەلمەلى باعدارلاماسى مەن ساياسي دەكلاراتسيا قابىلدادى.
ب ۇ ۇ باس حاتشىسى پان گي مۋن كونفەرەنتسياعا قاتىسقان دەلەگاتتاردى كەلىسسوزدەردىڭ تابىستى اياقتالۋىمەن قۇتتىقتاپ، ريم مىندەتتەمەسى جاھاندىق ازىق- تۇلىك جۇيەسىن نىعايتۋعا ماڭىزدى ۇلەس قوساتىندىعىنا سەنىم ءبىلدىردى. «بۇل كونفەرەنتسيا - بىزدەردىڭ الەمدەگى اشتىق پەن اسقا جارىماۋدىڭ تامىرىن جويۋعا باعىتتالعان كۇش- جىگەرىمىزدىڭ جاڭا كەزەڭى. مەن ۇكىمەتتەردى تاماقتانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ريم دەكلاراتسياسى جونىندەگى كەلىسسوزدەردىڭ جانە ءىس- قيمىلدىق شەكتەلمەلى باعدارلاماسىنىڭ تابىستى اياقتالۋىمەن قۇتتىقتايمىن» ، - دەدى پان گي مۋن.
حالىقارالىق جيىنعا ريم پاپاسى فرانتسيسك تا ۇندەۋ جولداپ، 172 ەلدىڭ دەلەگاتتارىن بارلىق ازاماتتار ءۇشىن ازىق- تۇلىك تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋدەگى مىندەتتەمەلەرىن ساقتاۋ ءۇشىن قولدان كەلەر شارالاردى جۇزەگە اسىرۋعا شاقىردى.
«بارلىعىنا دا ازىق- تۇلىكتىڭ جەتكىلىكتى بولۋىنا قاراماستان تاماقتانۋ ماسەلەسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك، جەمقورلىق جانە ەكونوميكالىق داعدارىس سىن- قاتەرلەرىنە بايلانىستى اقپاراتتىق بۇرمالاۋشىلىقتىڭ نىسانىنا اينالىپ وتىر» ، - دەدى پونتيفيك. سونىمەن قاتار تاماقتىڭ تەك قانا ساتىپ الۋ- ساتۋ نىسانى بولىپ وتىرعاندىعىنا قىنجىلىس ءبىلدىردى.
ب ۇ ۇ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا، سوڭعى 20 جىلدا الەمدە اشتىققا ۇشىراعان ازاماتتاردىڭ سانى 200 ميلليون ادامعا قىسقارعان. دەگەنمەن، ءالى دە بولسا 805 ميلليون ادام ىشكەن اسقا جارىماي ءجۇر. بۇل - عالامشاردىڭ ءاربىر 9- تۇرعىنى. بالا ءولىمىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى، ناقتى ايتقاندا، 45 پايىزى قارنى تويىپ، اس ىشپەۋدىڭ سالدارىنان ورىن الۋدا. 5 جاسقا دەيىنگى 51 ميلليون بالا تاماق جەتىسپەۋشىلىگى سالدارىنان جۇدەپ كەتكەن. ال 17 ميلليون بالانىڭ، ءتىپتى قابىرعاسى ىرسيىپ، ءولىم اۋزىندا ءجۇر.
عالامشاردىڭ 2 ميللياردتان استام ادامى ميكروەلەمەنتتەردىڭ، اسىرەسە ا دارۋمەنىنىڭ، يودتىڭ، تەمىر مەن مىرىشتىڭ تاپشىلىعىنان زارداپ شەگۋدە. ال بۇعان كەرەعار مىنا جايت تا الەم جۇرتشىلىعىن الاڭداتۋدا. ويتكەنى، الەمدە ازىق- تۇلىك شىعىنى ارتىپ، سەمىزدىككە شالدىعۋ بەلەڭ الىپ كەلەدى. بۇگىندە 5 جاسقا دەيىنگى 42 ميلليون بالانىڭ سالماعى ارتىپ وتىرسا، 500 ميلليوننان استام ەرەسەك ادام سەمىزدىككە شالدىققان.
ب ۇ ۇ باس حاتشىسىنىڭ سوزىنە قاراعاندا، بۇگىندە الەمنىڭ 100 دەن استام دامۋشى ەلى 2025 -جىلعا قاراي اشتىقتى جويۋ جونىندە مىندەتتەمە الىپ وتىر. سونداي- اق كوپتەگەن مەملەكەتتەر سەمىزدىكپەن بەل شەشە كۇرەسۋگە ۋادە بەرۋدە.
ريمدە قابىلدانعان ءىس- قيمىلدىڭ شەكتەلمەلى باعدارلاماسىندا «اشىقتىق ءتۇپتامىرىنا بالتا شابۋ، ازىق- تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە تاماقتانۋدى جاقسارتۋ» بويىنشا ستراتەگيا قاراستىرىلعان. دەكلاراتسيا مەن ءىس- قيمىلدىڭ شەكتەلمەلى باعدارلاماسى ف ا و- عا (ب ۇ ۇ- نىڭ ازىق- تۇلىك جنە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى) مۇشە مەملەكەتتەر مەن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن تارتىستى كەلىسسوزدەردىڭ ناتيجەسى دەسەك تە بولادى. جيىنعا قاتىسۋشى ەلدەر 1992 - جىلى تاماق تانۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى العاشقى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكەن ساتتەن باستاپ اشتىقپەن كۇرەستە ماڭىزدى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىلگەنىمەن پروگرەسس جەتكىلىكسىز ءارى تەڭ دارەجەدە بولماعاندىعىن مويىندادى.
«ءبىز تولىققاندى تاماقتانباۋدىڭ بارلىق فورمالارىن جويۋ ءۇشىن قاجەتتى بىلىمگە دە، تاجىريبەگە دە، رەسۋرستارعا دا يەمىز. ۇكىمەتتەر بۇل پروتسەسستە وزدەرىنە جەتەكشى رول الۋ قاجەت. دەگەنمەن، جاھاندىق تاماقتانۋدىڭ جاقسارا تۇسۋىنە ازاماتتىق قوعام ۇيىمدارى مەن جەكە سەكتوردىڭ قاتىسۋىمەن جۇرگىزىلەتىن بىرلەسكەن كۇش- جىگەر تىڭ سەرپىن بەرۋى ءتيىس» ، - دەپ مالىمدەدى ف ا و- نىڭ باس ديرەكتورى گراتسيانۋ دا سيلۆا.
ريم دەكلاراتسياسى ءاربىر ازاماتتىڭ قاۋىپسىز ازىق- تۇلىككە قول جەتىمدىلىك قۇقىعىن بەكىتەدى. دەكلاراتسيانىڭ مىندەتتەمەلەرىنە، ماقساتتار مەن مىندەتتەرىنە سۇيەنگەن كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارى ءىس- قيمىلدىڭ شەكتەلمەلى باعدارلاماسىنا تاماقتانۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى، ءبىلىم بەرۋ، دامۋ جانە ينۆەستيتسيا سالالارىنداعى 60 ناقتى ۇسىنىس قوستى.
ءىس- قيمىلدىڭ شەكتەلمەلى باعدارلاماسى ەسەپتىلىكتىڭ ءتيىمدى تەتىگىن، ونىڭ ىشىندە تاماقتانۋدى جاقسارتۋ سالاسىنداعى ماقساتتارعا قول جەتكىزۋدەگى پروگرەسستى قاداعالاۋ مەحانيزمىن دە ۇسىنادى. قاتىسۋشى ەلدەر 2025 - جىلعا قاراي ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋى ءتيىس. ونىڭ ىشىندە انالار مەن ەمشەك جاستاعى جانە جاسى كىشى سابيلەردىڭ تاماقتانۋىن جاقسارتۋ، ديابەت، جۇرەك اۋرۋى مەن وبىردىڭ ءبىرقاتار تۇرلەرىنە شالدىعۋ تاۋەكەلدەرىن تومەندەتۋ شارالارى بار.
اۆتور: مارلان جيەمباي
