قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 16-ءساۋىر
اتاۋلى كۇندەر
بۇكىل الەمدىك داۋىس كۇنى
بۇل كۇن 1999-جىلى ا ق ش جانە ەۋروپا وتولارينگولوگتارى مەن لوگوپەدتەرىنىڭ (American Academy for Otolaryngology - Head and Neck Surgery) مۇرىندىق بولۋىمەن جانە مەديتسينا دوكتورى، پورتۋگاليالىق ماريو اندرەانىڭ باستاماسىمەن دۇنيەگە كەلگەن.
ەستە قالار وقيعالار
1918-جىلى ورىنبوردا قازاق تىلىندە «قازاق مۇڭى» گازەتى شىعارىلدى. گازەت ءالىبي جانگەلديننىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان.
«قازاق مۇڭى» بولشيەۆيكتەر ساياساتىن ناسيحاتتاپ، الاش پارتياسىنا قارسى باعىت ۇستاندى. وبلىستىڭ ەڭبەكشى بۇقاراسىنا وكىمەتتىڭ العاشقى دەكرەتتەرىنىڭ ءمان-مازمۇنىن ءتۇسىندىردى.
كوپ ۇزاماي، ازامات سوعىسىنىڭ باستالۋىنا بايلانىستى، دۋتوۆ اقگۆاردياشىلارىنىڭ بيلىگى جۇرە باستاعان كەزدە، گازەت شىعۋىن توقتاتتى.
1990-جىلى قازاق ك س ر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ 148№ قاۋلىسىمەن قاراعاندى وبلىستىق فيلارمونياسىنا قالي بايجانوۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى.
2000-جىلى حالىقارالىق «اباي» كلۋبى «امانات» جۋرنالىن شىعاردى. «امانات» - قازاقستانداعى الەم حالىقتارىنىڭ ادەبيەتىن جاريالايتىن جۋرنال، تارالىمى 7,5 مىڭ بولدى. جۋرنالدىڭ 1 مىڭ ەكزەمپليارى امەريكاعا، 1500 ءى شىعىس ەۋروپا مەن رەسەيگە جەتكىزىلىپ تۇردى.
2004-جىلى «قازاقپارات» ح ا ا قازاقستاندا العاش رەت قازاق تىلىندەگى جاڭالىقتاردى لاتىن الىپبيىندە تاراتا باستادى. سول تۇستاعى اگەنتتىكتىڭ قازاق رەداكتسياسىنىڭ باس رەداكتورى جارىلقاپ بەيسەنباي ۇلىنىڭ باستاماسىمەن قازاق تىلىندەگى جاڭالىقتار سايت بەتىندە لاتىن ارىپىمەن تارالدى.
لاتىن الىپبيىنە اكادەميك ءابدۋالي قايدار جاساعان نۇسقا نەگىزگە الىندى. اگەنتتىكتىڭ كومپيۋتەرلىك تەحنولوگيا ماماندارى - پاۆەل فومەنكو مەن ەگور حولياۆكو ءابدۋالي قايدار جوباسىنىڭ ءبىر-ەكى ارىپىنە عانا وزگەرىس ەنگىزىپ، لاتىن نۇسقاسىن جاساپ، ىسكە قوستى.
«بۇل يدەيانىڭ اۋەلدە ومىرگە كەلۋىنە - اتاجۇرتتىڭ ءار حابارىنا سۋساپ، ىنتىعىپ وتىرعان شەت ەلدەردەگى قانداستارىمىزعا قازاقستان جاڭالىقتارىن قالاي جەتكىزسەك دەگەن جاناشىرلىق مۇددە تۇرتكى بولدى. سىرتتاعى قازاقتاردىڭ كوبى، اسىرەسە قىتايداعى قالىڭ قازاق توتە اراب جازۋىن، ال ەۋروپا، تۇركياداعى قانداستارىمىز لاتىنشانى پايدالاناتىندىقتان، ءبىز قولدانىپ جۇرگەن كيريلل ءارپىن تانىمايدى. ىرگەدەگى وزبەكستان دا بىردەن لاتىنشاعا كوشىپ كەتكەندىكتەن، ول ەلدەگى قازاقتىڭ كەيىنگى تولقىنى ءوز-وزىنەن لاتىن ارپىندە ساۋات اشا باستادى. دەمەك، شەتتەگى قانداستارىمىز ءۇشىن قازاقستان حابارلارىن اگەنتتىك سايتى ارقىلى لاتىن ارپىندە جەتكىزىپ تۇرۋ ءتيىمدى بولاتىنى انىق. وسى ماقساتپەن اگەنتتىكتىڭ كومپيۋتەرلىك تەحنولوگيا ماماندارىنا قازاق تىلىندەگى جاڭالىقتاردى اۆتوماتتى تۇردە تىكەلەي لاتىنشاعا اۋىستىراتىن باعدارلاما جاساۋعا تاپسىرىس بەرىلىپ، ول سىناقتان ءوتىپ، كەم-كەتىك جەرلەرى تۇزەتىلگەننەن كەيىن، 2004-جىلعى ءساۋىردىڭ 16 نان باستاپ، لاتىنشا سايتىمىز تولىققاندى ىسكە قوسىلىپ كەتكەن ەدى»، - دەپ جازادى جارىلقاپ بەيسەنباي ۇلى بۇل تۋرالى ەستەلىگىندە.
2017-جىلدىڭ 12- ساۋىرىندە تۇڭعىش پرەزيدەنت - ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى لاتىن الىپبيىنە قاتىستى ماسەلەنى قايتادان كۇن تارتىبىنە شىعاردى.
وسى ماقالادا ەلباسى ۇكىمەتكە قازاق ءتىلىن بىرتىندەپ لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ جۇمىستارىن باستاۋدى تاپسىرعان ەدى.
2017-جىلدىڭ 26-قازانىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى» جارلىعى شىقتى. ال 2018-جىلدىڭ 19- اقپانىندا جارلىققا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر نەگىزىندە جاڭا ءالىپبي نۇسقاسى بەكىتىلدى. وسىلايشا، «قازاقپاراتتىڭ» 2004-جىلدىڭ 16- ساۋىرىنەن باستالعان لاتىن ارپىندەگى سايت اشۋ باستاماسى 2018-جىلدىڭ قاراشا ايىنا دەيىن جالعاسىپ تۇردى.
2018-جىلى قاراشانىڭ 20 سىنان باستاپ «قازاقپارات» اگەنتتىگى قازىرگى بەكىتىلگەن لاتىن ءالىپبيى نۇسقاسى بويىنشا جاڭالىقتار تاراتۋعا كوشتى.
2005-جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جاڭا عيماراتىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىستى.
2007-جىلى قازاقستان مەن كۋبا اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ بەكىتىلگەنىنە 15 جىل تولۋىنا بايلانىستى كۋبانىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى تەرەسيتا كاپوتە كاماچو قازاقستاننىڭ جازۋشىسى روللان سەيسەنبايەۆتى لاتىن-امەريكان ادەبيەتىن ناسيحاتتاۋداعى قوسقان ۇلەسى ءۇشىن «دوستىق» وردەنىمەن ماراپاتتادى.
2009-جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا ق ر كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى مەن ق ح ر كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى اراسىندا «باتىس ەۋروپا - باتىس قىتاي» اۆتوكولىك ءدالىزىن قۇرۋ تۋرالى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
بۇگىنگى تاڭدا ۇزىندىعى 8445 كيلومەتر بولاتىن «باتىس ەۋروپا - باتىس قىتاي» ترانسكونتينەنتالدىق ءدالىزى قىتاي، قازاقستان جانە رەسەي اۋماعى ارقىلى وتەدى.
2013-جىلى «قازاقستان ينجينيرينگ» ۇلتتىق كومپانياسى» ا ق بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ جاھاندىق شارتىنا قوسىلدى.
2015-جىلى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەن تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعانمەن كەزدەستى. نۇرسۇلتان نازاربايەۆ مەن رەدجەپ تايىپ ەردوعان ساۋدا-ەكونوميكالىق، ينۆەستيتسيالىق، ونەركاسىپتىك، ترانزيتتىك-كولىك جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالادا بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋ جولدارىن قارادى.
2018-جىلى بەيجىڭدە China Outbound Travel Market-2018 كورمەسىندە قازاقستان ستەندىنىڭ رەسمي اشىلۋ سالتاناتى بولدى. كورمەدە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ستەندى ەكوتۋريزم، ەتنوتۋريزم، City break، MICE تۋريزم، شوپينگ، ترانزيتتىك تۋرلار سياقتى قازاقستاننىڭ تۋريزم سالاسىنداعى قىرۋار مۇمكىندىكتەرى تۋرالى ايتىلدى.
Kazakh Tourism كومپانياسى ۇيىمداستىرعان ۇلتتىق ستەندتىڭ وزەگى ايگىلى ءانشى ديماش قۇدايبەرگەننىڭ سۋرەتى تۇرعان فوتوزونا بولدى. وندا ءانشىنىڭ شەنچجەن قالاسىندا وتەتىن كونسەرتىنە بيلەت ويناتىلدى.
2019-جىلى كۇش ەكستريمىنەن قازاقستان رەكوردشىسى سەرگەي تسىرۋلنيكوۆ سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا وتكەن Vortex Sport Battle 7 تۋرنيرىندە رەسەيلىك مىقتىنى جەڭىپ، جەڭىمپاز اتاندى.
