قاڭتار تراگەدياسى: ۇرلىق پەن توناۋ فاكتىسى بويىنشا 1674 ءىس تىركەلگەن

«بۇگىنگى تاڭدا ىشكى ىستەر ورگاندارى تەرگەۋشىلەرىنىڭ ءىس جۇرگىزۋىندە 2285 قىلمىستىق ءىس بار. ونىڭ نەگىزگى بولىگىن ۇرلىق پەن توناۋ قۇرايدى. بۇل 1674 ءىس نەمەسە جالپى تىركەلگەن ىستەردىڭ %73 ى»، - دەپ جازادى مينيسترلىكتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.

ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتى بويىنشا، كاسىپكەرلەردەن تارتىپسىزدىكتەن زارداپ شەككەنى تۋرالى ارىز- شاعىمدار ءالى دە ءتۇسىپ جاتىر.

«بۇگىنگى كۇنى جاپپاي تارتىپسىزدىكتەر كەزىندە زارداپ شەككەن وبەكتىلەردىڭ سانى 1573-كە جەتتى. بۇل سان وتىنىشتەر ەسەبىنەن ارتتى. ءار ءوتىنىش بويىنشا تەرگەۋشىلەر زارداپ شەككەن نىسانعان بارىپ، زاقىمدالعان وبەكتىلەردى تىركەۋگە الادى. زارداپ شەككەن بيزنەس وبەكتىلەردىڭ سانى 1502-گە جەتتى. كوبىنەسە دۇكەندەر، لومباردتار، جانار-جاعارماي قۇيۋ ستانتسيالارى مەن قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرى، اڭشىلىق دۇكەندەر قاتتى توناۋعا تۇسكەن»، - دەپ جازىلعان رەسمي مالىمەتتە.

ۋاقىت وتكەن سايىن تارتىپسىزدىك كەزىندە قيرادى دەگەن قورىتىندى شىعارىلعان كولىكتەر سانى دا ارتىپ جاتىر.

«زاقىمدالعان نەمەسە قيراعان كولىكتىڭ سانى دا ارتىپ، 765-كە جەتتى. ونىڭ 551 ى پوليتسياعا، 124 ى قاراپايىم ازاماتتارعا تيەسىلى. جالپى مالىمدەلگەن شىعىن 88 ميلليارد تەڭگەدەن استى. لاڭكەستىك اكتىلەر مەن جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردىڭ سەبەپتەرى، ولاردى ۇيىمداستىرعان تۇلعالاردى انىقتاۋ بويىنشا تەرگەۋدى ارنايى پروكۋرورلار جەتەكشىلىك ەتەتىن ۆەدومستۆوارالىق جەدەل-تەرگەۋ توپتارى جۇرگىزەدى. ءوز كەزەگىندە ىشكى ىستەر ورگاندارى جاپپاي تارتىپسىزدىكتەر اياسىندا جاسالعان باسقا دا قىلمىستار بويىنشا تەرگەۋدى جالعاستىرۋدا»، - دەپ جازادى ءى ءى م باسپا ءسوز قىزمەتى.

اۆتور: ەسىمجان ناقتىباي

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى