ادام ولگەن سوڭ اعزاسىندا بولاتىن 13 وزگەرىس
ءولىم - ءتىرى اعزاعا قاجەتتى بارلىق بيولوگيالىق پروتسەستەردىڭ توقتاۋى. ادام ولگەننەن كەيىن ونىڭ دەنەسى ءشىري باستايدى.
قازىرگى كەزدە بيولوگتار ءولىمدى ءبىر ساتتە ورىن الاتىن جاعداي ەمەس، پروتسەسس رەتىندە قاراستىرادى. بۇرىن ءولىمنىڭ بەلگىلەرى بولىپ سانالعان نارسەلەردى (ماسەلەن، جۇرەكتىڭ توقتاۋى، ياعني، كلينيكالىق ءولىم) كەرى قايتارۋعا بولادى.
عىلىمنىڭ وسى پروتسەستىڭ قاي جەرىندە ءومىر ءبىتىپ، ءولىم باستالاتىنىن انىقتاۋى كوپتەگەن فاكتورلارعا بايلانىستى، تىرشىلىككە قاجەتتى بەلگىلەردىڭ بولۋ- بولماۋىنا عانا ەمەس.
جالپى العاندا، بىرەۋدى ءولدى دەپ ناق شەشىم قابىلداۋعا كلينيكالىق ءولىم جەتكىلىكسىز. دارىگەرلەر ناۋقاستىڭ جۇرەگى مەن وكپەسى جۇمىس ىستەپ تۇرىپ، ءبىراق، ميى ولسە، ول ادامدى زاڭدى تۇردە ءولدى دەپ جاريالاي الادى.
ولىمگە قارسى تۇرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەندىگىن مىنادان تۇسىنۋگە بولادى: ءتىرى اعزا ومىردەگى سان ءتۇرلى قيىندىقتارعا (اشتىق پەن سۋدىڭ جوقتىعى، ىستىق پەن سۋىق، شارشاۋ، ۇلكەن اۋىرتپالىقتار مەن كۇيزەلىس) توتەپ بەرە الادى، الايدا، اقىر سوڭىندا ول قارتايىپ ولەدى.
وسىمدىكتەر مەن جانۋارلاردىڭ جاسۋشالارى تابيعي تىرشىلىك بارىسىندا قايتا قالپىنا كەلىپ، قىزمەت جاساۋعا قابىلەتتى بولادى. الايدا، بەلگىلى ءبىر كەزەڭدە قارتايۋ پروتسەسى باستالادى. سونىڭ ناتيجەسىندە جاسۋشالاردىڭ بەلسەندىلىگى ناشارلاپ، تابيعي تىرشىلىككە قاجەتتى پروتسەستەر بۇزىلادى.
جاسۋشالاردىڭ قارتايۋى دەگەنىمىز - مەتابوليكالىق رەاكسيالار توقتاماسا دا، تىرشىلىككە قابىلەتتىلىك جويىلماسا دا، ءتىرى جاسۋشالار ءومىر سۇرۋگە بەيىمدىلىگىنەن تابيعي تۇردە ايرىلادى.
بيولوگيالىق تىرشىلىك كەزىندە سىرتتاي قاۋىپ- قاتەرگە تاپ بولاتىن جان- جانۋارلاردىڭ بارلىعى دەرلىك اقىر سوڭىندا بيولوگيالىق قارتايۋدان ولەدى. ول ءومىر جايلى عىلىمدا كارىلىك دەپ اتالادى.
جىل بويى كۇن سايىن 150 مىڭعا جۋىق ادام ءار ءتۇرلى سەبەپتەرمەن باقيلىق بولىپ جاتادى. سولاردىڭ ۇشتەن ەكى بولىگى تىكەلەي نەمەسە جاناما تۇردە كارىلىكتەن كوز جۇمادى. عىلىمي ءبىلىم مەن مەديتسينا ىلگەرىلەگەن سايىن ولىمگە ناقتى مەديتسينالىق انىقتاما بەرۋ قيىنداي تۇسۋدە.
تومەندە ولىمنەن كەيىن ءبىزدىڭ اعزامىزدىڭ قانداي كۇي كەشەتىندىگى بەرىلگەن:
1. ميدىڭ بەلسەندىلىگى كۇرت ارتىپ، سودان سوڭ ول ولەدى.
2. دەنەنىڭ تەمپەراتۋراسى ساعاتىنا 1.6 گرادۋسقا تومەندەپ، اقىر سوڭىندا بولمە تەمپەراتۋراسىنا جەتەدى.
3. دەنە جاسۋشالارى وتتەگىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىنەن ولە باستايدى، سودان سوڭ ىدىرايدى. ءشىرۋ پروتسەسى باستالادى.
4. بۇلشىق ەتتەرگە كالتسي جينالىپ، شيرىقتىرادى. مۇنداي شيرىعۋ شامامەن 36 ساعاتقا سوزىلادى.
5. كەنەتتەن بۇلشىق ەتتەر بوساڭسىپ، دەنەدەن نەسەپ نەمەسە ءناجىس قالدىقتارى شىعادى.
6. دەنەدەگى تەرى قۇرعاپ، جيىرىلادى دا، سودان شاش پەن تىرناق ءوسىپ جاتقانداي كورىنەدى.
7. گراۆيتاتسيا (جەر تارتىلىسى) ادامنىڭ قانىن تومەنگە تارتادى. سودان دەنەدەگى تەرى بوزارىپ، قىزعىلت داقتار پايدا بولادى.
8. سودان سوڭ تەرى جاسىل رەڭدى بولادى. سەبەبى، اس قورىتاتىن ورگاندارداعى فەرمەنتتەر باكتەريالاردىڭ كومەگىمەن ءوز-وزدەرىن قورىتا باستايدى.
9. ادامنىڭ دەنەسىنەن جامان ءيىس شىعادى. ويتكەنى، ءشىرىپ جاتقان اعزا پۋترەسسين جانە كاداۆەرين سياقتى حيميالىق زاتتاردى ءبولىپ شىعارادى.
10. دەنەنى جاندىكتەر جەي باستايدى. دەرناسىلدەر ءبىر اپتانىڭ ىشىندە دەنەدەگى ۇلپالاردىڭ 60 پايىزىن جويا الادى.
11. دەنەنىڭ تەرىسى وڭسىزدەنەدى، سودان سوڭ قارايادى، سەبەبى، باكتەريالار دەنەنى ۇزدىكسىز قۇرتۋمەن بولادى.
12. شاش تۇسە باستايدى.
13. ادامنىڭ دەنەسىنىڭ اينالاسىنداعى تەمپەراتۋرا ەڭ كەم دەگەندە 10 گرادۋس جىلى بولسا، شامامەن ءتورت ايدىڭ ىشىندە دەنەنىڭ جۇمساق ۇلپالارىنىڭ ىدىرايتىندىعى سونشالىق، ادامنىڭ تەك قاڭقاسى عانا قالادى.
islam.kz
