قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 10- قاراشا

اتاۋلى كۇندەر

حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن دامۋ جولىندا قىزمەت ەتەتىن عىلىم كۇنى

ول 2001-جىلى ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ شەشىمىمەن بەكىتىلىپ، 2002-جىلدان بەرى اتاپ ءوتىلىپ كەلەدى.

دۇنيەجۇزىلىك جاستار كۇنى

1945-جىلى ب ۇ ۇ بەكىتكەن. بۇل كۇنى دۇنيەجۇزىلىك جاستار فەدەراتسياسى قۇرىلدى.

حالىقارالىق بۋحگالتەرلەر كۇنى

بۋحگالتەرياعا ارنالعان الەمدەگى العاشقى كىتاپتىڭ باسپادان شىعارىلۋىنا بايلانىستى تويلانادى. 1494 -جىلى لۋكا پاچيولي ۆەنەتسيادا «اريفمەتيكا، گەومەتريا جانە پروپورتسيا تۋرالى ماعلۇماتتار» اتتى كىتابىن شىعارىپ، سونىڭ ءبىر تاراۋىن بۋحگالتەرياعا ارنادى.

حالىقارالىق بۋحگالتەريا كۇنى (بۋحگالتەر كۇنى) كاسىبي مەرەكە بۋحگالتەريا تۋرالى كىتاپتىڭ الەمدە العاش رەت جارىق كورگەن كۇنىنە بايلانىستى بەكىتىلگەن.

1494-جىلى لۋكا پاچيولي «بارلىعى اريفمەتيكا تۋرالى، گەومەتريالار مەن پروپورتسيلار» اتتى ەڭبەگىن شىعارىپ، ونىڭ ءبىر ءبولىمىن ۆەنەتسياداعى بۋحگالتەريا ىسىنە ارناعان.

مۇستافا كەمال اتاتۇرىكتى (1881-1938) ەسكە الۋ كۇنى

1938-جىلى قايتىس بولعان مۇستافا كەمال اتاتۇرىكتى ەسكە الۋ ءۇشىن بەكىتىلدى. تۇركيانىڭ نەگىزىن قالاۋشى قايراتكەردىڭ ەسىمى بۇگىندە كوپتەگەن قالالاردا الاڭدار، كوشەلەرگە بەرىلگەن.

سونداي-اق ىستانبۇلداعى ەڭ ءىرى اۋەجاي اتاتۇرىك ەسىمىممەن اتالادى.

پيانيست كۇنى

جاڭا مەرەكە مۋزىكالىق ورتادا تانىمال بولىپ كەلەدى جانە ول ءبىرىنشى كەزەكتە فورتەپيانو سياقتى مۋزىكالىق اسپاپقا قاتىسى بار ادامدارمەن بايلانىستى بولىپ وتىر. مەرەكە ەشقانداي رەسمي مارتەبەگە يە ەمەس، دەگەنمەن ينتەرنەت پەن مۋزىكالىق قاۋىمداستىقتاردىڭ ارقاسىندا تانىمال بولا باستادى.

بۇل بەلسەندىلەردىڭ مەرەكەگە تەك پيانيستەردى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار وسى مۋزىكالىق اسپاپتىڭ بارلىق جانكۇيەرىن بىرىكتىرە الاتىن حالىقارالىق كۇن سيپاتىن بەرۋگە دەگەن ۇمتىلىسىن بىلدىرەدى.

ەستە قالار وقيعالار

1921-جىلى قازاق ورتالىق اتقارۋ كوميتەتى «مال ۇرلىعىمەن كۇرەس جۇرگىزۋ تۋرالى» دەكرەت شىعاردى.

1940 -جىلى كيريلل گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن جاڭا قازاق ءالىپبيى جاسالدى. قازاق كيريلل ءالىپبيى - قازاقستاندا، موڭعوليادا جانە وزبەكستاندا قازاق حالقى قولداناتىن ءالىپبي. س. ا. امانجولوۆ ۇسىنعان الفاۆيتتە 42 ءارىپ بار، سونىڭ 33 ءى ورىس الفاۆيتىنىڭ ارىپتەرى، ال 9 ى ورىس تىلىندە جوق، قازاق ءتىلىنىڭ دىبىستارىن ورنەكتەۋ ءۇشىن قوسىمشا تۇردە جاسالعان ءا، ع، ك، ڭ، ءو، ۇ، ءۇ، ءى ارىپتەرى. و باستا قازاق ارىپتەرى ورىس الفاۆيتىنىڭ ارىپتەرىنەن كەيىن ورنالاستىرىلعان بولاتىن، ال كەيىننەن ۇقساس ارىپتەردىڭ جانىنا كوشىرىلدى.

2003 -جىلى «قازاقستان يپوتەكالىق نەسيەلەردى كەپىلدەندىرۋ قورى» ا ق قۇرىلدى.

2004 -جىلى قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا 2005-2007 -جىلدارى «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى» جارلىققا قول قويدى.

2005 -جىلى «قازپوشتا» ا ق جاڭا جىلعا ارنالعان پوشتا ماركاسىن اينالىمعا ەنگىزدى. وندا «بايتەرەك» ساۋلەت ەسكەرتكىشى، شىرشا جانە جاڭا جىل ساعاتى بەينەلەنگەن. ماركا بەيجىڭدەگى (ق ح ر) پوشتالىق تولەم بەلگىلەرى فابريكاسىندا، 50 مىڭ دانامەن باسىلىپ شىقتى. ماركانى بەزەندىرگەن سۋرەتشى - رينات جاپالوۆ.

2011 -جىلى سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ پەن ك س ر و بۇرىنعى پرەزيدەنتى ميحايل گورباچيەۆ اتاۋلى وقيعانىڭ 20 جىلدىعىندا مەدالعا يە بولدى.

2011 -جىلى ءۇندىستاندا قازاقستانمەن دوستىق ماسەلەسى جونىندەگى پارلامەنتتىك توپ قۇرىلدى. ونىڭ قۇرامىنا ءۇندىستان پارلامەنتىنىڭ جوعارعى جانە تومەنگى پالاتالارىنىڭ بەلگىلى وكىلدەرى كىردى.

2013 -جىلى وسكەمەندە قازاقستان مەن رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىڭ اياسىندا تولىق تسيكلدى اۆتوموبيل زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى.

2013 -جىلى تۇركيانىڭ بولۋ پروۆينتسياسىندا «كوروعلى» اتتى ءبىرىنشى حالىقارالىق مادەنيەت جانە ونەر فەستيۆالى ءوتتى. فەستيۆال اياسىندا قازاق حالقىنىڭ كونە ءداستۇرى مەن سالتىن قامتىپ كورسەتەتىن ەكسپوناتتار، قازاقستان تۋرالى باسپا ءونىم ۇسىنىلعان.

بۇدان باسقا، كەلۋشىلەردىڭ نازارىنا ەلشىلىك شىعارعان كىتاپتار - ق ر پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆتىڭ تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ تۇرىك تىلىندەگى بەس تومدىعى، «قازاقستان- تۇركيا: دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ 20 جىلى» كىتابىنىڭ قازاق جانە تۇرىك تىلدەرىندەگى نۇسقالارى جانە «نۇرسۇلتان نازاربايەۆ - الەمدىك اۋقىمداعى كوشباسشى» اتتى تۇرىك تىلىندەگى كىتاپ ۇسىنىلعان.

2018 -جىلى استاناداعى «MEGA Silk Way» ساۋدا، ويىن- ساۋىق ورتالىعىندا قازاقستاندىق مانەرلەپ سىرعاناۋشى دەنيس تەنگە ارنالعان «D10 WORLD» كورمەسى اشىلدى. جالپى اۋدانى 400 شارشى مەتردەن اساتىن اۋماقتا اۆتورلىق فوتوجۇمىستار، وليمپيادا چەمپيونىنا تيەسىلى زاتتار قويىلعان. وندا ماڭىزدى سپورتتىق سايىستاردا تۇسىرىلگەن سۋرەتتەرمەن، ارىپتەستەرى مەن دوستارى ۇسىنعان ۆيدەوجوبالارمەن، سونىمەن قاتار دەنيستىڭ شىعارماشىلىق باعىتتاعى جەكە جۇمىستارىمەن تانىسۋعا بولادى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى