10000 تەڭگە كۋپيۋراسى الەمدەگى ەڭ ۇزدىك بانكنوتا دەپ تانىلعان
تەڭگە بانكنوتتارىنىڭ ءبىرىنشى پارتياسى انگليادا باسىپ شىعارىلعانىن بىرەۋ بىلسە، بىرەۋ بىلە بەرمەيدى. قۇپيا جاعدايدا قازاق سۋرەتشىلەرى اعىلشىن ارىپتەستەرىمەن بىرگە 30 جىل بۇرىن تاريحتا ءىز قالدىردى، دەپ حابارلايدى Kazinform ءتىلشىسى.
De La Rue - باعالى قاعازدار مەن بانكتىك جابدىقتار وندىرۋمەن اينالىساتىن الەمدەگى ءىرى كومپانيالاردىڭ ءبىرى. ول سونداي-اق ادامنىڭ جەكە باسىن سايكەستەندىرۋگە، قۇجاتتاردى قورعاۋعا ارنالعان تەحنيكا جانە پوشتا ماركالارىن شىعارۋعا ماشىقتانعان. باس كەڭسەسى - انگليانىڭ گەمپشير گرافتىعىندا بەيسينگستوك قالاسىندا ورنالاسقان. 1992-جىلى 27- تامىزدا ۇلتتىق بانك تەڭگە كۋپيۋراسىنىڭ ۇلگىلەرىن بەكىتكەنى بەلگىلى. ءسويتىپ 4 قازاق سۋرەتشىسى وسىندا ءىس ساپارعا جىبەرىلدى. اعىلشىندار وتاندىق ديزاينەرلەردىڭ ونەرىنە ءتانتى بولىپ، ولارعا بارىنشا قولداۋ كورسەتكەن.
«كوپتەگەن مەملەكەتتىڭ باي مادەنيەتى بار. قازاقستان سولاردىڭ اراسىندا ەرەكشەلەنىپ تۇرادى دەر ەدىم. تاريح تۇرعىسىنان الىپ قاراعاندا، وتە كەمەل ەل. سۋرەتشىلەر وسىنىڭ بارلىعىن تەڭگەنىڭ ديزاينى ارقىلى عاجاپ جەتكىزە ءبىلدى»، - دەيدى De La Rue كومپانياسىنىڭ ستۋديالىق مەنەدجەرى كريس مەتيۋس.
باستاپقىدا ءتول تەڭگەمىز ديزاينى جاعىنان اعىلشىنداردىڭ ستەرلينگ فۋنتىنان ەش كەم تۇسپەپتى. الەمدىك ستاندارتتارعا ساي قولدان جاساۋدان قورعايتىن 18 بەلگىسى بولعان. ءتۇسى جاعىنان سول كەزدەگى 5 فۋنتقا ۇقساعان، شەتىندە بانكنوتتى قولدان جاساۋدان قورعايتىن ءجىبى دە بولعان. ول كەزدە بۇل زاماناۋي تەحنولوگيا سانالاتىن.
«ءاردايىم قۇپيالىق ساقتالدى. مىسالى، جاڭا ديزاين جاسالاتىن بولسا، قولدى بولىپ كەتپەۋى ءۇشىن كوممەرتسيالىق پوشتا ارقىلى جونەلتە المايتىن ەدىك. تەك جاۋاپتى ادامدى بەكىتىپ، قولما-قول جەتكىزەتىنبىز. ۇشاقتا بىردەڭە بولىپ قالا ما دەگەن قورقىنىش ءجيى مازالايتىن»، - دەيدى De La Rue كومپانياسىنىڭ قازاقستانمەن بايلانىس جونىندەگى وكىلى دەبورا سميت.
ۇلتتىق ۆاليۋتامىز بىرنەشە رەت حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ جۇلدەگەرى اتاندى. ماسەلەن، 2007-جىلى شىعارىلعان 10000 تەڭگە كۋپيۋراسى الەمدەگى ەڭ ۇزدىك بانكنوتا دەپ تانىلعان. حالىقارالىق ۆاليۋتا اسسوتسياتسياسى تەڭگەنى ديزاينى، شىعارماشىلىق جانە تەحنيكالىق ورىندالۋى جاعىنان وتە جوعارى دەپ باعالاعان.
«ەگەر قاتەلەسپەسەم، ول كەزدە قازاقستان ءوزىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىندا وپتيكالىق قورعانىشى بار العاشقى مەملەكەت بولدى. بۇل - تەرەزە سياقتى بانكنوتاداعى ساڭىلاۋ. ول ۋاقىتتا ەشبىر ەلدە مۇنداي بولماعان. جاڭاسىن ءارى ۇزدىگىن تاڭداۋ قازاقتارعا ءتان قاسيەت دەپ بىلەمىن»، - دەيدى De La Rue كومپانياسىنىڭ ستۋديالىق مەنەدجەرى كريس مەتيۋس.
اراعا 2-3 جىلداي ۋاقىت سالىپ، قاراجاتتى ۇنەمدەۋ ماقساتىندا تەڭگە قازاقستاندا شىعارىلا باستادى. وندىرىسكە قاجەت بازا قۇرىلعاننان كەيىن بانكنوت فابريكاسى رەسمي تۇردە اشىلدى.
1995-جىلى 83 ميلليوننان استام، ءبىر جىلدان كەيىن 104 ميلليوننان استام بانكنوتا باسىپ شىعارىلدى. ال ەكى جىلدان سوڭ ءدال سول فابريكا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ ءتولقۇجاتتارى مەن جەكە كۋالىكتەرىن شىعارا باستادى.
